II GSK 1357/23Kwarantanną covid czynność administracyjną NSA
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną małoletniej Z. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę na czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia 17 lutego 2021 r. w przedmiocie objęcia małoletniej obowiązkową kwarantanną. Kwarantanna została nałożona w związku z potwierdzonym przypadkiem COVID-19 u pracownika przedszkola, do którego uczęszczała skarżąca. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 7, 80 k.p.a., poprzez brak wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej czynności oraz przerzucenie ciężaru dowodu na stronę. Kwestionowała również konstytucyjność nałożenia kwarantanny w drodze czynności materialnotechnicznej, a nie decyzji administracyjnej, oraz naruszenie przepisów Konstytucji RP i Konwencji o ochronie praw człowieka. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 27 października 2025 r. sygn. akt II GPS 1/25, stwierdził, że objęcie obowiązkiem kwarantanny osoby, o której mowa w art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, następuje w formie czynności z zakresu administracji publicznej, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd uznał, że taka forma działania jest dopuszczalna i nie narusza praw obywatelskich, a także że COVID-19 kwalifikuje się jako choroba zakaźna w rozumieniu ustawy. Oddalono skargę kasacyjną, uznając ją za nieuzasadnioną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności nałożenia kwarantanny w drodze czynności materialnotechnicznej w sprawach o zagrożenie epidemiologiczne, a także interpretacja przepisów dotyczących chorób zakaźnych i podstaw prawnych działania inspekcji sanitarnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznego kontekstu pandemii COVID-19 i może wymagać uwzględnienia zmian legislacyjnych lub specyfiki innych chorób zakaźnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nałożenie obowiązku kwarantanny na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi może nastąpić w formie czynności z zakresu administracji publicznej, a nie w drodze decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, objęcie obowiązkiem kwarantanny osoby, o której mowa w art. 34 ust. 2 ustawy, następuje w formie czynności z zakresu administracji publicznej, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Uzasadnienie
NSA, opierając się na uchwale siedmiu sędziów, uznał, że art. 34 ust. 2 ustawy przewiduje kompetencję do stosowania środków w postaci nadzoru epidemiologicznego lub kwarantanny w formie władczych czynności konwencjonalnych o charakterze niejurysdykcyjnym, które aktualizują potencjalne obowiązki poddania się kwarantannie. Taka forma jest dopuszczalna i nie narusza prawa do sądu ani konstytucyjnych wolności.
Czy nałożenie obowiązku kwarantanny na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wymaga, aby choroba (COVID-19) była literalnie wymieniona w załączniku do ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest wymagane, aby choroba była literalnie wymieniona w załączniku. COVID-19 kwalifikuje się jako choroba zakaźna w rozumieniu ustawy, m.in. jako zespół ciężkiej ostrej niewydolności oddechowej (SARI) lub innej niewydolności narządowej o etiologii infekcyjnej lub nieustalonej, a także ze względu na możliwość ogłoszenia jej przez ministra zdrowia na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że załącznik do ustawy obejmuje szerokie kategorie chorób, w tym SARI, do których kwalifikuje się COVID-19. Ponadto, ustawa przewiduje możliwość ogłoszenia nowych chorób zakaźnych przez ministra zdrowia, co również uzasadnia stosowanie przepisów ustawy.
Czy przekazanie informacji o nałożeniu kwarantanny za pośrednictwem dyrektora przedszkola narusza przepisy o ochronie danych osobowych i czy jest legalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przekazanie informacji o nałożeniu kwarantanny za pośrednictwem dyrektora przedszkola jest dopuszczalne i nie narusza przepisów o ochronie danych osobowych, ponieważ organ inspekcji sanitarnej mógł żądać udostępnienia danych niezbędnych do wykonania zadań, a dyrektor przedszkola był jedynie ogniwem pośredniczącym w przekazaniu informacji rodzicom, nie ujawniając danych o stanie zdrowia skarżącej.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że inspektorzy sanitarni mają szerokie kompetencje do żądania informacji. Dyrektor przedszkola nie otrzymał danych o stanie zdrowia, a jedynie informację o nałożeniu kwarantanny, co było niezbędne do powiadomienia rodziców. Taka forma komunikacji była dopuszczalna ze względu na masowość działań.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w tym przepisie, jest właściwą formą dla nałożenia obowiązku kwarantanny na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
ustawa art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. f)
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Podstawa do objęcia obowiązkiem kwarantanny.
ustawa art. 33 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Podstawa do objęcia obowiązkiem kwarantanny.
ustawa art. 34 § ust. 2 w zw. z art. 34 ust. 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Podstawa do nałożenia kwarantanny na osoby narażone lub pozostające w styczności ze źródłem czynnika chorobotwórczego, bez objawów chorobowych.
ustawa art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Przepisy ustawy stosuje się do zakażeń i chorób zakaźnych, których wykaz jest określony w załączniku, oraz biologicznych czynników chorobotwórczych wywołujących te zakażenia i choroby.
ustawa art. 3 § ust. 2
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Minister właściwy do spraw zdrowia może ogłosić, w drodze rozporządzenia, zakażenie lub chorobę zakaźną oraz, o ile jest znany, wywołujący je biologiczny czynnik chorobotwórczy, a jeżeli to konieczne, szczególny sposób postępowania świadczeniodawców i osób narażonych na zakażenie lub zachorowanie przez czas określony w rozporządzeniu. Do zakażenia lub choroby zakaźnej oraz wywołującego je biologicznego czynnika chorobotwórczego określonych na podstawie ust. 2 stosuje się przepisy ustawy.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 269 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi
Związanie NSA poglądem prawnym wyrażonym w uchwale siedmiu sędziów.
ustawa art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
ustawa art. 35 § ust. 5
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 25 § pkt 2
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej art. 25
Argumenty
Skuteczne argumenty
Objęcie obowiązkiem kwarantanny na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi może nastąpić w formie czynności z zakresu administracji publicznej, a nie w drodze decyzji administracyjnej. • COVID-19 kwalifikuje się jako choroba zakaźna w rozumieniu ustawy. • Przekazanie informacji o nałożeniu kwarantanny za pośrednictwem dyrektora przedszkola jest dopuszczalne i nie narusza przepisów o ochronie danych osobowych.
Odrzucone argumenty
Nałożenie kwarantanny powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, a nie czynności materialnotechnicznej. • Ciężar dowodu w zakresie wykazania kontaktu z osobą zakażoną spoczywa na organie, a nie na stronie skarżącej. • COVID-19 nie jest chorobą zakaźną w rozumieniu ustawy, ponieważ nie jest literalnie wymieniony w załączniku. • Przekazanie informacji o kwarantannie za pośrednictwem dyrektora przedszkola narusza przepisy o ochronie danych osobowych.
Godne uwagi sformułowania
Konkretyzacja i indywidualizacja obowiązku poddania się kwarantannie osób, o których mowa w art. 34 ust. 2 ustawy [...] następuje w formie czynności z zakresu administracji publicznej, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. • 10 dniowa kwarantanna jest bowiem proporcjonalnym środkiem biorąc z jednej strony pod uwagę zakres naruszonego prawa do przemieszczania się oraz zdrowie społeczeństwa, którego liczni członkowie ponieśli już śmierć na skutek wirusa SARS-CoV-2. Można wręcz uznać, że jest to niewielka cena, biorąc pod uwagę fakt, ile potencjalnie taka decyzja mogła uratować istnień ludzkich. • Nie ma i nie może być wątpliwości, że zakresowo takie określenie [zespoły ciężkiej ostrej niewydolności oddechowej (SARI) lub innej niewydolności narządowej o etiologii infekcyjnej lub nieustalonej] jest bardzo szerokie, tym bardziej, że zespół SARI [...] Obejmuje zatem ostre infekcje dróg oddechowych [...]. Kwalifikują się do niej różne patogeny, w tym również wirusy grypy, RSV czy koronawirusy.
Skład orzekający
Małgorzata Korycińska
przewodniczący
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
członek
Wojciech Sawczuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności nałożenia kwarantanny w drodze czynności materialnotechnicznej w sprawach o zagrożenie epidemiologiczne, a także interpretacja przepisów dotyczących chorób zakaźnych i podstaw prawnych działania inspekcji sanitarnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego kontekstu pandemii COVID-19 i może wymagać uwzględnienia zmian legislacyjnych lub specyfiki innych chorób zakaźnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z ograniczeniami wolności obywatelskich w stanie epidemii, co było tematem szerokiego zainteresowania publicznego i prawniczego. Wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne dotyczące kwarantanny.
“Kwarantanna bez decyzji? NSA wyjaśnia, jak organy mogą ograniczać wolność w stanie epidemii.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.