Orzeczenie · 2021-02-02

II FSK 2743/18Podatek dochodowy nieujawnione źródła przedawnienie

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2021-02-02

NSAPodatkoweŚredniansa

podatek dochodowyPITnieujawnione źródła przychodówprzychody z innych źródełskarga kasacyjnaprzedawnieniepostępowanie podatkoweNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uchylił decyzję Dyrektora IAS dotyczącą określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. Skarżący organ zarzucał Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności błędne niezastosowanie przepisów dotyczących przychodów z innych źródeł oraz przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Kluczową kwestią sporną było zakwalifikowanie kwoty 162 745,63 zł wpłaconej przez Skarżącą na własny rachunek oraz rachunek jej męża. Organy podatkowe pierwotnie uznały te wpłaty za przychód z innych źródeł, jednakże w toku postępowania, wobec braku wyjaśnień i dokumentów ze strony Skarżącej, pojawiła się kwestia opodatkowania jako przychodów ze źródeł nieujawnionych. WSA uchylił decyzję organu, a Dyrektor IAS w skardze kasacyjnej kwestionował to rozstrzygnięcie, argumentując m.in. błędną wykładnię przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że wpłaty te, których pochodzenia nie udało się ustalić mimo wielokrotnych wezwań, prawidłowo zakwalifikowano jako przychody z nieujawnionych źródeł. Wskazał, że nawet jeśli Skarżąca starała się uniknąć opodatkowania, to organy same wykluczyły pochodzenie środków z działalności gospodarczej, a brak wyjaśnień ze strony podatniczki uzasadniał taką kwalifikację. Sąd zwrócił uwagę na specyficzne usytuowanie stron sporu, gdzie korzystniejsza dla podatniczki była kwalifikacja jako przychód z nieujawnionych źródeł w kontekście przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe (art. 68 § 4a Ordynacji podatkowej), co skutkowało koniecznością umorzenia postępowania. NSA uznał również zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. za niezasadny, stwierdzając, że uzasadnienie WSA było jasne i przesądzało o konieczności umorzenia postępowania przez organ podatkowy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przychodów z nieujawnionych źródeł oraz przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w kontekście braku współpracy podatnika.

Ograniczenia stosowania

Specyfika stanu faktycznego i nietypowe usytuowanie stron sporu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wpłaty na rachunki bankowe Skarżącej, których pochodzenia nie udało się ustalić w toku postępowania podatkowego, należy kwalifikować jako przychody z innych źródeł opodatkowane według skali podatkowej, czy też jako przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzące ze źródeł nieujawnionych, podlegające odmiennemu reżimowi opodatkowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wpłaty te należy kwalifikować jako przychody z nieujawnionych źródeł.

Uzasadnienie

Organy podatkowe same wykluczyły pochodzenie środków z działalności gospodarczej, a brak wyjaśnień ze strony podatniczki uzasadniał kwalifikację jako przychody z nieujawnionych źródeł. W kontekście przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, prowadzi to do umorzenia postępowania.

Czy w sytuacji, gdy prawo do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe z tytułu nieujawnionych źródeł przychodu za dany rok podatkowy uległo przedawnieniu, postępowanie w sprawie powinno zostać umorzone?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w sytuacji przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, postępowanie powinno zostać umorzone.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji uznał, że wobec przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe z tytułu nieujawnionych źródeł przychodu za 2010 r. (termin upłynął 31 grudnia 2015 r.), postępowanie w przedmiotowej sprawie winno zostać umorzone na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko.

Czy uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji, które przesądza o konieczności umorzenia postępowania podatkowego z powodu przedawnienia, narusza art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wskazania dalszego toku postępowania?

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie nie narusza art. 141 § 4 P.p.s.a., ponieważ Sąd wskazał na obowiązek organu podatkowego uwzględnienia stanowiska Sądu, co w konsekwencji oznaczało konieczność umorzenia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji nie nakazał prowadzenia dalszego postępowania dowodowego, lecz wskazał na obowiązek organu podatkowego przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględnienia stanowiska Sądu, co istotnie oznaczało konieczność umorzenia postępowania. Sąd mógł sam podjąć takie rozstrzygnięcie, ale jeśli tego nie uczynił, uczynić to powinien organ podatkowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalenie skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA.

Przepisy (19)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Błędne niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego przez sąd pierwszej instancji.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Błędne niezastosowanie przepisów prawa materialnego przez sąd pierwszej instancji.

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Brak prawidłowych wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania lub sprzeczność w uzasadnieniu.

u.p.d.o.f. art. 20 § 1