II FSK 986/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu od wyroku WSA we Wrocławiu, który uchylił decyzję organu w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. Spór dotyczył możliwości zastosowania przez pracownika K.S. 50% kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pracownik wykazał te koszty, opierając się na interpretacji indywidualnej i wskazując na czas poświęcony na pracę twórczą. Organ podatkowy zakwestionował to, argumentując, że umowa o pracę nie wyodrębnia honorarium za przeniesienie praw autorskich, a pracodawca nie wykazał precyzyjnie jego wysokości. WSA uznał, że zebrane dowody pozwalają na określenie honorarium i uchylił decyzję organu. NSA, podzielając linię orzeczniczą w podobnych sprawach, uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że dla zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów konieczne jest nie tylko powstanie utworu i przeniesienie praw autorskich, ale także wyraźne wyodrębnienie w umowie o pracę lub innych dokumentach pracodawcy części wynagrodzenia stanowiącej honorarium za przeniesienie tych praw. W tej sprawie brak takiego wyodrębnienia, a pracodawca nie zastosował podwyższonych kosztów w informacji PIT-11. Dlatego NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę podatnika, zasądzając zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie wymogu wyraźnego wyodrębnienia honorarium autorskiego w umowie o pracę lub dokumentach pracodawcy jako warunku zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów dla pracowników twórczych.
Dotyczy sytuacji, gdy pracownik twórczy nie ma precyzyjnie określonego honorarium autorskiego w dokumentacji pracowniczej. Nie dotyczy sytuacji, gdy takie wyodrębnienie istnieje.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracownik może zastosować 50% koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 22 ust. 9 pkt 3 u.p.d.o.f., jeśli umowa o pracę nie wyodrębnia wyraźnie części wynagrodzenia stanowiącej honorarium za przeniesienie praw autorskich do utworu, mimo że pracownik wykonywał pracę twórczą i pracodawca prowadził ewidencję czasu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownik nie może zastosować 50% kosztów uzyskania przychodów, jeśli w umowie o pracę lub innych dokumentach pracodawcy nie zostało wyraźnie wyodrębnione wynagrodzenie stanowiące honorarium za przeniesienie praw autorskich do utworu, nawet jeśli pracownik wykonywał pracę twórczą i pracodawca prowadził ewidencję czasu pracy.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że dla zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów kluczowe jest wyraźne wyodrębnienie w dokumentach pracodawcy części wynagrodzenia jako honorarium autorskiego. Samo wykonywanie pracy twórczej i prowadzenie ewidencji czasu pracy nie jest wystarczające, jeśli nie ma ustalonej konkretnej kwoty lub mechanizmu jej obliczania w ramach stosunku pracy.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji powinien przeprowadzić dowód z dokumentu (umowy o pracę) złożonego przez organ w toku postępowania, jeśli organ ten zarzuca sądowi naruszenie przepisów postępowania przez jego nieprzeprowadzenie?
Odpowiedź sądu
Nie, w tej konkretnej sprawie NSA uznał, że przeprowadzenie dowodu z umowy o pracę nie było konieczne, ponieważ stan faktyczny ustalony przez WSA wskazywał na brak zapisu w umowie o pracę dotyczącego zróżnicowania wynagrodzenia na część autorską i pozostałą.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że skoro WSA sam wskazał w uzasadnieniu na brak zapisu w umowie o pracę dotyczącego zróżnicowania wynagrodzenia, to dalsze dowodzenie tej okoliczności nie było potrzebne, a zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. uznał za niezasadny.
Czy organ podatkowy jest związany interpretacją indywidualną, jeśli stan faktyczny ustalony w toku postępowania podatkowego różni się od stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o interpretację?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie jest związany interpretacją indywidualną, jeśli stan faktyczny ustalony w toku postępowania podatkowego nie ma odzwierciedlenia w stanie faktycznym podanym we wniosku o interpretację.
Uzasadnienie
NSA uznał, że stan faktyczny przedstawiony we wniosku o interpretację (gdzie wskazano na wynagrodzenie wynikające z umowy o pracę) nie odzwierciedlał rzeczywistości (brak wyodrębnienia honorarium autorskiego w umowie), co uzasadniało nieuwzględnienie interpretacji przez organ.
Przepisy (16)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 9 pkt 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dla zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów konieczne jest wyraźne wyodrębnienie w umowie o pracę lub innych dokumentach pracodawcy części wynagrodzenia stanowiącej honorarium za przeniesienie praw autorskich do utworu. Samo wykonywanie pracy twórczej i prowadzenie ewidencji czasu pracy nie jest wystarczające.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
o.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Naruszenie przez organ pierwszej instancji poprzez niewłaściwą ocenę zebranych dowodów.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Naruszenie przez organ pierwszej instancji poprzez niewłaściwą ocenę zebranych dowodów.
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Naruszenie przez organ pierwszej instancji poprzez niewłaściwą ocenę zebranych dowodów.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Naruszenie przez organ pierwszej instancji poprzez niewłaściwą ocenę zebranych dowodów.
o.p. art. 14k § § 1
Ordynacja podatkowa
Naruszenie poprzez nieuwzględnienie interpretacji indywidualnej.
o.p. art. 14k § § 3
Ordynacja podatkowa
Naruszenie poprzez nieuwzględnienie interpretacji indywidualnej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania przez WSA.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania przez WSA.
p.p.s.a. art. 145 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania przez WSA.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z umowy o pracę.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z umowy o pracę.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Zastosowanie do woli stron stosunku pracy w zakresie formy czynności prawnych.
k.p. art. 29 § § 2
Kodeks pracy
Wymóg formy pisemnej dla umowy o pracę i jej zmian.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wyraźnego wyodrębnienia w umowie o pracę lub innych dokumentach pracodawcy części wynagrodzenia jako honorarium autorskiego uniemożliwia zastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodów. • Stan faktyczny ustalony w postępowaniu podatkowym różnił się od stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o interpretację indywidualną, co uzasadniało nieuwzględnienie tej interpretacji przez organ. • Pracodawca nie zastosował 50% kosztów uzyskania przychodów w informacji PIT-11, a ciężar udowodnienia okoliczności pozwalających na ich zastosowanie spoczywał na podatniku.
Odrzucone argumenty
WSA uznał, że zebrane dowody pozwalają na określenie części wynagrodzenia stanowiącej honorarium autorskie i zastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodów. • WSA uznał, że organ naruszył przepisy Ordynacji podatkowej (art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191) poprzez niewłaściwą ocenę dowodów. • WSA uznał, że organ naruszył art. 22 ust. 9 pkt 3 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię. • WSA uznał, że organ naruszył art. 14k § 1 i § 3 o.p. poprzez nieuwzględnienie interpretacji indywidualnej. • WSA uznał, że powinien był przeprowadzić dowód z umowy o pracę, co mogłoby wpłynąć na jego ocenę.
Godne uwagi sformułowania
Dla zastosowania reguły obliczania kosztów uzyskania przychodów, określonej w art. 22 ust. 9 pkt 3 u.p.d.o.f., konieczne jest rozróżnienie wynagrodzenia na część związaną z wykonywaniem obowiązków pracowniczych i część określającą honorarium, związaną z korzystaniem z praw autorskich za eksploatację dzieła w określony sposób i na określonym polu. • Nie jest wystarczające jedynie wyróżnienie części czasu pracy przeznaczonej na pracę twórczą, gdyż z takiego rozróżnienia nie wynika, czy utwór w ogóle powstał i czy w związku z jego eksploatacją wypłacone zostało honorarium. • Aby skorzystać z tego unormowania koniecznym jest wyraźne wyodrębnienie części wynagrodzenia należnej między innymi za rozporządzanie autorskimi prawami majątkowymi do utworu. • Wielkość tego honorarium musi być jasno określona w dokumentach regulujących treść stosunku pracy.
Skład orzekający
Antoni Hanusz
przewodniczący
Tomasz Kolanowski
sprawozdawca
Jolanta Strumiłło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu wyraźnego wyodrębnienia honorarium autorskiego w umowie o pracę lub dokumentach pracodawcy jako warunku zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów dla pracowników twórczych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracownik twórczy nie ma precyzyjnie określonego honorarium autorskiego w dokumentacji pracowniczej. Nie dotyczy sytuacji, gdy takie wyodrębnienie istnieje.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego dla pracowników twórczych i jasno określa warunki, które muszą być spełnione, aby skorzystać z preferencyjnych kosztów uzyskania przychodów, co jest istotne dla wielu podatników i doradców podatkowych.
“Pracowniku, czy wiesz, że 50% kosztów uzyskania przychodów wymaga czegoś więcej niż tylko pracy twórczej?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.