II FSK 66/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną U. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który oddalił skargę podatniczki na decyzję Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Toruniu dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów materialnego prawa podatkowego, w tym przepisów dotyczących zaliczania do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wzoru wspólnotowego nabytego w drodze darowizny przed 1 stycznia 2018 r. Podniosła również zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 listopada 2024 r. (sygn. akt P 11/24). TK orzekł, że art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a ustawy o PIT, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2018 r., w zakresie, w jakim pozbawia możliwości uznania za koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nabytych nieodpłatnie w drodze darowizny, zwolnionej od podatku od spadków i darowizn, których amortyzację rozpoczęto i nie zakończono przed 1 stycznia 2018 r., jest niezgodny z zasadą ochrony interesów w toku, wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję organu celno-skarbowego i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących amortyzacji wartości niematerialnych i prawnych nabytych w drodze darowizny przed 2018 r. oraz zasada ochrony interesów w toku.
Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia wzoru wspólnotowego w drodze darowizny przed wejściem w życie nowelizacji z 2017 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a ustawy o PIT, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2018 r., może pozbawić podatnika możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości niematerialnych i prawnych (wzoru wspólnotowego) nabytych nieodpłatnie w drodze darowizny, zwolnionej od podatku, jeśli amortyzację rozpoczęto przed 1 stycznia 2018 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jest niezgodny z zasadą ochrony interesów w toku.
Uzasadnienie
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 11/24 stwierdził, że wyłączenie możliwości amortyzacji wzoru wspólnotowego nabytego w drodze darowizny przed 2018 r. narusza zasadę ochrony interesów w toku, gwarantowaną przez art. 2 Konstytucji RP. Ustawodawca nie może nagle zmieniać reguł gry, pozbawiając podatników możliwości kontynuowania rozpoczętych przedsięwzięć gospodarczych.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez organ podatkowy i sąd pierwszej instancji, w tym brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i błędne zastosowanie przepisów, miało istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenia te uzasadniały uchylenie zaskarżonego wyroku i decyzji.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny uznał za usprawiedliwione zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 134 § 1 w zw. z art. 151 P.p.s.a. oraz przepisów Ordynacji podatkowej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Przepisy (24)
Główne
u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 45a lit. a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2018 r. jest niezgodny z zasadą ochrony interesów w toku w zakresie, w jakim pozbawia możliwości uznania za koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nabytych nieodpłatnie, w drodze darowizny zwolnionej od podatku od spadków i darowizn, których amortyzację rozpoczęto i nie zakończono przed 1 stycznia 2018 r.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada ochrony interesów w toku.
u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 45a lit. a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Niezgodny z art. 2 Konstytucji RP (zasada ochrony interesów w toku) w zakresie, w jakim pozbawia możliwości uznania za koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości niematerialnych i prawnych nabytych nieodpłatnie w drodze darowizny, zwolnionej od podatku, których amortyzację rozpoczęto przed 1 stycznia 2018 r.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1, ust. 8
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 22b § ust. 1 pkt 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 22h § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 9
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 45c
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 180 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 181
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1, § 3
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 2a
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 193 § § 4
Ustawa - Ordynacja podatkowa
u. KAS art. 94 § ust. 2
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
O.p. art. 14n § § 4 i 5
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14k § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14m § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1 i 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 134 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 210
Ustawa - Ordynacja podatkowa
ustawa nowelizująca
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
ustawa nowelizująca 2
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a u.p.d.o.f. w zw. z art. 2 Konstytucji RP (zasada ochrony interesów w toku) w odniesieniu do wzoru wspólnotowego nabytego w drodze darowizny przed 2018 r. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zebrania całego materiału dowodowego i nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść podatnika.
Godne uwagi sformułowania
Wyrok Trybunału Konstytucyjny obalił więc domniemanie zgodności z Konstytucją RP art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a u.p.d.o.f. • Zasada ochrony interesów w toku, którymi są przedsięwzięcia gospodarcze rozpoczęte na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów, lecz nie zakończone w okresie w którym przepisy te uległy zmianie. • Ustawodawca ponosi odpowiedzialność za uchwalane prawo i jeśli uznaje, że należy je zmienić to nie może ich zmieniać nie uwzględniając interesów podmiotów, które przepisy te wzięły pod uwagę rozpoczynając lub prowadząc działalność gospodarczą.
Skład orzekający
Andrzej Melezini
sędzia
Jan Grzęda
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Wolf-Kalamala
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących amortyzacji wartości niematerialnych i prawnych nabytych w drodze darowizny przed 2018 r. oraz zasada ochrony interesów w toku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia wzoru wspólnotowego w drodze darowizny przed wejściem w życie nowelizacji z 2017 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady konstytucyjnej (ochrona interesów w toku) i jej zastosowania w praktyce podatkowej, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Wyrok TK nadaje jej dużą wagę.
“Darowizna wzoru wspólnotowego przed 2018 r. – NSA chroni interesy podatników powołując się na TK!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.