Orzeczenie · 2026-05-19

II FSK 958/23Oddalenie skargi kasacyjnej podatek dochodowy

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-19
NSAPodatkoweWysokansa
podatek dochodowyPITamortyzacjanieruchomości mieszkalneochrona praw nabytychinteresy w tokuKonstytucja RPustawa zmieniającaochrona przejściowa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. S. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę podatnika na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Spór dotyczył możliwości amortyzacji lokali mieszkalnych nabytych przed 1 stycznia 2022 r., po zmianie przepisów ustawy o PIT. Skarżący zarzucił naruszenie zasady ochrony praw nabytych i interesów w toku, argumentując, że nowelizacja pozbawiająca go tej możliwości, wprowadzona bez odpowiednich przepisów przejściowych, jest niekonstytucyjna. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji i utrwalone orzecznictwo NSA. Sąd podkreślił, że ustawodawca ma szeroką autonomię w kształtowaniu prawa podatkowego, a wprowadzona roczna ochrona przejściowa (art. 71 ust. 2 ustawy zmieniającej) jest wystarczająca do ochrony interesów w toku i praw nabytych. NSA odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że bezpieczeństwo prawne jednostki nie ma bezwzględnego priorytetu i może kolidować z innymi wartościami konstytucyjnymi, takimi jak zasada równości i powszechności opodatkowania. Sąd uznał, że przepisy są jasne, a ich wykładnia nie budzi wątpliwości, co wyklucza potrzebę przedstawienia pytania prawnego do TK.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących zmian w prawie podatkowym, zasada ochrony praw nabytych i interesów w toku w kontekście zmian legislacyjnych, dopuszczalność rozproszonej kontroli konstytucyjności przez sądy administracyjne.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej zmiany przepisów podatkowych z 2022 r. i rocznej ochrony przejściowej. Argumentacja dotycząca rozproszonej kontroli konstytucyjności ma charakter ogólny.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zmiana art. 22c pkt 2 ustawy o PIT, wprowadzona bez przepisów przejściowych, narusza zasadę ochrony praw nabytych i interesów w toku, uniemożliwiając amortyzację lokali mieszkalnych nabytych przed 1 stycznia 2022 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana nie narusza tych zasad, ponieważ roczna ochrona przejściowa przewidziana w art. 71 ust. 2 ustawy zmieniającej jest wystarczająca.

Uzasadnienie

NSA uznał, że ustawodawca ma szeroką autonomię w kształtowaniu prawa podatkowego. Wprowadzona roczna ochrona przejściowa jest zgodna z Konstytucją i stanowi wystarczającą ochronę interesów w toku i praw nabytych, mimo braku bezwzględnego priorytetu tych zasad nad innymi wartościami konstytucyjnymi.

Czy sąd administracyjny może odmówić zastosowania przepisu ustawy uznanego za niezgodny z Konstytucją w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności?

Odpowiedź sądu

Tak, w wyjątkowych sytuacjach, gdy przepis jest oczywiście niezgodny z Konstytucją, sąd może odmówić jego zastosowania w konkretnej sprawie, co wynika z art. 8 i 178 ust. 1 Konstytucji RP.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że rozproszona kontrola konstytucyjności służy ochronie praw jednostki i nie zastępuje kompetencji TK. Odmowa zastosowania przepisu wiąże organy w danej sprawie. Jednak w niniejszej sprawie brak było podstaw do stwierdzenia oczywistej niezgodności przepisów z Konstytucją.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną R. S. od wyroku WSA w Lublinie.

Przepisy (11)

Główne

updof art. 22c § pkt 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r. wyłącza z amortyzacji budynki i lokale mieszkalne służące działalności gospodarczej, wynajmowane lub dzierżawione.

Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw art. 71 § ust. 2

Przepis przejściowy pozwalający podatnikom na zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych (w tym lokali mieszkalnych) nabytych lub wytworzonych przed 1 stycznia 2022 r., nie dłużej niż do 31 grudnia 2022 r.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada ochrony praw nabytych, zasada ochrony interesów w toku, zasada równości wobec prawa.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada powszechności i równości opodatkowania.

ppsa art. 146 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie prawa materialnego.

ppsa art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

ppsa art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

ppsa art. 193 § zdanie drugie

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ograniczenie uzasadnienia wyroku do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

ppsa art. 124 § § 1 pkt 5

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie zasady ochrony praw nabytych i interesów w toku przez zmianę art. 22c pkt 2 updof bez przepisów przejściowych. • Naruszenie zasady równości wobec prawa z art. 32 Konstytucji RP.

Godne uwagi sformułowania

nie narusza zasady poszanowania interesów w toku regulacja prawna przewidziana w art. 22c pkt 2 updof (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r.), powiązana z przepisem przejściowym, tj. art. 71 ustawy zmieniającej • analiza językowa danego przepisu prawa jest nie tylko punktem wyjścia wykładni prawa, ale także zakreśla jej granice • bezpieczeństwo prawne jednostki" nie ma bezwzględnego priorytetu, pierwszeństwa, skoro mogą powstać kolizje z innymi wartościami • jednostka musi zawsze liczyć się z tym, że zmiana warunków społecznych lub gospodarczych może wymagać nie tylko zmiany obowiązującego prawa, ale również niezwłocznego wprowadzenia w życie nowych regulacji prawnych • nie sposób podzielić argumentacji autora skargi kasacyjnej o naruszeniu zasady praw nabytych oraz zasady interesów w toku • zmiana prawa, zmierzająca do ważnego dla państwa uszczelniania systemu podatkowego i zapobiegająca erozji podstawy opodatkowania, nie naruszała zatem zarówno zasady ochrony interesów w toku, jak i zasady ochrony praw nabytych, skoro przewidziano rozwiązanie łagodzące skutki tej zmiany zawarte w cyt. wcześniej przepisie przejściowym • nie można podzielić zastrzeżeń natury konstytucyjnej podnoszonych przez stronę skarżącą kasacyjnie • prokonstytucyjna wykładnia przepisów prawa podatkowego nie może skutkować kwestionowaniem jednoznacznie wyartykułowanej woli ustawodawcy

Skład orzekający

Artur Kot

sprawozdawca

Bogusław Woźniak

członek

Tomasz Zborzyński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących zmian w prawie podatkowym, zasada ochrony praw nabytych i interesów w toku w kontekście zmian legislacyjnych, dopuszczalność rozproszonej kontroli konstytucyjności przez sądy administracyjne."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej zmiany przepisów podatkowych z 2022 r. i rocznej ochrony przejściowej. Argumentacja dotycząca rozproszonej kontroli konstytucyjności ma charakter ogólny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii ochrony praw nabytych przy zmianach przepisów podatkowych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Analiza konstytucyjności przepisów i roli sądów w tym procesie dodaje jej głębi.

“Amortyzacja mieszkań nabytych przed 2022 r. – czy roczna ochrona wystarczy?”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst