II FSK 2858/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję organu podatkowego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 rok. Istotą sporu było wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów faktur VAT wystawionych przez P. P. (E. [...]) na kwotę 198.900,00 zł oraz F. C. (P. [...]) na kwotę 129.700,00 zł. Organy podatkowe uznały, że faktury te nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, wskazując na brak rejestracji kontrahentów jako podatników VAT, brak współpracy z organami podatkowymi, nieodbieranie korespondencji oraz inne nieprawidłowości. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał jednak, że organy podatkowe nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego i nakazał ponowne przesłuchanie kontrahentów (P. P. i F. C.), a także przeprowadzenie innych dowodów, takich jak przesłuchanie kolejnych podwykonawców czy opinia biegłego grafologa. Naczelny Sąd Administracyjny przyznał rację organowi podatkowemu, stwierdzając, że zbyt daleko idącym było wymaganie przez WSA bezpośredniego przesłuchania kontrahentów, którzy unikali kontaktu z organami. NSA podkreślił, że w orzecznictwie NSA ugruntowany jest pogląd, iż do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodów niezbędne jest nie tylko zaistnienie zdarzenia gospodarczego, ale także jego odpowiednie udokumentowanie, a ciężar dowodu spoczywa na podatniku. Sąd uznał, że organy podatkowe zastosowały się do obowiązujących reguł prowadzenia postępowania, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia stanu faktycznego. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stanowiska NSA w kwestii ciężaru dowodu w sprawach dotyczących kosztów uzyskania przychodów, rzetelności transakcji i zakresu postępowania dowodowego organów podatkowych.
Dotyczy spraw, w których kwestionowane są faktury z powodu wątpliwości co do rzeczywistości gospodarczej, a kontrahenci unikają kontaktu z organami.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych fakturami, jeśli kontrahenci nie współpracowali z organami i istniały wątpliwości co do rzeczywistości gospodarczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe prawidłowo odmówiły zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ podatnik nie wykazał, że faktury odzwierciedlają rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na nim.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie naruszyły przepisów proceduralnych, a WSA błędnie domagał się przesłuchania kontrahentów unikających kontaktu z organami. Podkreślono, że rzetelność transakcji jest warunkiem koniecznym uznania wydatku za koszt potrącalny, a ciężar dowodu spoczywa na podatniku.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo uchylił decyzję organu podatkowego z powodu rzekomego naruszenia przepisów postępowania dotyczących gromadzenia i oceny materiału dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny pierwszej instancji błędnie uznał, że organy naruszyły przepisy postępowania, ponieważ organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a ciężar dowodu spoczywał na podatniku.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że organy podatkowe wykazały się starannością w postępowaniu dowodowym, a zarzuty WSA dotyczące braków w tym zakresie były nieuzasadnione. Podkreślono, że obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego przez organ nie zwalnia podatnika z obowiązku udowodnienia faktów.
Przepisy (14)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 24 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 24a § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 24a § ust. 7
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 185
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy. • Ciężar dowodu w zakresie rzeczywistości gospodarczej spoczywa na podatniku. • WSA błędnie uznał, że organy naruszyły przepisy postępowania. • Przesłuchanie kontrahentów unikających kontaktu z organami nie było konieczne.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo uchylił decyzję organu z powodu naruszenia przepisów postępowania.
Godne uwagi sformułowania
ciężar dowodu spoczywa na podatniku • rzetelność transakcji jest warunkiem koniecznym uznania wydatku za koszt potrącalny • obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego przez organ nie ma charakteru absolutnego i nie oznacza, że podatnik zwolniony jest od dowodzenia i wykazywania okoliczności, na które się powołuje
Skład orzekający
Małgorzata Wolf-Kalamala
przewodniczący sprawozdawca
Maciej Jaśniewicz
członek
Alina Rzepecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stanowiska NSA w kwestii ciężaru dowodu w sprawach dotyczących kosztów uzyskania przychodów, rzetelności transakcji i zakresu postępowania dowodowego organów podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których kwestionowane są faktury z powodu wątpliwości co do rzeczywistości gospodarczej, a kontrahenci unikają kontaktu z organami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowej kwestii dla podatników: możliwości zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów i ciężaru dowodu. Pokazuje, jak NSA interpretuje obowiązki organów i podatników w kontekście potencjalnie 'pustych faktur'.
“Czy organy podatkowe muszą na siłę szukać dowodów, gdy kontrahent się ukrywa? NSA wyjaśnia ciężar dowodu w sprawach o koszty uzyskania przychodów.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.