II FSK 909/24Oddalenie skargi kasacyjnej nadpłata podatku zryczałtowanego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku podatnika Z. U. o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatnik powoływał się na wyrok NSA z 2022 r., który stwierdził wadliwość doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, co miało skutkować przedawnieniem zobowiązania podatkowego i umożliwić zwrot wyegzekwowanych środków. Organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania, wskazując na istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji wymiarowej z 2014 r., utrzymanej w mocy przez sądy administracyjne, oraz na art. 170 P.p.s.a. (zasada mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego). WSA w Krakowie oddalił skargę podatnika, podzielając stanowisko organów i dodatkowo wskazując na art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wyrok dotyczący wadliwości egzekucji nie deroguje ostatecznej decyzji wymiarowej, która została pozytywnie zweryfikowana przez NSA w innym postępowaniu. Podkreślono również, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty został złożony po terminie określonym w art. 79 § 2 O.p. NSA uznał, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne, a podatnik skorzystał z prawa do sądu wielokrotnie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja relacji między wyrokiem dotyczącym wadliwości egzekucji a ostateczną decyzją wymiarową, a także znaczenie terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie istnieje sprzeczność między orzeczeniami dotyczącymi różnych aspektów tego samego zobowiązania podatkowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ostateczna decyzja wymiarowa, pozytywnie zweryfikowana przez NSA, wyklucza możliwość wszczęcia postępowania o stwierdzenie nadpłaty, mimo późniejszego wyroku NSA stwierdzającego wadliwość doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia i niedopuszczalność egzekucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ostateczna decyzja wymiarowa pozostaje w obrocie prawnym i wyklucza możliwość ponownego badania sprawy co do istoty, nawet jeśli późniejszy wyrok dotyczył wadliwości egzekucji.
Uzasadnienie
NSA podkreślił odrębność postępowań dotyczących decyzji wymiarowej i egzekucji. Wyrok dotyczący wadliwości egzekucji nie deroguje prawomocnej decyzji wymiarowej, która została pozytywnie zweryfikowana przez NSA w innym postępowaniu.
Czy prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, prawo to wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że art. 79 § 2 O.p. stanowi bezwzględne ograniczenie czasowe dla możliwości złożenia wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty, co w tej sprawie uniemożliwiło jego uwzględnienie.
Czy naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej lub prawa własności następuje przez odmowę wszczęcia postępowania o stwierdzenie nadpłaty w sytuacji, gdy środki zostały wyegzekwowane pomimo przedawnienia zobowiązania?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli środki zostały pobrane na podstawie ostatecznej decyzji wymiarowej, która nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, a podatnik skorzystał z prawa do sądu w różnych postępowaniach.
Uzasadnienie
NSA uznał, że odmowa wszczęcia postępowania nie narusza zasad konstytucyjnych, gdy środki zostały pobrane zgodnie z prawomocną decyzją wymiarową, a podatnik miał możliwość kwestionowania jej zasadności oraz dopuszczalności egzekucji.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (35)
Główne
O.p. art. 79 § § 2
Ordynacja podatkowa
Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 165a § § 1
Ordynacja podatkowa
Przesłanka do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty.
P.p.s.a. art. 170
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podmioty, których dotyczy prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego, są obowiązane do uznania, że kwestia prawna stanowiąca treść tego rozstrzygnięcia kształtuje się tak, jak zostało w nim stwierdzone.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
O.p. art. 171
Ordynacja podatkowa
Moc wiążąca orzeczenia sądu administracyjnego.
O.p. art. 70c
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 165 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 128
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 212
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 72 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 72 § § 2 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 75 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 59 § § 1 pkt 9
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § § 1
Ordynacja podatkowa
Konstytucja art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 269 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 269 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 art. 14 § § 1 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 art. 14 § § 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Niewłaściwe zastosowanie art. 151 i art. 3 P.p.s.a. przez nieprawidłowe wykonanie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. • Niewłaściwe zastosowanie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 128, art. 212, art. 165a, art. 165 § 1, art. 72 § 1 pkt 1 i § 2 pkt 1, art. 75 § 1, art. 59 § 1 pkt 9 oraz art. 70 § 1 O.p. przez oddalenie skargi wskutek błędnego przyjęcia, że występowanie w obrocie prawnym prawomocnej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe czyni niedopuszczalnym wszczęcie postępowania i rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty. • Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 153, art. 170 i art. 171 w związku z art. 151 P.p.s.a. przez nieprawidłowe przyjęcie, że ocena prawna co do nieskuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wyrażona w wyroku NSA z 2.08.2022 r. nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. • Niewłaściwe zastosowanie art. 153 i art. 269 § 1 i § 2 P.p.s.a. przez nierespektowanie wykładni prawa wyrażonej w uchwale NSA z dnia 18.03.2019 r. (I FPS 3/18). • Niewłaściwe zastosowanie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 79 § 2 O.p. przez przyjęcie, że skarżący złożył wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty po wygaśnięciu prawa do jego złożenia. • Niewłaściwe zastosowanie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 165a § 1 O.p. oraz art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji przez naruszenie prawa skarżącego do rozstrzygnięcia sprawy podatkowej i prawa do sądu.
Godne uwagi sformułowania
judykaty te wydane zostały w sprawach o odmiennych przedmiotach sporu i moc wiążąca każdego z nich winna być oceniana zgodnie z regułą zawartą w art. 171 P.p.s.a. – a więc tylko w odniesieniu do tego, co stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. • Nie zachodzi więc zależność polegająca na dorozumianej derogacji wyroku wcześniejszego przez wyrok późniejszy... • Prowadzi to w konsekwencji do stwierdzenia, że mimo wyroku wydanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w roku 2022 w obrocie prawnym pozostaje decyzja wymiarowa, pozytywnie zweryfikowana przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z roku 2018, co wyklucza możliwość przeprowadzenia postulowanego przez skarżącego postępowania o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w oparciu o twierdzenie o merytorycznej wadliwości tej decyzji. • Skoro uprawnienie takie wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, skarżący (...) z uprawnienia do złożenia wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty skorzystać już nie może.
Skład orzekający
Tomasz Zborzyński
przewodniczący sprawozdawca
Maciej Jaśniewicz
sędzia
Paweł Kowalski
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między wyrokiem dotyczącym wadliwości egzekucji a ostateczną decyzją wymiarową, a także znaczenie terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie istnieje sprzeczność między orzeczeniami dotyczącymi różnych aspektów tego samego zobowiązania podatkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność prawa podatkowego i proceduralnego, gdzie pozornie sprzeczne wyroki sądów mogą prowadzić do trudnych sytuacji dla podatników. Pokazuje, jak ważne jest śledzenie terminów i rozumienie mocy wiążącej poszczególnych orzeczeń.
“Wyrok NSA: Czy wadliwa egzekucja oznacza zwrot podatku? Kluczowa rola decyzji wymiarowej i terminów.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.