II FSK 3133/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki "N." sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę spółki na indywidualną interpretację podatkową Ministra Finansów. Przedmiotem sporu było ustalenie, czy przewalutowanie kredytu zaciągniętego pierwotnie w PLN na walutę EUR, a następnie spłata tego kredytu w EUR, generuje różnice kursowe podlegające zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów lub przychodów podatkowych. Spółka stała na stanowisku, że przewalutowanie kredytu należy traktować jako odnowienie zobowiązania w rozumieniu art. 506 § 1 Kodeksu cywilnego, co skutkuje powstaniem nowego zobowiązania i tym samym możliwością rozpoznania różnic kursowych zgodnie z art. 15a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Organ podatkowy oraz sądy obu instancji uznały to stanowisko za nieprawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku podkreślił, że kluczowym warunkiem do rozpoznania różnic kursowych jest faktyczne otrzymanie kredytu w walucie obcej, a nie jedynie jego przewalutowanie. Samo przewalutowanie, bez wyraźnego zamiaru stron umorzenia dotychczasowego zobowiązania i zaciągnięcia nowego, nie stanowi odnowienia zobowiązania w rozumieniu przepisów cywilnych i nie spełnia przesłanek określonych w ustawie podatkowej. Sąd wskazał, że zmiana waluty kredytu bez umorzenia dotychczasowego zobowiązania jest jedynie zmianą sposobu wykonania zobowiązania, a nie jego nowacją. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądów niższych instancji i organu interpretacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów dotyczących różnic kursowych i odnowienia zobowiązania w kontekście przewalutowania kredytu.
Dotyczy specyficznej sytuacji przewalutowania kredytu zaciągniętego pierwotnie w PLN, bez faktycznego otrzymania środków w walucie obcej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przewalutowanie kredytu zaciągniętego w PLN na walutę obcą (EUR) i jego późniejsza spłata w tej walucie, przy braku wyraźnego zamiaru stron umorzenia dotychczasowego zobowiązania i zaciągnięcia nowego, skutkuje powstaniem różnic kursowych podlegających rozpoznaniu dla celów podatku dochodowego od osób prawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo przewalutowanie kredytu, bez odnowienia zobowiązania w rozumieniu art. 506 KC, nie skutkuje powstaniem różnic kursowych podlegających rozpoznaniu dla celów podatku dochodowego od osób prawnych, ponieważ nie spełnia przesłanek określonych w art. 15a updop, w szczególności nie dochodzi do faktycznego otrzymania kredytu w walucie obcej.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że kluczowym warunkiem rozpoznania różnic kursowych jest faktyczne otrzymanie kredytu w walucie obcej. Przewalutowanie kredytu z PLN na EUR, bez umorzenia dotychczasowego zobowiązania i zaciągnięcia nowego (nowacja), jest jedynie zmianą sposobu wykonania zobowiązania, a nie jego odnowieniem. W związku z tym nie dochodzi do powstania różnic kursowych w rozumieniu przepisów podatkowych.
Czy przewalutowanie kredytu należy traktować jako odnowienie zobowiązania w rozumieniu art. 506 § 1 Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach sprawy, gdzie przewalutowanie polegało jedynie na zmianie waluty kredytu bez umorzenia dotychczasowego zobowiązania i zaciągnięcia nowego, nie można mówić o odnowieniu zobowiązania w rozumieniu art. 506 KC. Brak jest wyraźnego zamiaru stron umorzenia dotychczasowego zobowiązania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że odnowienie zobowiązania wymaga wyraźnego zamiaru stron umorzenia dotychczasowego zobowiązania i zaciągnięcia nowego. Samo przeliczenie kwoty kredytu na inną walutę, bez zmiany podstawy prawnej czy umorzenia długu, nie jest odnowieniem, a jedynie zmianą sposobu wykonania zobowiązania.
Przepisy (15)
Główne
u.p.d.o.p. art. 15a § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Katalog przypadków powodujących powstanie dodatnich lub ujemnych różnic kursowych jest katalogiem zamkniętym. Różnice kursowe powstają między innymi w sytuacji, gdy wartość kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego otrzymania jest różna od wartości tego kredytu w dniu jego spłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni.
u.p.d.o.p. art. 15a § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Określa sytuacje, w których powstają dodatnie różnice kursowe, w tym w odniesieniu do kredytów (pożyczek) w walucie obcej.
u.p.d.o.p. art. 15a § ust. 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Określa sytuacje, w których powstają ujemne różnice kursowe, w tym w odniesieniu do kredytów (pożyczek) w walucie obcej.
u.p.d.o.p. art. 15a § ust. 2 pkt 5
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Warunkiem powstania różnic kursowych jest otrzymanie kredytu w walucie obcej.
u.p.d.o.p. art. 15a § ust. 3 pkt 5
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Warunkiem powstania różnic kursowych jest otrzymanie kredytu w walucie obcej.
K.c. art. 506 § § 1
Kodeks cywilny
Definiuje odnowienie zobowiązania jako umorzenie dotychczasowego zobowiązania przez zaciągnięcie nowego zobowiązania o odmiennej treści lub sposobie wykonania.
Prawo bankowe art. 69 § ust. 1
Prawo bankowe
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel.
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 15a § ust. 9
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Potwierdza, że otrzymanie kredytu oznacza otrzymanie przez kredytobiorcę do dyspozycji środków pieniężnych.
K.c. art. 506 § § 2
Kodeks cywilny
W razie wątpliwości, zmiany treści dotychczasowego zobowiązania nie uważa się za odnowienie.
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 14c § § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przewalutowanie kredytu zaciągniętego w PLN na EUR, bez odnowienia zobowiązania w rozumieniu art. 506 KC, nie skutkuje powstaniem różnic kursowych podlegających rozpoznaniu dla celów podatku dochodowego od osób prawnych. • Kluczowym warunkiem rozpoznania różnic kursowych jest faktyczne otrzymanie kredytu w walucie obcej, a nie jedynie jego przewalutowanie.
Odrzucone argumenty
Przewalutowanie kredytu zaciągniętego w PLN na EUR stanowi odnowienie zobowiązania w rozumieniu art. 506 KC, co powinno skutkować powstaniem różnic kursowych.
Godne uwagi sformułowania
Samo przewalutowanie kredytu nie stanowi spłaty dotychczasowego zobowiązania walutowego w złotych i zaciągnięcia nowego zobowiązania w euro, a polega jedynie na zmianie waluty, w której wyrażone zostało zobowiązanie. • Warunkiem powstania różnic kursowych jest udzielenie bądź otrzymanie kredytu w walucie obcej. • W razie wątpliwości co do istnienia zamiaru przyjąć należy, że do odnowienia nie doszło, lecz zaistniała zmiana zobowiązania przy zachowaniu jego identyczności.
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Jagiełło
członek
Danuta Małysz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów dotyczących różnic kursowych i odnowienia zobowiązania w kontekście przewalutowania kredytu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przewalutowania kredytu zaciągniętego pierwotnie w PLN, bez faktycznego otrzymania środków w walucie obcej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia finansowego (różnice kursowe przy przewalutowaniu kredytu) i pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne rozumienie przepisów prawa cywilnego i podatkowego dla prawidłowego rozliczenia podatkowego.
“Przewalutowałeś kredyt? Uważaj na różnice kursowe – NSA wyjaśnia, kiedy faktycznie powstają.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.