Orzeczenie · 2010-09-14

II FSK 654/09Uchylenie wyroku WSA diety kierowców podróż służbowa

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2010-09-14
NSAPodatkoweWysokansa
podatek dochodowydietykierowcypodróż służbowawynagrodzenienieodliczone kosztyniepobrany podateknieważność decyzjiprawo pracyordynacja podatkowa

Sprawa wywodzi się z decyzji organów podatkowych odmawiających stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej dotyczącej odpowiedzialności podatkowej płatnika (A. K.) za niepobrany podatek dochodowy od osób fizycznych od kwot wypłacanych kierowcom jako "diety". Organy podatkowe uznały, że wyjazdy kierowców nie są podróżami służbowymi, a wypłacane kwoty stanowią wynagrodzenie podlegające opodatkowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzje organów, uznając, że Dyrektor Izby Skarbowej naruszył prawo, tworząc nowy stan faktyczny i nieprawidłowo oceniając zarzut rażącego naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił postępowanie organów podatkowych w trybie nadzwyczajnym. NSA podkreślił, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji kluczowe jest badanie wad wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, a nie ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Sąd pierwszej instancji skupił się na wykładni prawa materialnego i nie uwzględnił uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2008 r. (II PZP 11/08), która stanowi, że kierowca transportu międzynarodowego odbywający podróże w ramach wykonywania umówionej pracy nie jest w podróży służbowej w rozumieniu art. 775 § 1 Kodeksu pracy. NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego przez WSA są uzasadnione i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia podróży służbowej dla kierowców w kontekście prawa podatkowego oraz zakresu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kierowców transportu międzynarodowego i interpretacji przepisów podatkowych w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wyjazdy kierowców w ramach wykonywania umowy o pracę, nawet jeśli odbywają się w różnych miejscowościach, mogą być traktowane jako podróż służbowa w rozumieniu art. 775 § 1 Kodeksu pracy, a wypłacane im kwoty jako diety podlegające zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a u.p.d.o.f.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kierowca transportu międzynarodowego odbywający podróże w ramach wykonywania umówionej pracy i na określonym obszarze jako miejsce świadczenia pracy, nie jest w podróży służbowej w rozumieniu art. 775 § 1 k.p. Podróż nie stanowi u nich zjawiska wyjątkowego, lecz jest normalnym wykonywaniem obowiązków pracowniczych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy w uchwale II PZP 11/08 wskazał, że pracownicy mobilni, w tym kierowcy transportu międzynarodowego, wykonują pracę w warunkach stałego przemieszczania się, co nie jest podróżą służbową. Podróż służbowa ma charakter incydentalny, a nie stały.

Czy sąd administracyjny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji podatkowej może dokonywać merytorycznej oceny prawa materialnego i stanu faktycznego, czy też powinien ograniczyć się do badania przesłanek nieważności określonych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd administracyjny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji powinien ograniczyć się do badania przesłanek nieważności określonych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, a nie dokonywać ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy podatkowej.

Uzasadnienie

Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym, mającym na celu eliminację wadliwych decyzji. Zakres tego postępowania jest węższy niż postępowania zwykłego i nie może sprowadzać się do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Przepisy (12)

Główne

u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 16 lit. a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie z podatku dochodowego dotyczy diet i innych należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej. Sąd wskazał, że kierowcy transportu międzynarodowego nie odbywają podróży służbowych w rozumieniu przepisów.

Ordynacja podatkowa art. 247 § 1 pkt 2 i 3

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, w tym wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

k.p. art. 775 § 1

Ustawa - Kodeks pracy

Definicja podróży służbowej. Sąd wskazał, że kierowcy transportu międzynarodowego nie odbywają podróży służbowych w rozumieniu tego przepisu.

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 207 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 210 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2002 r.

Dotyczy wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi z tytułu podróży służbowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił postępowanie organów podatkowych w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, skupiając się na merytorycznej wykładni prawa materialnego zamiast na przesłankach nieważności. • Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2008 r. (II PZP 11/08), która stanowi, że kierowcy transportu międzynarodowego nie odbywają podróży służbowych w rozumieniu przepisów.

Godne uwagi sformułowania

kierowca transportu międzynarodowego odbywający podróże w ramach wykonywania umówionej pracy i na określonym obszarze jako miejsce świadczenia pracy – nie jest w podróży służbowej w rozumieniu art. 775 § 1 Kodeksu pracy • podróż nie stanowi u nich zjawiska wyjątkowego, lecz jest normalnym wykonywaniem obowiązków pracowniczych, a podróż służbowa ma charakter incydentalny • zakres postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji jest inny (węższy), niż postępowania podatkowego zwykłego i nie może sprowadzać się do ponownego rozpoznania sprawy podatkowej.

Skład orzekający

Małgorzata Wolf-Mendecka

przewodniczący

Stefan Babiarz

sędzia

Jacek Brolik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia podróży służbowej dla kierowców w kontekście prawa podatkowego oraz zakresu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kierowców transportu międzynarodowego i interpretacji przepisów podatkowych w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu diet kierowców i ich opodatkowania, a także precyzyjnego rozgraniczenia między zwykłym postępowaniem a trybem nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności decyzji.

“Diety kierowców: Kiedy nie są podróżą służbową i podlegają opodatkowaniu? NSA wyjaśnia.”

Dane finansowe

WPS: 1601 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst