Orzeczenie · 2025-11-28

II FSK 381/23Oddalenie skargi kasacyjnej podatek dochodowy

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-28
NSAPodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyPITzabezpieczenieegzekucjaOrdynacja podatkowaskarżącyorgan podatkowypostępowanie kasacyjne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną od wyroku WSA w Warszawie, który z kolei oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2019-2020. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię i zastosowanie art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej. Kwestionował przyjęcie przez organy podatkowe i sąd pierwszej instancji obawy o niewykonanie zobowiązania podatkowego, wskazując na swoje wysokie dochody. NSA uznał jednak, że przykładowo wymienione w art. 33 § 1 o.p. okoliczności uzasadniające zabezpieczenie zostały prawidłowo zastosowane. Sąd podkreślił, że brak majątku ruchomego lub nieruchomego może utrudnić egzekucję, a wysokie dochody nie gwarantują spłaty zobowiązań, zwłaszcza w sytuacji, gdy podatnik wydaje środki na bieżące potrzeby lub może ograniczyć działalność gospodarczą. Sąd odrzucił również zarzut dotyczący sposobu zainicjowania postępowania zabezpieczającego przez organ podatkowy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, ocena przesłanek uzasadniających obawę niewykonania zobowiązania, a także kwestie proceduralne związane z zakresem kontroli NSA.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście zabezpieczenia. Zdanie odrębne sygnalizuje potencjalne problemy z ważnością postępowań z udziałem sędziów powołanych w wadliwej procedurze.

Zagadnienia prawne (3)

Czy obawa o niewykonanie zobowiązania podatkowego może być uzasadniona brakiem majątku ruchomego lub nieruchomego, pomimo osiągania wysokich dochodów przez podatnika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak majątku ruchomego lub nieruchomego może utrudnić egzekucję, a wysokie dochody nie gwarantują spłaty zobowiązań, zwłaszcza gdy podatnik wydaje środki na bieżące potrzeby lub może ograniczyć działalność.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przykładowo wymienione w art. 33 § 1 o.p. okoliczności uzasadniające zabezpieczenie zostały prawidłowo zastosowane. Podkreślono, że brak majątku może utrudnić egzekucję, a dochody nie gwarantują spłaty.

Czy decyzja o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego może być wydana z urzędu przez organ podatkowy, bez konieczności formalnego wniosku o zabezpieczenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepis art. 33 § 1 o.p. stanowi samodzielną podstawę do wydania decyzji o zabezpieczeniu przez organ podatkowy z urzędu.

Uzasadnienie

Sąd odrzucił zarzut błędnej wykładni art. 33 § 1 o.p., wskazując, że przepis ten nie wymaga formalnego wniosku o zabezpieczenie, a organ podatkowy (naczelnik urzędu skarbowego) jest uprawniony do wydania takiej decyzji z urzędu, posiłkując się jednostkami organizacyjnymi urzędu.

Czy skład sądu orzekającego, w którym zasiada sędzia powołany w procedurze budzącej wątpliwości co do niezależności Krajowej Rady Sądownictwa, może stanowić podstawę nieważności postępowania?

Odpowiedź sądu

Istnieją uzasadnione wątpliwości co do zgodności z prawem powołania sędziego w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS, co może stanowić przesłankę nieważności postępowania. Wymaga to jednak rozstrzygnięcia przez TSUE.

Uzasadnienie

Sędzia składający zdanie odrębne wskazał na konieczność zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez TSUE sprawy C-521/21, dotyczącej oceny składu sądu z udziałem sędziego powołanego w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS, co może prowadzić do nieważności postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (29)

Główne

o.p. art. 33 § § 1-4

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 36 § ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) i ust. 7

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 25 § ust. 6 pkt 2 lit. d)

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 40 § ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

o.p. art. 247 § § 1 pkt 3

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.p.e.a. art. 155

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.KAS art. 28 § ust. 4

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa COVID-19 art. 15 zzs4 § ust. 2

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

rozp. MS art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit c i pkt 2 lit. c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., art. 1 i art. 2 p.u.s.a. oraz art. 247 § 1 pkt 3 o.p. i w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 o.p., art. 120 o.p. w zw. z art. 33 § 2 i § 4 o.p. w zw. z art. 13 § 1 o.p., jak i art. 155 u.p.e.a. - poprzez ograniczenie się do rozpoznania zarzutów sformułowanych w skardze i pominięcie stanowiska skarżącego w zakresie zarzutu nieważności postępowania. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 122 o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 191 o.p. i w zw. z art. 235 o.p. poprzez oddalenie skargi w całości i oparcie tego rozstrzygnięcia na przyjęciu, że organy podatkowe dokonały oceny okoliczności uzasadniających możliwość wydania decyzji o zabezpieczeniu w trybie art. 33 § 1 o.p. • Błędna wykładnia art. 33 § 1 i § 4 o.p. poprzez przyjęcie, że dokonanie zabezpieczenia w tym trybie wymaga podjęcia faktycznych działań inicjujących w postaci wniosku o zabezpieczenie. • Błędne zastosowanie art. 33 § 1 o.p. poprzez przyjęcie, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zasadnie przyjął istnienie obawy, że szacowane zobowiązania podatkowe nie zostaną wykonane, wyłącznie na podstawie wysokości szacowanej kwoty podatku, braku uregulowania kwoty 38,58 zł oraz braku poinformowania organu o zmianach.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zarzutami skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. • Wyliczone w art. 33 § 1 o.p. okoliczności uzasadniające dokonanie zabezpieczenia zostały wymienione przykładowo. • Podatnik nie ma obowiązku posiadania majątku innego niż w pieniądzu. Jednak brak takiego majątku może świadczyć o tym, że pozyskane środki wydaje na bieżące potrzeby, nie gromadząc ich i nie inwestując choćby w środki trwałe firmy. • Sąd w tym zakresie nie jest związany stanowiskiem strony, w szczególności uwzględnienie istnienia przesłanek nieważności postępowania nie wymaga uzyskania zgody stron postępowania lub wskazania przez stronę na istnienie tych przesłanek.

Skład orzekający

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

przewodniczący sprawozdawca zdanie odrebne

Paweł Kowalski

członek

Tomasz Kolanowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, ocena przesłanek uzasadniających obawę niewykonania zobowiązania, a także kwestie proceduralne związane z zakresem kontroli NSA."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście zabezpieczenia. Zdanie odrębne sygnalizuje potencjalne problemy z ważnością postępowań z udziałem sędziów powołanych w wadliwej procedurze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa porusza istotne kwestie związane z zabezpieczeniem zobowiązań podatkowych i oceną ryzyka niewykonania zobowiązania przez podatnika. Dodatkowo, zdanie odrębne wprowadza ważny wątek dotyczący potencjalnej nieważności postępowań z powodu wadliwej procedury powoływania sędziów, co jest tematem aktualnym i budzącym kontrowersje.

“Czy wysokie dochody chronią przed zabezpieczeniem podatkowym? NSA wyjaśnia, kiedy brak majątku to ryzyko dla fiskusa.”

Zdanie odrębne

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

Sędzia złożyła zdanie odrębne, wskazując na konieczność zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez TSUE sprawy C-521/21, dotyczącej oceny składu sądu z udziałem sędziego powołanego w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS, co może prowadzić do nieważności postępowania. Podkreślono obowiązek NSA badania z urzędu przesłanek nieważności postępowania.

Sektor

podatki

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst