II FSK 436/18Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym organ nie bada zasadności obowiązku
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wcześniej oddalił skargę strony na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca kwestionowała prawidłowość doręczenia zastępczego decyzji podatkowych, które stanowiły podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 148 § 1, art. 120, art. 121 § 1, art. 122 O.p.) oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, opierając się na utrwalonym orzecznictwie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada jedynie dopuszczalność egzekucji, a nie zasadność i wymagalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie prawidłowości doręczenia decyzji podatkowej w ramach zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym byłoby równoznaczne z badaniem wymagalności obowiązku, co jest niedopuszczalne. Sąd wskazał, że kwestie prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego nie mogą być weryfikowane w postępowaniu egzekucyjnym, a jedynie w odrębnym postępowaniu administracyjnym. W związku z tym, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zostały uznane za bezzasadne. Sąd potwierdził, że decyzje podatkowe były ostateczne i wykonalne, a obowiązek objęty tytułami wykonawczymi istniał. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ograniczeń kontroli organu egzekucyjnego w zakresie badania zasadności i wymagalności obowiązku oraz prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego.
Dotyczy specyficznej sytuacji zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdzie kwestionuje się doręczenie decyzji podatkowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w ramach zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny bada jedynie dopuszczalność egzekucji, a nie zasadność i wymagalność obowiązku. Badanie prawidłowości doręczenia decyzji podatkowej w postępowaniu egzekucyjnym jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Kwestionowanie doręczenia decyzji stanowiłoby badanie wymagalności, co jest wyłączone z zakresu kontroli organu egzekucyjnego.
Czy zarzut 'nieistnienia obowiązku' w postępowaniu egzekucyjnym może obejmować kwestionowanie prawidłowości doręczenia decyzji podatkowej stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut 'nieistnienia obowiązku' w postępowaniu egzekucyjnym dotyczy sytuacji, gdy obowiązek nigdy nie powstał, decyzja została uchylona, stwierdzono jej nieważność lub wygasła przed rozpatrzeniem zarzutów. Nie obejmuje on kwestionowania prawidłowości doręczenia decyzji, która jest ostateczna.
Uzasadnienie
Pojęcie 'nieistnienia obowiązku' w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. odnosi się do sytuacji faktycznych lub prawnych uniemożliwiających egzekucję, a nie do wadliwości proceduralnych decyzji, które są już ostateczne i wykonalne. Kontrola tych wad należy do odrębnego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Niezastosowanie przepisu skutkujące bezpodstawnym utrzymaniem w mocy postanowienia, gdy obowiązek nie powstał lub nie istnieje.
u.p.e.a. art. 29 § § 1
Ustawa z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
O.p. art. 148 § § 1
Ustawa z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa
Niezastosowanie przepisu skutkujące rażąco błędnym przyjęciem skutecznego doręczenia zastępczego decyzji.
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa
Naruszenie zasady praworządności poprzez wykreowanie nieistniejącej normy prawnej dotyczącej doręczeń.
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa
Naruszenie zasady zaufania obywatela do organów podatkowych.
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa
Naruszenie zasady prawdy obiektywnej.
u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia orzeczenia sądu I instancji w postępowaniu kasacyjnym.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd I instancji.
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. • Badanie prawidłowości doręczenia decyzji podatkowej w postępowaniu egzekucyjnym jest niedopuszczalne. • Zarzut 'nieistnienia obowiązku' nie obejmuje kwestionowania prawidłowości doręczenia ostatecznej decyzji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 148 § 1 O.p. przez niezastosowanie i błędne przyjęcie skutecznego doręczenia zastępczego. • Naruszenie art. 120, 121 § 1, 122 O.p. poprzez wykreowanie nieistniejącej normy prawnej. • Naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. przez niezastosowanie, gdy obowiązek nie powstał lub nie istnieje.
Godne uwagi sformułowania
organ egzekucyjny nie jest jednak uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym • badanie tej okoliczności w ramach zarzutu opartego na twierdzeniu o 'nieistnieniu obowiązku' stanowiłoby w istocie kontrolę 'wymagalności obowiązku' • badanie na etapie postępowania egzekucyjnego w ramach zgłoszonych zarzutów prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego jest niedopuszczalne • organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego • pojęcie 'nieistnienia obowiązku' w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, na przykład z mocy prawa, albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów
Skład orzekający
Tomasz Zborzyński
przewodniczący-sprawozdawca
Stefan Babiarz
członek
Alina Rzepecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ograniczeń kontroli organu egzekucyjnego w zakresie badania zasadności i wymagalności obowiązku oraz prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdzie kwestionuje się doręczenie decyzji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego, ponieważ precyzuje granice kontroli organu egzekucyjnego i sądu w postępowaniu egzekucyjnym, co jest częstym problemem w praktyce.
“Organ egzekucyjny nie zbada wadliwości decyzji – kluczowe orzeczenie NSA w sprawie zarzutów egzekucyjnych.”
Dane finansowe
WPS: 360 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.