II FSK 484/23Amortyzacja lokali mieszkalnych zmiana przepisów 5
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła możliwości zaliczania przez podatnika do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od lokali mieszkalnych nabytych przed 1 stycznia 2022 r. na zasadach obowiązujących do końca 2021 r. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów P.p.s.a. oraz Konstytucji RP, w szczególności zasad ochrony praw nabytych i interesów w toku, argumentując, że zmiana przepisów (art. 22c pkt 2 u.p.d.o.f. w brzmieniu po nowelizacji z 2021 r.) pozbawiająca możliwości amortyzacji lokali mieszkalnych nabytych przed wejściem w życie nowelizacji, została wprowadzona bez odpowiednich przepisów przejściowych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że wykładnia językowa jest punktem wyjścia i zakreśla granice wykładni prawa, a w tym przypadku przepis przejściowy (art. 71 ust. 2 ustawy nowelizującej) zapewnił okres przejściowy do końca 2022 r. na stosowanie dotychczasowych zasad. NSA wskazał, że zmiana prawa mająca na celu uszczelnienie systemu podatkowego i likwidację nierówności nie narusza zasady ochrony interesów w toku, zwłaszcza gdy przewidziano rozwiązanie łagodzące skutki tej zmiany. Sąd uznał, że nie zaistniały podstawy do przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, gdyż przepisy te są jasne i nie budzą wątpliwości co do zgodności z Konstytucją.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych dotyczących amortyzacji nieruchomości mieszkalnych po zmianach przepisów podatkowych, zasady ochrony praw nabytych i interesów w toku w kontekście zmian legislacyjnych, prymat wykładni językowej nad celowościową.
Dotyczy specyficznej sytuacji podatników, którzy nabyli lokale mieszkalne przed 1 stycznia 2022 r. i chcieli stosować stare zasady amortyzacji po tej dacie. Orzeczenie opiera się na konkretnym przepisie przejściowym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podatnik może zaliczać do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od lokali mieszkalnych nabytych przed 1 stycznia 2022 r. na zasadach obowiązujących do końca 2021 r., pomimo zmiany przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie może zaliczać odpisów amortyzacyjnych od lokali mieszkalnych nabytych przed 1 stycznia 2022 r. na zasadach obowiązujących do końca 2021 r. po wejściu w życie nowelizacji, z uwzględnieniem przepisu przejściowego.
Uzasadnienie
Przepis przejściowy (art. 71 ustawy nowelizującej) zapewnił okres do końca 2022 r. na stosowanie dotychczasowych zasad, co stanowiło wystarczającą ochronę. Zmiana przepisów miała na celu uszczelnienie systemu podatkowego i likwidację nierówności, a jej wprowadzenie nie narusza zasady ochrony interesów w toku, zwłaszcza gdy przewidziano rozwiązanie łagodzące skutki.
Czy zmiana przepisów dotyczących amortyzacji lokali mieszkalnych, wprowadzona bez przepisów przejściowych spełniających wymogi konstytucyjne, narusza zasadę ochrony praw nabytych i interesów w toku oraz zasadę równości wobec prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana przepisów nie narusza tych zasad, ponieważ przepis przejściowy zapewnił okres na dostosowanie, a celem zmiany było uszczelnienie systemu podatkowego.
Uzasadnienie
Wykładnia językowa przepisu przejściowego jest jasna i zakreśla granice wykładni. Zmiana prawa w celu uszczelnienia systemu podatkowego i likwidacji nierówności, z przewidzianym okresem przejściowym, nie narusza zasady ochrony interesów w toku ani praw nabytych. Nie ma podstaw do kwestionowania konstytucyjności przepisów.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
ustawa nowelizująca art. 71 § ust. 2
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw
Przepis przejściowy pozwalający na zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od lokali mieszkalnych nabytych przed 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r.
u.p.d.o.f. art. 22c § pkt 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis zmieniony nowelizacją, wyłączający amortyzację lokali mieszkalnych.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada ochrony praw nabytych i interesów w toku.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
P.p.s.a. art. 124 § § 1 pkt 5
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis przejściowy (art. 71 ustawy nowelizującej) zapewnił okres do końca 2022 r. na stosowanie dotychczasowych zasad amortyzacji lokali mieszkalnych nabytych przed 1 stycznia 2022 r. • Zmiana przepisów miała na celu uszczelnienie systemu podatkowego i likwidację nierówności, co jest ważnym interesem państwa. • Wykładnia językowa przepisu jest jasna i zakreśla granice wykładni, a próba wykładni sprzecznej z językowym znaczeniem przepisu naruszałaby zasadę praworządności. • Bezpieczeństwo prawne jednostki nie ma bezwzględnego priorytetu i może kolidować z innymi wartościami. • Ryzyko związane z działalnością gospodarczą obejmuje również ryzyko niekorzystnych zmian systemu prawnego. • Zmiana prawa zmierzająca do uszczelniania systemu podatkowego i zapobiegania erozji podstawy opodatkowania, przy przewidzianym rozwiązaniu łagodzącym skutki, nie narusza zasady ochrony interesów w toku.
Odrzucone argumenty
Zmiana przepisów narusza zasadę ochrony praw nabytych i interesów w toku, gdyż pozbawia możliwości amortyzacji lokali mieszkalnych nabytych przed 1 stycznia 2022 r. • Zmiana przepisów narusza zasadę równości wobec prawa. • Przepis przejściowy nie spełnia wymogów konstytucyjności. • Sąd powinien przeprowadzić wykładnię prokonstytucyjną i zakwestionować przepisy przejściowe lub zastosować bezpośrednio Konstytucję RP. • Wykładnia celowościowa powinna mieć pierwszeństwo przed literalną.
Godne uwagi sformułowania
analiza językowa danego przepisu prawa jest nie tylko punktem wyjścia wykładni prawa, ale także zakreśla jej granice. • bezpieczeństwo prawne jednostki" nie ma bezwzględnego priorytetu, pierwszeństwa, skoro mogą powstać kolizje z innymi wartościami. • zawsze należy liczyć się z tym, że zmiana warunków społecznych lub gospodarczych może wymagać zmiany obowiązującego prawa. • ryzyko związane z wszelką działalnością gospodarczą obejmuje również ryzyko niekorzystnych zmian systemu prawnego. • możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wynajmowanych mieszkań, szczególnie z rynku wtórnego powoduje, że dochody uzyskiwane z tego tytułu są w obowiązującym stanie prawnym efektywnie bardzo często nieopodatkowane. • nieruchomości mieszkaniowe korzystają z podwójnych preferencji w podatku PIT. • żaden przepis nie stanowi, że wykładnia celowościowa ma pierwszeństwo przed literalną. • wykładnia językowa jest pierwszym etapem egzegezy tekstu prawnego. • wykładnia językowa daje początek wszelkim czynnościom interpretacyjnym.
Skład orzekający
Jan Grzęda
przewodniczący
Małgorzata Wolf-Kalamala
sprawozdawca
Artur Kot
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących amortyzacji nieruchomości mieszkalnych po zmianach przepisów podatkowych, zasady ochrony praw nabytych i interesów w toku w kontekście zmian legislacyjnych, prymat wykładni językowej nad celowościową."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatników, którzy nabyli lokale mieszkalne przed 1 stycznia 2022 r. i chcieli stosować stare zasady amortyzacji po tej dacie. Orzeczenie opiera się na konkretnym przepisie przejściowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia amortyzacji nieruchomości, a argumentacja skarżącego opiera się na ważnych zasadach konstytucyjnych, co czyni ją interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym.
“Amortyzacja lokali mieszkalnych po zmianach przepisów: NSA rozstrzyga spór o prawa nabyte.”
Zdanie odrębne
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.