Orzeczenie · 2025-06-12

II GSK 1029/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-12
NSAubezpieczenia społeczneWysokansa
ubezpieczenie zdrowotneumowa o dziełoumowa zleceniepodleganie ubezpieczeniuNSApostępowanie administracyjneprawo cywilneubezpieczenia społeczne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. B. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Sprawa dotyczyła ustalenia, czy M. N. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba wykonująca pracę na podstawie umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia, w okresie od czerwca do listopada 2014 r. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie art. 750 KC w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, zamiast art. 627 i nast. KC, a także naruszenie przepisów postępowania, w tym dotyczące oceny dowodów (kserokopie) i nierozpoznania istoty sprawy. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że kluczowe dla rozróżnienia umowy o dzieło od umowy zlecenia jest możliwość poddania rezultatu umowy sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych oraz indywidualizacja dzieła. W przypadku umów dotyczących „zmontowania elementów złączy meblowych”, NSA uznał, że nie można było ich zakwalifikować jako umowy o dzieło, ponieważ nie istniała możliwość oceny rezultatu pod kątem wad fizycznych w rozumieniu art. 638 KC, a przedmiot umowy nie był wystarczająco zindywidualizowany. Sąd uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej i nie zawierało wad istotnie wpływających na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nie wykazała również naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących oceny dowodów czy nierozpatrzenia zarzutów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Rozróżnienie między umową o dzieło a umową zlecenia w kontekście podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, ocena dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wymogi uzasadnienia wyroku.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i rodzaju umów, ale przedstawione kryteria są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowa o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, osoby wykonujące pracę na podstawie takich umów podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe dla rozróżnienia umowy o dzieło od umowy zlecenia jest możliwość weryfikacji rezultatu pod kątem wad fizycznych oraz indywidualizacja dzieła. W przypadku umów dotyczących montażu elementów, które nie pozwalają na taką weryfikację, należy je traktować jako umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, a co za tym idzie, podlegają one obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Czy kserokopia dokumentacji ZUS, niepoświadczona za zgodność z oryginałem, może stanowić dowód w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym?

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że zarzut naruszenia przepisów dotyczących dowodów (kserokopii) nie był skuteczny, ponieważ postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma charakter uzupełniający i służy kontroli ustaleń organu, a nie ich dokonywaniu.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zarzut oparty na art. 106 p.p.s.a. w zw. z art. 243¹ KPC dotyczący dowodów w postaci kserokopii nie mógł podważyć zgodności z prawem wyroku WSA, ponieważ sąd administracyjny nie jest organem właściwym do ustalania stanu faktycznego sprawy administracyjnej, a jego rola ogranicza się do kontroli prawidłowości ustaleń organu.

Czy wadliwość uzasadnienia wyroku WSA, polegająca na nierozpatrzeniu wszystkich zarzutów skargi, może stanowić podstawę skargi kasacyjnej?

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli wykazano, że miało to istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że sąd pierwszej instancji nie musi odnosić się do zarzutów niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem. Pominięcie zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia. Dopiero wykazanie, że nierozpatrzenie istotnych zarzutów miało wpływ na wynik sprawy, może uzasadniać uchylenie wyroku na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną E. B. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (31)

Główne

ustawa o świadczeniach art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. e

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Pomocnicze

ustawa o świadczeniach art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. e

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia.

k.c. art. 750

Kodeks cywilny

k.c. art. 627

Kodeks cywilny

k.c. art. 353(1)

Kodeks cywilny

k.c. art. 556 § par. 1-2

Kodeks cywilny

k.c. art. 638 § par. 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 734 § § 1

Kodeks cywilny

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1-2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § §

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

KPC art. 243(1)

Kodeks postępowania cywilnego

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § par. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. • Kluczowe dla rozróżnienia umowy o dzieło od umowy zlecenia jest możliwość weryfikacji rezultatu pod kątem wad fizycznych oraz indywidualizacja dzieła. • Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej i nie zawierało wad istotnie wpływających na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Kwalifikacja spornych umów jako umów o dzieło, a nie umów o świadczenie usług. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez oparcie rozstrzygnięcia na kserokopiach dokumentów niepoświadczonych za zgodność z oryginałem. • Niewyjaśnienie istoty sprawy przez WSA. • Brak odniesienia się przez WSA do wszystkich zarzutów skargi. • Naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących oddalenia skargi i uchylenia decyzji.

Godne uwagi sformułowania

granica między usługami, a dziełem może 'bywać płynna' • nazwa umowy [...] nie może przesądzać o jej charakterze • ocena umowy z punktu widzenia art. 353¹ k.c. wymaga skutecznego [...] zaprzeczenia przez organ ubezpieczeń społecznych • istotnym kryterium umożliwiającym odróżnienie umowy o dzieło od umowy zlecenia [...] jest możliwość poddania dzieła sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych • postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym [...] ma wyłącznie charakter uzupełniający

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

przewodniczący

Elżbieta Czarny-Drożdżejko

członek

Wojciech Sawczuk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Rozróżnienie między umową o dzieło a umową zlecenia w kontekście podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, ocena dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wymogi uzasadnienia wyroku."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i rodzaju umów, ale przedstawione kryteria są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między umową o dzieło a umową zlecenia, co ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki ubezpieczeniowe. Analiza sądowa jest szczegółowa i zawiera cenne wskazówki interpretacyjne.

Umowa o dzieło czy zlecenie? Kluczowe kryteria NSA dla ubezpieczenia zdrowotnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst