II FSK 975/23Amortyzacja nieruchomości mieszkalnych ochrona praw nabytych 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wcześniej oddalił skargę skarżącego na indywidualną interpretację podatkową Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Głównym zarzutem skarżącego było naruszenie zasad ochrony praw nabytych i interesów w toku wynikających z Konstytucji RP, w związku ze zmianą przepisów dotyczących amortyzacji nieruchomości mieszkalnych od 1 stycznia 2022 r. Skarżący argumentował, że nowe przepisy, wprowadzone bez odpowiednich przepisów przejściowych, naruszają jego konstytucyjne prawa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, opierając się na utrwalonym orzecznictwie. Kluczowym argumentem sądu było to, że zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji RP (art. 2 i 32) oraz przepisów prawa materialnego (art. 22c pkt 2 u.p.d.o.f.) nie zostały skutecznie podniesione w skardze do sądu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 57a P.p.s.a., zakres kontroli sądu kasacyjnego jest ograniczony do zarzutów skargi do WSA. Ponieważ skarżący nie sformułował skutecznie tych zarzutów na wcześniejszym etapie postępowania, NSA nie mógł ich badać. Sąd podkreślił również, że organy podatkowe i sądy administracyjne pierwszej instancji nie mają kompetencji do badania zgodności przepisów prawa podatkowego z Konstytucją RP, a ich zadaniem jest stosowanie obowiązującego prawa. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOgraniczenia zakresu kontroli sądu kasacyjnego w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnych, w szczególności w kontekście zarzutów konstytucyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej muszą mieć swoje odzwierciedlenie w zarzutach skargi do sądu pierwszej instancji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy nowelizujące ustawę o PIT, wprowadzające ograniczenia w amortyzacji nieruchomości mieszkalnych nabytych przed 1 stycznia 2022 r. bez przepisów przejściowych, naruszają zasady ochrony praw nabytych i interesów w toku wynikające z Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia Konstytucji RP nie mogły być skutecznie podniesione w postępowaniu kasacyjnym, ponieważ nie zostały one skutecznie sformułowane w skardze do sądu pierwszej instancji, co ogranicza zakres kontroli NSA.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku badania zgodności przepisów z Konstytucją, a NSA jest związany zakresem zarzutów skargi do WSA. Skarżący nie podniósł skutecznie zarzutów naruszenia art. 2 i 32 Konstytucji RP w skardze do WSA, co uniemożliwiło ich badanie przez NSA.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji, rozpoznając skargę na interpretację indywidualną, ma obowiązek badać zgodność przepisów prawa podatkowego z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy podatkowe i sądy administracyjne pierwszej instancji nie mają kompetencji do badania zgodności przepisów prawa podatkowego z Konstytucją RP, a jedynie do ich wykładni i stosowania.
Uzasadnienie
Kompetencje organów interpretacyjnych i sądów pierwszej instancji w zakresie badania zgodności z Konstytucją są ograniczone. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że nie ma kompetencji do kontroli konstytucyjności przepisów.
Czy zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej mogą wykraczać poza zakres zarzutów sformułowanych w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty skargi kasacyjnej nie mogą wykraczać poza zakres zarzutów sformułowanych w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego, z wyjątkiem zarzutów dotyczących nieważności postępowania.
Uzasadnienie
Zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez NSA jest ograniczony do granic wytyczonych przez skargę kasacyjną, która z kolei musi odpowiadać zarzutom podniesionym w skardze do WSA. Strona nie może powoływać się na naruszenie przepisów, które nie zostały wskazane w skardze do sądu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (45)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22c § pkt 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r. dopuszczał amortyzację budynków i lokali mieszkalnych służących działalności gospodarczej, jeśli podatnik podjął decyzję o ich amortyzowaniu. Po nowelizacji od 1 stycznia 2022 r. amortyzacja tych nieruchomości jest wyłączona.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada ochrony praw nabytych i zasada ochrony interesów w toku.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
u.p.d.o.f. art. 22c § pkt 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw art. 71 § ust. 2
Przepis przejściowy przewidujący możliwość zaliczania do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od nieruchomości mieszkalnych nabytych lub wytworzonych przed 1 stycznia 2022 r., ale nie dłużej niż do 31 grudnia 2022 r.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 57a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice sprawy wytyczone przez zarzuty skargi na interpretację indywidualną.
P.p.s.a. art. 121 § par. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada zaufania do organów podatkowych.
O.p. art. 14h
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14a § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 134 § par. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § par. 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 8
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 176
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw art. 71 § ust. 2
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 121 § par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14h
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 134 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 8
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej nie mogą wykraczać poza zakres zarzutów skargi do sądu pierwszej instancji. • Organy podatkowe i sądy pierwszej instancji nie badają zgodności przepisów z Konstytucją RP. • Skarżący nie podniósł skutecznie zarzutów naruszenia art. 2 i 32 Konstytucji RP w skardze do WSA.
Odrzucone argumenty
Przepisy nowelizujące ustawę o PIT naruszają zasady ochrony praw nabytych i interesów w toku wynikające z Konstytucji RP. • Sąd pierwszej instancji powinien był przeprowadzić wykładnię prokonstytucyjną przepisów.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, dlatego została oddalona. • Całość argumentacji prawnej strony skarżącej została podporządkowana próbie wykazania, że art. 71 ust. 2 ustawy nowelizującej jest niezgodny z art. 2 oraz art. 32 Konstytucji RP, ponieważ narusza zasadę poszanowania interesów w toku oraz ochrony praw nabytych. • Organy podatkowe nie mają kompetencji do badania zgodności przepisów prawa podatkowego z Konstytucją, a równocześnie dokonują one jedynie wykładni przepisów prawa, które nie zostały uchylone. • W przypadku skarg na interpretacje indywidualne Sąd pierwszej instancji związany jest zarzutami skargi i sprawę rozpoznaje jedynie w tak wyznaczonych granicach (art. 57a P.p.s.a.). • Podważanie prawidłowości wydanej interpretacji indywidualnej, czy to przez naruszenie przepisów postępowania, czy też prawa materialnego, odbywa się w postępowaniu kasacyjnym jedynie w zakresie nakreślonym przez stronę we wniesionej skardze na taką interpretację. • Nie może on natomiast wykraczać poza zakres zarzutów sformułowanych wcześniej w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Skład orzekający
Maciej Jaśniewicz
przewodniczący
Bogusław Woźniak
członek
Marzena Łozowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ograniczenia zakresu kontroli sądu kasacyjnego w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnych, w szczególności w kontekście zarzutów konstytucyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej muszą mieć swoje odzwierciedlenie w zarzutach skargi do sądu pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony praw nabytych w kontekście zmian przepisów podatkowych i ich zgodności z Konstytucją. Kluczowe jest tu jednak proceduralne ograniczenie możliwości podniesienia tych zarzutów.
“Czy zmiana prawa podatkowego może naruszyć Twoje konstytucyjne prawa? NSA wyjaśnia, kiedy możesz skutecznie dochodzić swoich racji.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.