II FSK 986/20Brak wyodrębnienia honorarium autorskiego uniemożliwia 50 koszty uzyskania przychodów
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu od wyroku WSA we Wrocławiu, który uchylił decyzję organu w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. Spór dotyczył możliwości zastosowania przez pracownika K.S. 50% kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pracownik wykazał te koszty, opierając się na interpretacji indywidualnej i wskazując na czas poświęcony na pracę twórczą. Organ podatkowy zakwestionował to, argumentując, że umowa o pracę nie wyodrębnia honorarium za przeniesienie praw autorskich, a pracodawca nie wykazał precyzyjnie jego wysokości. WSA uznał, że zebrane dowody pozwalają na określenie honorarium i uchylił decyzję organu. NSA, podzielając linię orzeczniczą w podobnych sprawach, uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że dla zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów konieczne jest nie tylko powstanie utworu i przeniesienie praw autorskich, ale także wyraźne wyodrębnienie w umowie o pracę lub innych dokumentach pracodawcy części wynagrodzenia stanowiącej honorarium za przeniesienie tych praw. W tej sprawie brak takiego wyodrębnienia, a pracodawca nie zastosował podwyższonych kosztów w informacji PIT-11. Dlatego NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę podatnika, zasądzając zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie wymogu wyraźnego wyodrębnienia honorarium autorskiego w umowie o pracę lub dokumentach pracodawcy jako warunku zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów dla pracowników twórczych.
Dotyczy sytuacji, gdy pracownik twórczy nie ma precyzyjnie określonego honorarium autorskiego w dokumentacji pracowniczej. Nie dotyczy sytuacji, gdy takie wyodrębnienie istnieje.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracownik może zastosować 50% koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 22 ust. 9 pkt 3 u.p.d.o.f., jeśli umowa o pracę nie wyodrębnia wyraźnie części wynagrodzenia stanowiącej honorarium za przeniesienie praw autorskich do utworu, mimo że pracownik wykonywał pracę twórczą i pracodawca prowadził ewidencję czasu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownik nie może zastosować 50% kosztów uzyskania przychodów, jeśli w umowie o pracę lub innych dokumentach pracodawcy nie zostało wyraźnie wyodrębnione wynagrodzenie stanowiące honorarium za przeniesienie praw autorskich do utworu, nawet jeśli pracownik wykonywał pracę twórczą i pracodawca prowadził ewidencję czasu pracy.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że dla zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów kluczowe jest wyraźne wyodrębnienie w dokumentach pracodawcy części wynagrodzenia jako honorarium autorskiego. Samo wykonywanie pracy twórczej i prowadzenie ewidencji czasu pracy nie jest wystarczające, jeśli nie ma ustalonej konkretnej kwoty lub mechanizmu jej obliczania w ramach stosunku pracy.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji powinien przeprowadzić dowód z dokumentu (umowy o pracę) złożonego przez organ w toku postępowania, jeśli organ ten zarzuca sądowi naruszenie przepisów postępowania przez jego nieprzeprowadzenie?
Odpowiedź sądu
Nie, w tej konkretnej sprawie NSA uznał, że przeprowadzenie dowodu z umowy o pracę nie było konieczne, ponieważ stan faktyczny ustalony przez WSA wskazywał na brak zapisu w umowie o pracę dotyczącego zróżnicowania wynagrodzenia na część autorską i pozostałą.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że skoro WSA sam wskazał w uzasadnieniu na brak zapisu w umowie o pracę dotyczącego zróżnicowania wynagrodzenia, to dalsze dowodzenie tej okoliczności nie było potrzebne, a zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. uznał za niezasadny.
Czy organ podatkowy jest związany interpretacją indywidualną, jeśli stan faktyczny ustalony w toku postępowania podatkowego różni się od stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o interpretację?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie jest związany interpretacją indywidualną, jeśli stan faktyczny ustalony w toku postępowania podatkowego nie ma odzwierciedlenia w stanie faktycznym podanym we wniosku o interpretację.
Uzasadnienie
NSA uznał, że stan faktyczny przedstawiony we wniosku o interpretację (gdzie wskazano na wynagrodzenie wynikające z umowy o pracę) nie odzwierciedlał rzeczywistości (brak wyodrębnienia honorarium autorskiego w umowie), co uzasadniało nieuwzględnienie interpretacji przez organ.
Przepisy (16)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 9 pkt 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dla zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów konieczne jest wyraźne wyodrębnienie w umowie o pracę lub innych dokumentach pracodawcy części wynagrodzenia stanowiącej honorarium za przeniesienie praw autorskich do utworu. Samo wykonywanie pracy twórczej i prowadzenie ewidencji czasu pracy nie jest wystarczające.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
o.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Naruszenie przez organ pierwszej instancji poprzez niewłaściwą ocenę zebranych dowodów.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Naruszenie przez organ pierwszej instancji poprzez niewłaściwą ocenę zebranych dowodów.
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Naruszenie przez organ pierwszej instancji poprzez niewłaściwą ocenę zebranych dowodów.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Naruszenie przez organ pierwszej instancji poprzez niewłaściwą ocenę zebranych dowodów.
o.p. art. 14k § § 1
Ordynacja podatkowa
Naruszenie poprzez nieuwzględnienie interpretacji indywidualnej.
o.p. art. 14k § § 3
Ordynacja podatkowa
Naruszenie poprzez nieuwzględnienie interpretacji indywidualnej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania przez WSA.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania przez WSA.
p.p.s.a. art. 145 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania przez WSA.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z umowy o pracę.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z umowy o pracę.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Zastosowanie do woli stron stosunku pracy w zakresie formy czynności prawnych.
k.p. art. 29 § § 2
Kodeks pracy
Wymóg formy pisemnej dla umowy o pracę i jej zmian.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wyraźnego wyodrębnienia w umowie o pracę lub innych dokumentach pracodawcy części wynagrodzenia jako honorarium autorskiego uniemożliwia zastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodów. • Stan faktyczny ustalony w postępowaniu podatkowym różnił się od stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o interpretację indywidualną, co uzasadniało nieuwzględnienie tej interpretacji przez organ. • Pracodawca nie zastosował 50% kosztów uzyskania przychodów w informacji PIT-11, a ciężar udowodnienia okoliczności pozwalających na ich zastosowanie spoczywał na podatniku.
Odrzucone argumenty
WSA uznał, że zebrane dowody pozwalają na określenie części wynagrodzenia stanowiącej honorarium autorskie i zastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodów. • WSA uznał, że organ naruszył przepisy Ordynacji podatkowej (art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191) poprzez niewłaściwą ocenę dowodów. • WSA uznał, że organ naruszył art. 22 ust. 9 pkt 3 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię. • WSA uznał, że organ naruszył art. 14k § 1 i § 3 o.p. poprzez nieuwzględnienie interpretacji indywidualnej. • WSA uznał, że powinien był przeprowadzić dowód z umowy o pracę, co mogłoby wpłynąć na jego ocenę.
Godne uwagi sformułowania
Dla zastosowania reguły obliczania kosztów uzyskania przychodów, określonej w art. 22 ust. 9 pkt 3 u.p.d.o.f., konieczne jest rozróżnienie wynagrodzenia na część związaną z wykonywaniem obowiązków pracowniczych i część określającą honorarium, związaną z korzystaniem z praw autorskich za eksploatację dzieła w określony sposób i na określonym polu. • Nie jest wystarczające jedynie wyróżnienie części czasu pracy przeznaczonej na pracę twórczą, gdyż z takiego rozróżnienia nie wynika, czy utwór w ogóle powstał i czy w związku z jego eksploatacją wypłacone zostało honorarium. • Aby skorzystać z tego unormowania koniecznym jest wyraźne wyodrębnienie części wynagrodzenia należnej między innymi za rozporządzanie autorskimi prawami majątkowymi do utworu. • Wielkość tego honorarium musi być jasno określona w dokumentach regulujących treść stosunku pracy.
Skład orzekający
Antoni Hanusz
przewodniczący
Tomasz Kolanowski
sprawozdawca
Jolanta Strumiłło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu wyraźnego wyodrębnienia honorarium autorskiego w umowie o pracę lub dokumentach pracodawcy jako warunku zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów dla pracowników twórczych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracownik twórczy nie ma precyzyjnie określonego honorarium autorskiego w dokumentacji pracowniczej. Nie dotyczy sytuacji, gdy takie wyodrębnienie istnieje.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego dla pracowników twórczych i jasno określa warunki, które muszą być spełnione, aby skorzystać z preferencyjnych kosztów uzyskania przychodów, co jest istotne dla wielu podatników i doradców podatkowych.
“Pracowniku, czy wiesz, że 50% kosztów uzyskania przychodów wymaga czegoś więcej niż tylko pracy twórczej?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.