Orzeczenie · 2012-06-19

II FSK 891/11Spółka jawna wystąpienie wspólnika podatek dochodowy

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2012-06-19

NSAPodatkoweWysokansa

spółka jawnawspólnikwystąpienie ze spółkiprzychódnieodpłatne świadczeniepodatek dochodowyinterpretacja podatkowaKSHpodstawa opodatkowania

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa rozstrzygana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych sytuacji, w której wspólnik spółki jawnej występuje ze spółki bez otrzymania wynagrodzenia ani zwrotu wniesionego wkładu. Podatnik we wniosku o interpretację indywidualną argumentował, że pozostali wspólnicy nie uzyskują przychodu w momencie wystąpienia wspólnika bez wynagrodzenia, a jedynie potencjalną 'ekspektywę' przyszłego przychodu. Organ podatkowy (Dyrektor Izby Skarbowej) uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że zwolnienie pozostałych wspólników z zobowiązania wynikającego z art. 65 § 1 K.s.h. stanowi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 14 ust. 2 pkt 8 u.p.d.o.f.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił interpretację organu, podkreślając, że majątek spółki jest odrębny od majątków wspólników, a rozliczenia następują ze spółką, a nie z pozostałymi wspólnikami. NSA, oddalając skargę kasacyjną organu, potwierdził, że art. 65 K.s.h. nie ma zastosowania, gdy strony umowy spółki postanowią inaczej. Sąd uznał, że przychód z tytułu wzrostu udziału w majątku spółki powstaje dopiero w momencie, gdy wspólnik występuje ze spółki za wynagrodzeniem, a nie w momencie wystąpienia innego wspólnika bez wynagrodzenia. Dopiero wtedy kwota staje się 'należna' w rozumieniu art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja momentu powstania przychodu w spółkach jawnych w przypadku wystąpienia wspólnika bez wynagrodzenia, a także zastosowanie art. 65 K.s.h.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wystąpienia wspólnika bez wynagrodzenia, gdy umowa spółki lub uchwała wspólników reguluje te kwestie odmiennie niż art. 65 K.s.h.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wystąpienie wspólnika ze spółki jawnej bez wynagrodzenia i zwrotu wkładu powoduje powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych po stronie wspólników pozostających w spółce?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przychód nie powstaje w momencie wystąpienia wspólnika bez wynagrodzenia. Powstaje on dopiero w momencie, gdy pozostali wspólnicy sami wystąpią ze spółki za wynagrodzeniem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 65 K.s.h. nie ma zastosowania, gdy strony umowy spółki postanowią inaczej. Wystąpienie wspólnika bez wynagrodzenia nie powoduje powstania obowiązku wypłaty udziału ani zwolnienia z zobowiązania pozostałych wspólników. Przychód powstaje dopiero z chwilą, gdy roszczenie o jego wypłatę staje się wymagalne, co następuje w momencie wystąpienia wspólnika za wynagrodzeniem.

Czy zwolnienie pozostałych wspólników z zobowiązania wynikającego z art. 65 § 1 K.s.h. stanowi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 14 ust. 2 pkt 8 u.p.d.o.f.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ w opisanym stanie faktycznym art. 65 § 1 K.s.h. nie ma zastosowania, a tym samym nie powstaje zobowiązanie, z którego pozostali wspólnicy mogliby zostać zwolnieni.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że wywód organu podatkowego oparty był na błędnym założeniu, że wystąpienie wspólnika bez wynagrodzenia zwalnia pozostałych wspólników z zobowiązania wypłaty tego wynagrodzenia, co jest nieprawidłowe w sytuacji, gdy strony umowy spółki postanowiły inaczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w W. od wyroku WSA w Lublinie.

Przepisy (6)

Główne

u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Za przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane. Kwota należna powstaje z chwilą, gdy roszczenie o nią stało się wymagalne.

u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

pkt 8: wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń stanowi przychód z działalności gospodarczej.

K.s.h. art. 65 § § 1

Kodeks spółek handlowych

W przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki wartość jego udziału kapitałowego oznacza się na podstawie osobnego bilansu. Przepis jest względnie obowiązujący i może być zmodyfikowany umową lub uchwałą wspólników.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

pkt 50: zwolnienie od podatku dochodowego w części odpowiadającej wysokości wniesionego wkładu.

K.s.h. art. 28

Kodeks spółek handlowych

Mienie wniesione jako wkład lub nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia stanowi majątek spółki.

K.s.h. art. 8 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Spółka jawna jako osobowa spółka handlowa posiada zdolność prawną i zdolność sądową.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wystąpienie wspólnika ze spółki jawnej bez wynagrodzenia nie generuje przychodu dla pozostałych wspólników w momencie wystąpienia. • Art. 65 K.s.h. jest przepisem względnie obowiązującym i może być wyłączony umową lub uchwałą wspólników. • Przychód powstaje dopiero z chwilą, gdy roszczenie o jego wypłatę staje się wymagalne (tj. w momencie wystąpienia wspólnika za wynagrodzeniem).

Odrzucone argumenty

Zwolnienie pozostałych wspólników z zobowiązania wynikającego z art. 65 § 1 K.s.h. stanowi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 14 ust. 2 pkt 8 u.p.d.o.f.).

Godne uwagi sformułowania

nie można opodatkować przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia przed skorzystaniem przez podatnika z tegoż świadczenia • kwota należna, choćby nie została faktycznie otrzymana • kwota pieniężna stanowiąca równowartość przysługującego występującemu wspólnikowi udziału kapitałowego stanie się kwotą należną

Skład orzekający

Małgorzata Wolf-Kalamala

przewodniczący

Tomasz Kolanowski

sędzia

Artur Adamiec

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja momentu powstania przychodu w spółkach jawnych w przypadku wystąpienia wspólnika bez wynagrodzenia, a także zastosowanie art. 65 K.s.h."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wystąpienia wspólnika bez wynagrodzenia, gdy umowa spółki lub uchwała wspólników reguluje te kwestie odmiennie niż art. 65 K.s.h.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego ze spółkami jawnymi, które jest często spotykane w praktyce prawniczej i biznesowej.

“Kiedy wspólnik wychodzi ze spółki jawnej bez grosza – czy pozostali płacą podatek?”

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników