II FSK 60/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że organ podatkowy nie wykazał, iż czynności podjęte w ramach postępowania karnego skarbowego nie miały charakteru instrumentalnego, służącego jedynie przedłużeniu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Dyrektor IAS wniósł skargę kasacyjną, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 70 § 6 pkt 1 i 4, poprzez błędne przyjęcie, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego oraz doręczenie zarządzenia zabezpieczenia nie skutkowały zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że ocena przesłanek zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 Op mieści się w granicach kontroli sądowej, a postępowanie karnoskarbowe nie może mieć pozorowanego charakteru. Wskazano, że w okolicznościach sprawy, gdzie wszczęcie postępowania karnego skarbowego nastąpiło tuż przed upływem terminu przedawnienia, a zarzuty nie zostały skutecznie ogłoszone, sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że mogło ono służyć jedynie wydłużeniu terminu na wydanie decyzji. NSA odniósł się również do zarzutów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uznając je za chybione. Sąd podkreślił, że organ podatkowy nie przedstawił wystarczającej argumentacji ani materiału dowodowego potwierdzającego brak instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnoskarbowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście wszczęcia postępowania karnego skarbowego oraz zasady kontroli sądowej decyzji podatkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego zasady prawne są szeroko stosowalne w sprawach podatkowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego może być uznane za instrumentalne, jeśli jego głównym celem jest przedłużenie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie może służyć jedynie instrumentalnemu przedłużeniu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Musi ono mieć na celu wykrycie i ściganie przestępstwa.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organ podatkowy nie wykazał, iż wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało na celu wykrycie przestępstwa, a nie jedynie przedłużenie terminu przedawnienia. Kluczowe były: bliskość daty wszczęcia postępowania do terminu przedawnienia, nieskuteczne ogłoszenie zarzutów, umorzenie postępowania karnoskarbowego oraz brak istotnych czynności procesowych w tym postępowaniu.
Czy doręczenie zarządzenia zabezpieczenia na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może skutkować zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jeśli decyzja podatkowa nie podlega wykonaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te mogą być zastosowane tylko wówczas, gdy stosowna decyzja podatkowa podlega wykonaniu, co nie dotyczy decyzji pierwszoinstancyjnej, chyba że nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności.
Uzasadnienie
NSA podzielił argumentację WSA, że przepisy art. 154 i 155 upea dotyczące zastosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mogą być stosowane tylko do decyzji podlegających wykonaniu, co nie miało miejsca w tej sprawie.
Czy ocena przesłanek zastosowania przez organy podatkowe art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej mieści się w granicach kontroli sądowej decyzji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ocena ta mieści się w granicach kontroli sądowej.
Uzasadnienie
NSA potwierdził stanowisko zawarte w uchwale I FPS 1/21, zgodnie z którym sąd administracyjny ma prawo badać, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało pozorowanego charakteru i nie służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Przepisy (28)
Główne
Op art. 70 § § 6 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Wszczęcie postępowania karnego skarbowego zawiesza bieg terminu przedawnienia, ale tylko jeśli nie ma ono charakteru instrumentalnego i służy wykryciu przestępstwa.
Op art. 70 § § 6 pkt 4
Ordynacja podatkowa
Doręczenie zarządzenia zabezpieczenia może zawiesić bieg terminu przedawnienia, ale tylko w odniesieniu do decyzji podlegających wykonaniu.
Op art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Pomocnicze
Op art. 70 § § 70c
Ordynacja podatkowa
upea art. 154
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 155
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
ppsa art. 121 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 193 § zdanie drugie
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 210 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 106 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 204 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 207 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 2 § pkt 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. a
Op art. 33
Ordynacja podatkowa
Op art. 239a
Ordynacja podatkowa
Op art. 70 § § 8
Ordynacja podatkowa
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 3
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 134 § § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 269 § § 1
ppsa
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
upea
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo ocenił, że postępowanie karnoskarbowe mogło zostać wszczęte w sposób instrumentalny, a jego głównym celem nie było wykrycie i ściganie przestępstw, lecz wydłużenie terminu na określenie wysokości zobowiązania podatkowego. • Organ podatkowy nie przedstawił wystarczającej argumentacji ani materiału dowodowego potwierdzającego brak instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnoskarbowego. • Doręczenie zarządzenia zabezpieczenia na podstawie przepisów upea nie skutkowało zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, gdyż decyzja podatkowa nie podlegała wykonaniu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 121 § 1, 187 § 1 i 191 Op) poprzez błędne przyjęcie braku danych pozwalających na stwierdzenie rzeczywistych czynności procesowych po wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania karnego skarbowego. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 121 § 1, 187 § 1 i 191 w zw. z art. 33 i art. 239a Op oraz art. 154 i 155 upea) poprzez błędne przyjęcie, że doręczenie zarządzenia zabezpieczenia nie skutkowało zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. • Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c Op) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów nie jest wystarczającą okolicznością potwierdzającą brak instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego. • Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 70 § 6 pkt 4 Op w zw. z art. 154 i 155 upea) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w wyniku przyjęcia, że doręczenie zarządzenia zabezpieczenia nie wywołało skutku wskazanego w art. 70 § 6 pkt 4 Op.
Godne uwagi sformułowania
wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie może służyć jedynie instrumentalnemu przedłużeniu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego • ocena przesłanek zastosowania przez organy podatkowe przy wydawaniu decyzji podatkowej art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c Op mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności tej decyzji • nie można w jej ramach pomijać zagadnienia merytorycznego związanego z wszczęciem wobec podatnika postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe • czy wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie miało pozorowanego charakteru i nie służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego • w przypadkach wątpliwych, w szczególności wówczas gdy moment wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jest bliski dacie przedawnienia zobowiązania podatkowego, wyjaśnienie tej kwestii powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji podatkowej
Skład orzekający
Artur Kot
sprawozdawca
Beata Cieloch
członek
Jan Rudowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście wszczęcia postępowania karnego skarbowego oraz zasady kontroli sądowej decyzji podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego zasady prawne są szeroko stosowalne w sprawach podatkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia przedawnienia podatkowego i potencjalnego nadużywania przez organy procedur karnoskarbowych do przedłużania terminów. Jest to temat interesujący dla prawników i podatników.
“Czy postępowanie karne skarbowe może być 'furtką' do przedłużenia terminu przedawnienia podatku?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.