II FSK 937/25Podatek dochodowy dochody nieujawnione skarga kasacyjną oddalona 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. W. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Podatniczka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że posiadała środki finansowe z lat poprzednich, które pokrywały wydatki w 2018 r., w tym odnowienie lokaty bankowej i zakup jednostek funduszy inwestycyjnych. Kwestionowała również uznanie odnowienia lokaty za wydatek w rozumieniu przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 25b ust. 2 ustawy o PIT, za wydatek uznaje się wartość zgromadzonego w roku podatkowym mienia lub wysokość wydatkowanych w roku podatkowym środków, gdy nie jest możliwe ustalenie roku ich zgromadzenia. Podkreślono, że sam kapitał na rachunku bankowym nie jest źródłem przychodu ani finansowania wydatku, a ciężar dowodu wykazania legalnego pochodzenia środków spoczywa na podatniku (art. 25g ust. 1 u.p.d.o.f.). Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny, analizując dochody i wydatki podatniczki od 1966 r., i stwierdziły, że wydatki poniesione przed 2018 r. nie znalazły pokrycia w uzyskanych przychodach. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania, uznając, że uzasadnienie decyzji i wyroku było wyczerpujące i zgodne z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących opodatkowania dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, w szczególności definicji wydatku, ciężaru dowodu oraz sposobu wykazywania legalności pochodzenia środków finansowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatniczki i interpretacji przepisów w kontekście dochodów nieujawnionych. Może być pomocne w podobnych sprawach, ale wymaga analizy indywidualnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odnowienie lokaty bankowej w danym roku podatkowym może być uznane za wydatek tego roku, jeśli środki na lokacie pochodzą z lat poprzednich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odnowienie lokaty bankowej może być uznane za wydatek w rozumieniu art. 25b ust. 2 ustawy o PIT, jeśli nie jest możliwe ustalenie roku podatkowego, w którym zgromadzono środki.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że definicja wydatku w art. 25b ust. 2 u.p.d.o.f. obejmuje wartość zgromadzonego w roku podatkowym mienia lub wysokość wydatkowanych środków, gdy rok zgromadzenia nie jest możliwy do ustalenia. Sam kapitał na rachunku bankowym nie jest źródłem przychodu ani finansowania wydatku.
Jaki jest rozkład ciężaru dowodu w zakresie wykazania legalnego pochodzenia środków finansowych na pokrycie wydatków w sprawach dotyczących dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar dowodu wykazania legalnego pochodzenia środków spoczywa na podatniku, który musi udokumentować lub uprawdopodobnić tytuł, kwotę i okres uzyskania przychodów (dochodów) opodatkowanych lub nieopodatkowanych.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 25g ust. 1 u.p.d.o.f., to podatnik jest zobowiązany do udokumentowania lub uprawdopodobnienia pochodzenia posiadanych w danym roku pieniędzy, wskazania wysokości środków oraz okresu ich zgromadzenia. Organy podatkowe nie mają nieograniczonego obowiązku poszukiwania tych faktów, jeśli podatnik sam ich nie przedstawi.
Czy posiadanie środków pieniężnych na rachunku bankowym lub lokacie przed 2018 r. automatycznie oznacza, że pochodzą one z legalnych źródeł finansowania wydatków w 2018 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo posiadanie środków na rachunku bankowym nie wyjaśnia źródła ich pochodzenia jako przychodów (dochodów) opodatkowanych lub nieopodatkowanych w rozumieniu ustawy o PIT.
Uzasadnienie
Wpłata kapitału na rachunek bankowy w jakimkolwiek terminie nie oznacza, że środki te mają walor przychodów (dochodów) opodatkowanych lub nieopodatkowanych. Podatnik musi wykazać konkretne źródło pochodzenia tych środków.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (22)
Główne
u.p.d.o.f. art. 25b § ust. 1-5
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja wydatku na potrzeby opodatkowania dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Za wydatek uznaje się wartość zgromadzonego w roku podatkowym mienia lub wysokość wydatkowanych w roku podatkowym środków, gdy nie jest możliwe ustalenie roku podatkowego, w którym zgromadzono te środki.
u.p.d.o.f. art. 25b § ust. 4 pkt 3 d)
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pokrycie wydatku danego roku mogą stanowić również przychody (dochody) nieopodatkowane, których pochodzenie zostało ustalone co do tytułu, kwoty i okresu uzyskania, oraz które były objęte obowiązkiem podatkowym, lecz zobowiązanie wygasło wskutek przedawnienia.
u.p.d.o.f. art. 25g § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ciężar dowodu wykazania przychodów (dochodów) opodatkowanych lub przychodów (dochodów) nieopodatkowanych stanowiących pokrycie wydatku spoczywa na podatniku.
u.p.d.o.f. art. 25g § ust. 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Możliwość uprawdopodobnienia dochodów nieopodatkowanych, o których mowa w art. 25b ust. 4 pkt 3, stanowiących pokrycie wydatku i wobec których nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego.
u.p.d.o.f. art. 20 § ust. 1b
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ustalenie wysokości przychodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych.
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 7
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Kapitały pieniężne jako jedno ze źródeł przychodów.
u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Odsetki od wkładów oszczędnościowych i środków na rachunkach bankowych jako przychód z kapitałów pieniężnych.
u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 2 pkt 5
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wyłączenie z przychodów z działalności gospodarczej odsetek od środków na rachunku bankowym.
u.p.d.o.f. art. 25b § ust. 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pokrycie wydatku danego roku mogą stanowić również przychody (dochody) opodatkowane.
u.p.d.o.f. art. 25g § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wyłączenie stosowania art. 25g ust. 1 do przychodów (dochodów) znanych organowi z urzędu lub możliwych do ustalenia przez organ na podstawie posiadanych ewidencji, rejestrów lub innych danych, lub rejestrów publicznych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi przez WSA w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej - obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
O.p. art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji organu podatkowego.
Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
Przepisy dotyczące dostępu organów do rejestrów publicznych drogą elektroniczną.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a) i w zw. ust. 1 pkt 1 lit. a)
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 25b ust. 1-7, art. 25c-g u.p.d.o.f.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkujące ustaleniem zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym, mimo posiadania przez skarżącą środków finansowych z lat poprzednich. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p.) poprzez nieuwzględnienie skargi, niedostrzeżenie naruszeń prawa procesowego, wadliwą ocenę wyjaśnień strony, błędne ustalenia faktyczne, zaniechanie zebrania pełnego materiału dowodowego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.
Godne uwagi sformułowania
"za wydatek uznaje się wartość zgromadzonego w roku podatkowym mienia lub wysokość wydatkowanych w roku podatkowym środków, w przypadku gdy nie jest możliwe ustalenie roku podatkowego, w którym zgromadzono te środki" • "sam kapitał w postaci wkładu pieniężnego zgromadzony na rachunku bankowym nie może zostać uznany ani za źródło przychodu, ani tym bardziej za źródło finansowania wydatków danego roku" • "ciężar dowodu wykazania przychodów (dochodów) opodatkowanych lub przychodów (dochodów) nieopodatkowanych stanowiących pokrycie wydatku spoczywa na podatniku" • "nie można przyjąć, że do wykazania legalności środków wpłaconych przez Skarżąca na lokaty bankowe przed 2018 r. istotne są wyłącznie oszczędności pochodzące z lat 2009, 2010 i 2011"
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
przewodniczący
Artur Kot
członek
Maciej Jaśniewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, w szczególności definicji wydatku, ciężaru dowodu oraz sposobu wykazywania legalności pochodzenia środków finansowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatniczki i interpretacji przepisów w kontekście dochodów nieujawnionych. Może być pomocne w podobnych sprawach, ale wymaga analizy indywidualnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatkowego - dochodów nieujawnionych i sposobu wykazywania legalności pochodzenia środków. Interpretacja przepisów przez NSA jest kluczowa dla podatników.
“Czy odnowienie lokaty to wydatek? NSA wyjaśnia, jak udowodnić legalność pieniędzy przed urzędem skarbowym.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.