Orzeczenie · 2025-11-18

II FSK 280/23Oddalenie skargi kasacyjnej interpretacja podatkowa

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-18
NSAPodatkoweWysokansa
interpretacja podatkowaunikanie opodatkowaniaklauzula GAARdzierżawaznak towarowynieruchomościryczałtkoszty uzyskania przychodówsztuczność działań

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez S. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który oddalił skargę podatnika na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Dyrektor KIS odmówił wydania indywidualnej interpretacji podatkowej, powołując się na art. 14b § 5b Ordynacji podatkowej, który stanowi, że interpretacji odmawia się, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że elementy stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego mogą stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 Op (klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania). Skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów, w tym art. 14b § 1, 169 § 1, 14b § 3, 14b § 5b, 14b § 5c Ordynacji podatkowej, a także przepisów Konstytucji RP i Karty Praw Podstawowych UE. Kwestionował sposób, w jaki organ podatkowy ocenił, że planowane przez niego działania (dzierżawa nieruchomości i znaku towarowego na rzecz spółki, w której był komplementariuszem) mogą prowadzić do osiągnięcia korzyści podatkowej sprzecznej z celem ustawy i mieć sztuczny charakter. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że dla odmowy wydania interpretacji wystarczające jest 'uzasadnione przypuszczenie' o możliwości zastosowania art. 119a Op, a organ interpretacyjny nie musi mieć pewności ani prowadzić pełnego postępowania dowodowego. Sąd uznał, że Dyrektor KIS zasadnie ocenił, iż istnieje uzasadnione przypuszczenie, że planowane przez skarżącego czynności mogą prowadzić do osiągnięcia korzyści podatkowej w wyniku opodatkowania niższymi stawkami oraz sztucznego generowania kosztów po stronie spółki. Sąd wskazał, że skarżący nie przedstawił argumentów podważających tę ocenę, ani nie odniósł się do obszernej argumentacji WSA. W konsekwencji, sąd uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i oddalił skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisu art. 14b § 5b Ordynacji podatkowej dotyczącego odmowy wydania interpretacji podatkowej w przypadku uzasadnionego przypuszczenia o unikaniu opodatkowania.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ podatkowy ocenia możliwość zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania na etapie wniosku o interpretację.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ podatkowy może odmówić wydania indywidualnej interpretacji podatkowej na podstawie art. 14b § 5b Ordynacji podatkowej, jeśli istnieje jedynie uzasadnione przypuszczenie, że planowane czynności mogą stanowić próbę unikania opodatkowania, bez konieczności udowodnienia tego faktu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dla odmowy wydania interpretacji wystarczające jest 'uzasadnione przypuszczenie' o możliwości zastosowania art. 119a Op. Organ interpretacyjny nie musi mieć pewności ani prowadzić pełnego postępowania dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 14b § 5b Op wymaga jedynie 'uzasadnionego przypuszczenia', co jest klauzulą generalną, a nie pewnością zastosowania art. 119a Op. Organ interpretacyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego w celu udowodnienia unikania opodatkowania, a jedynie do oceny, czy przedstawione fakty dają podstawę do takiego przypuszczenia.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo zaakceptował stanowisko organu podatkowego o odmowie wydania interpretacji, gdy skarżący zarzucał naruszenie przepisów Konstytucji RP i Karty Praw Podstawowych UE poprzez ograniczenie prawa do merytorycznego rozpatrzenia sprawy?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji zasadnie oddalił skargę, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji RP i KPP były nieusprawiedliwione i stanowiły jedynie multiplikację zarzutów dotyczących naruszenia art. 14b § 5b Op.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro WSA zasadnie zaakceptował zastosowanie art. 14b § 5b pkt 1 Op przez DKIS, to nie naruszył przepisów Konstytucji RP ani KPP. Brak było rozważań na tle przepisów Konstytucji w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora KIS odmawiające wydania interpretacji podatkowej.

Przepisy (22)

Główne

Op art. 14b § § 5b pkt 1

Ordynacja podatkowa

Odmawia się wydania interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1.

Op art. 119a § § 1

Ordynacja podatkowa

Czynność nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli osiągnięcie tej korzyści, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, było głównym lub jednym z głównych celów jej dokonania, a sposób działania był sztuczny (unikanie opodatkowania).

Pomocnicze

ppsa art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 188

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Op art. 14b § § 1

Ordynacja podatkowa

Op art. 169 § § 1

Ordynacja podatkowa

Op art. 14h

Ordynacja podatkowa

Op art. 14b § § 3

Ordynacja podatkowa

Op art. 14b § § 5c pkt 1

Ordynacja podatkowa

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

KPP

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Op art. 120

Ordynacja podatkowa

Op art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Konstytucja art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 37 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 20

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ podatkowy miał uzasadnione przypuszczenie, że planowane czynności mogą stanowić próbę unikania opodatkowania (art. 14b § 5b Op w zw. z art. 119a Op).

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 14b § 1 Op poprzez zaaprobowanie stanowiska Dyrektora KIS wskazującego na zaistnienie przesłanki uzasadniającej odmowę wydania interpretacji. • Naruszenie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 14b § 3 Op poprzez zaaprobowanie stanowiska Dyrektora KIS polegającego na zaniechaniu wezwania do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień. • Naruszenie art. 14b § 5b pkt 1 i art. 14b § 5c Op w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 47 KPP poprzez zaaprobowanie stanowiska organu, który arbitralnie i nieuzasadniony przyjął, że może znaleźć zastosowanie art. 119a § 1 Op. • Naruszenie art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Op poprzez naruszenie zasady legalizmu oraz praworządności. • Naruszenie art. 121 § 1 oraz art. 120 Op w zw. art. 32 oraz art. 37 ust. 1 Konstytucji poprzez błędną wykładnię. • Naruszenie art. 2 Konstytucji poprzez zaaprobowanie niezgodnego z prawem stanowiska DKIS. • Naruszenie art. 7 Konstytucji poprzez naruszenie zasady praworządności. • Naruszenie art. 20 Konstytucji poprzez zaaprobowanie ograniczeń swobody w prowadzeniu działalności gospodarczej. • Naruszenie art. 145 § 1 i 151 ppsa poprzez oddalenie skargi.

Godne uwagi sformułowania

dla odmowy wydania interpretacji kluczowe znaczenie ma zaistnienie wskazanej w tej regulacji przesłanki w postaci 'uzasadnionego przypuszczenia' • Nie jest przy tym konieczne, aby organ interpretacyjny miał pewność, czy też dysponował dowodami na zaistnienie określonych okoliczności. • Sformułowanie ustawowe mówiące o 'uzasadnionym przypuszczeniu' jest terminem nieostrym i jako takie w istocie stanowi dla organu interpretacyjnego klauzulę generalną, która wymaga w każdym przypadku wypełnienia jej treścią. • Przypuszczenie uzasadnione to zatem takie, któremu towarzyszą motywy świadczące o wystąpieniu tego stanu. • organ podatkowy (interpretacyjny) nie jest przy tym ograniczony przepisami prawa wyłącznie do okoliczności faktycznych przedstawionych w danym wniosku o wydanie interpretacji.

Skład orzekający

Anna Dumas

przewodniczący

Artur Kot

sprawozdawca

Maciej Jaśniewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisu art. 14b § 5b Ordynacji podatkowej dotyczącego odmowy wydania interpretacji podatkowej w przypadku uzasadnionego przypuszczenia o unikaniu opodatkowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ podatkowy ocenia możliwość zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania na etapie wniosku o interpretację.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia unikania opodatkowania i granic interpretacji podatkowych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i doradców podatkowych.

“Czy organ podatkowy może odmówić interpretacji, jeśli podejrzewa unikanie opodatkowania? NSA wyjaśnia granice 'uzasadnionego przypuszczenia'.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst