II FSK 2720/18Podatek od nieujawnionych zrodel analiza chronologiczna vs globalna
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne od wyroku WSA w Lublinie, który uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2011 r. WSA uznał, że organ podatkowy naruszył przepisy prawa materialnego, stosując analizę globalną zamiast chronologicznej, co wynikało z interpretacji art. 25d i 25g ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną podatnika za bezzasadną, podzielając ocenę WSA co do prawidłowości ustaleń faktycznych i dowodów. Jednakże, NSA przychylił się do skargi kasacyjnej organu podatkowego, stwierdzając, że WSA błędnie zinterpretował przepisy, nakazując analizę chronologiczną. NSA uznał, że globalne rozliczenie przychodów i wydatków jest korzystniejsze dla podatnika i zgodne z przepisami, a narzucenie analizy chronologicznej mogłoby prowadzić do zwiększenia zobowiązania podatkowego, co jest niedopuszczalne. W konsekwencji, NSA uchylił wyrok WSA, oddalił skargę podatnika i oddalił skargę kasacyjną organu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących opodatkowania dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, w szczególności kwestia dopuszczalności analizy chronologicznej vs globalnej przychodów i wydatków.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej i może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy analiza przychodów i wydatków podatnika w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach powinna być prowadzona w ujęciu chronologicznym, czy globalnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Globalne rozliczenie przychodów i wydatków jest dopuszczalne i może być korzystniejsze dla podatnika, a narzucenie analizy chronologicznej może prowadzić do zwiększenia zobowiązania podatkowego, co jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepisy, nakazując analizę chronologiczną. Stwierdzono, że globalne rozliczenie jest zgodne z przepisami i korzystniejsze dla podatnika, a obowiązek podatnika polega na wykazaniu okoliczności korzystnych dla siebie, a nie na narzucaniu przez organ metody analizy, która mogłaby pogorszyć jego sytuację.
Czy organ podatkowy naruszył przepisy postępowania, w tym zasady prowadzenia postępowania dowodowego, przy ustalaniu stanu faktycznego w sprawie dochodów nieujawnionych?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów procesowych dotyczące zasad prowadzenia postępowania dowodowego są chybione, ponieważ uwzględniono twierdzenia Skarżącego i dowody, a opinia biegłego została uznana za prawidłową.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zarzuty naruszenia przepisów procesowych są chybione, ponieważ uwzględniono twierdzenia Skarżącego dotyczące robót budowlanych, przychodów, wydatków i darowizn. Opinia biegłego została uznana za prawidłową, a zarzuty dotyczące braku kompetencji biegłego lub wadliwości opinii uznano za bezpodstawne.
Czy przy ustalaniu wartości mienia lub wydatków w kontekście dochodów nieujawnionych należy stosować cenę kosztorysową, czy rynkową?
Odpowiedź sądu
Wartość kosztów wykonania poszczególnych prac prowadzących do wytworzenia składnika majątkowego jest prawidłowa do ustalenia wydatków.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że definicja wydatku w art. 25b ust. 2 u.p.d.o.f. odnosi się do wartości zgromadzonego mienia lub wysokości wydatkowanych środków. W kontekście budowy domu, prawidłowe jest ustalanie wartości kosztów wykonania poszczególnych prac.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (27)
Główne
u.p.d.o.f. art. 25d
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podstawa opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach stanowi nadwyżka wydatku nad przychodami opodatkowanymi lub nieopodatkowanymi. W przypadku wystąpienia więcej niż jednej nadwyżki, podstawę opodatkowania stanowi suma przychodów odpowiadających kwocie nadwyżek.
u.p.d.o.f. art. 25g § ust. 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Jeżeli podatnik nie dysponuje dowodami potwierdzającymi wartość zgromadzonego w roku podatkowym mienia, wartość tę określa się na dzień poniesienia wydatku, stosując odpowiednio przepis art. 19.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 25g § ust. 5
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
W postępowaniu w zakresie przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, przy ustalaniu nadwyżki wydatku nad przychodami (dochodami) opodatkowanymi lub przychodami (dochodami) nieopodatkowanymi, podatnik wskazuje przychody (dochody) opodatkowane lub przychody (dochody) nieopodatkowane, którymi pokrywa poszczególne wydatki.
u.p.d.o.f. art. 19
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa zasady ustalania wartości rynkowej przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych.
u.p.d.o.f. art. 20 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy opodatkowania przychodów nieujawnionych.
u.p.d.o.f. art. 25b § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definiuje przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzące ze źródeł nieujawnionych.
u.p.d.o.f. art. 25b § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definiuje wydatek jako wartość zgromadzonego w roku podatkowym mienia lub wysokość wydatkowanych w roku podatkowym środków.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji przez WSA z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji przez WSA z powodu naruszenia przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia prawa materialnego.
P.p.s.a. art. 176
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi kasacyjnej przez NSA.
P.p.s.a. art. 134 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu administracyjnego wykładnią prawa.
P.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi kasacyjnej przez NSA i wydanie orzeczenia merytorycznego.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej przez NSA.
P.p.s.a. art. 206
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
O.p. art. 120
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada działania organów podatkowych na podstawie przepisów prawa.
O.p. art. 121 § § 1 i 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
O.p. art. 122
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej (wyjaśnienia stanu faktycznego).
O.p. art. 181
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 188
Ustawa Ordynacja podatkowa
Obowiązek przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez stronę.
O.p. art. 191
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
O.p. art. 234
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zakaz wydawania decyzji na niekorzyść strony odwołującej się.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Globalne rozliczenie przychodów i wydatków jest korzystniejsze dla podatnika i zgodne z przepisami, a narzucenie analizy chronologicznej może prowadzić do zwiększenia zobowiązania podatkowego, co jest niedopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna A. P. nie miała usprawiedliwionych podstaw. • Zarzuty naruszenia przepisów procesowych wskazanych w skardze kasacyjnej, a dotyczących zasad prowadzenia postępowania dowodowego, są chybione.
Godne uwagi sformułowania
brak odpowiednich środków na pokrycie konkretnego wydatku oznacza, że nie znajduje on pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu lub też, że został pokryty ze źródeł nieujawnionych • przepis ten jednoznacznie wskazuje na konieczność analizy chronologicznej, w odniesieniu do każdego z wydatków podatnika • organ odwoławczy obowiązku tego nie dopełnił, przeprowadzając analizę wydatków i przychodów (dochodów) Skarzącego w roku 2011 w ujęciu globalnym, a nie chronologicznym • kwestia zawarcia związku małżeńskiego zasadniczo wykracza poza sferę ustaleń faktycznych istotnych dla rozpoznawanej sprawy • podważenie wiarygodności dowodu z opinii biegłego wymaga wskazania konkretnych błędów i braku logiki czy sprzeczności z doświadczeniem życiowym • nieprawidłowa jest ostateczna konkluzja sądu, iż 'przepis art. 25d u.p.d.o.f jednoznacznie wskazuje na konieczność analizy chronologicznej w odniesieniu do każdego z wydatków podatnika' • próba rozliczenia wszystkich wydatków i przychodów w ujęciu chronologicznym w niniejszej sprawie może (co podkreśla organ) doprowadzić wyłącznie do ujawnienia momentów, w których występuje nadwyżka wydatków nad przychodami • zaaprobować więc należy logicznie brzmiące stanowisko organu odwoławczego 'o przyjęciu - za organem pierwszej instancji – najbardziej korzystnego dla podatnika rozliczenia w ujęciu całorocznym'
Skład orzekający
Jan Grzęda
Przewodniczący
Małgorzata Wolf - Kalamala
Sędzia NSA (sprawozdawca)
Alina Rzepecka
Sędzia WSA del.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, w szczególności kwestia dopuszczalności analizy chronologicznej vs globalnej przychodów i wydatków."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej i może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego - jak rozliczać dochody nieujawnione, a rozbieżność w interpretacji między WSA a NSA w kwestii analizy chronologicznej vs globalnej jest interesująca dla prawników i podatników.
“Dochody nieujawnione: czy sąd nakazał analizę chronologiczną, czy globalną? NSA rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.