II FSK 2606/17Odmowa interpretacji podatkowej klauzula unikania opodatkowania 15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku spółki R. sp. z o.o. o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie stosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a-119f Ordynacji podatkowej) w związku z nowelizacją wprowadzającą te przepisy od 15 lipca 2016 r. Spółka miała wątpliwości co do sposobu ustalenia zobowiązania podatkowego za rok 2016, w szczególności w kontekście kwoty wyłączenia przewidzianej w art. 119b § 1 pkt 1 Op. Organ interpretacyjny odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 14b § 2a Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym przedmiotem wniosku o interpretację nie mogą być przepisy regulujące uprawnienia organów podatkowych, a także na fakt, że kwestie te powinny być rozstrzygane w trybie opinii zabezpieczających. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki, podzielając argumentację organu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 czerwca 2019 r. oddalił skargę kasacyjną spółki, potwierdzając, że organ interpretacyjny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania. Sąd podkreślił, że rola interpretacji indywidualnej polega na weryfikacji wykładni przepisów materialnego prawa podatkowego, a nie na rozstrzyganiu o zastosowaniu przepisów dotyczących trybów postępowania czy uprawnień organów. Kwestie związane z klauzulą przeciwko unikaniu opodatkowania i oceną, czy dane zdarzenie przyszłe podlega tym przepisom, powinny być rozstrzygane w odrębnym trybie opinii zabezpieczających, który również podlega kontroli sądowoadministracyjnej. NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej, w tym dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, są chybione, a uzasadnienie wyroku WSA jest prawidłowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie rozróżnienia między trybem interpretacji indywidualnej a trybem opinii zabezpieczających w kontekście klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o interpretację przepisów dotyczących klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania w okresie przejściowym po nowelizacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczący stosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a-119f Ordynacji podatkowej) może być rozpatrzony merytorycznie przez organ interpretacyjny, czy też powinien być rozstrzygnięty w trybie opinii zabezpieczającej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ interpretacyjny zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, gdyż wątpliwości spółki dotyczące stosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania powinny być rozstrzygane w odrębnym trybie opinii zabezpieczających.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interpretacja indywidualna służy weryfikacji wykładni przepisów materialnego prawa podatkowego, a nie rozstrzyganiu o zastosowaniu przepisów proceduralnych lub dotyczących trybów orzekania. Kwestie związane z klauzulą przeciwko unikaniu opodatkowania, w tym ocena, czy dane zdarzenie przyszłe podlega tym przepisom, należą do zakresu opinii zabezpieczających, które również podlegają kontroli sądowoadministracyjnej.
Czy przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a-119f) mogą być przedmiotem interpretacji indywidualnej, czy też ich charakter wyłącza takie postępowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Charakter przepisów dotyczących klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania wyłącza możliwość ich interpretacji w trybie interpretacji indywidualnej, gdyż rozstrzygnięcia w tym zakresie należą do trybu opinii zabezpieczających.
Uzasadnienie
Organ interpretacyjny nie może prowadzić postępowania ani podejmować rozstrzygnięć zastrzeżonych dla innego trybu orzekania. Przepis art. 14b § 2a Ordynacji podatkowej wyłącza możliwość interpretacji przepisów regulujących uprawnienia organów podatkowych, w tym tryby orzekania.
Czy nowelizacja Ordynacji podatkowej wprowadzająca klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a-119f) z dniem 15 lipca 2016 r. narusza art. 2 Konstytucji RP z uwagi na brak odpowiedniego vacatio legis dla przepisów o charakterze materialnoprawnym?
Odpowiedź sądu
Zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 9 ustawy zmieniającej jest chybiony, ponieważ przepis określający termin wejścia w życie ustawy jest przepisem procesowym, a nie materialnym, a ponadto przepisy te nie miały zastosowania w analizowanej sprawie, która dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania interpretacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis określający termin wejścia w życie ustawy jest przepisem procesowym. Argumentacja spółki dotycząca niekonstytucyjności vacatio legis dla przepisów materialnych nie miała zastosowania, gdyż sprawa dotyczyła kwestii proceduralnych, a nie merytorycznego stosowania klauzuli. Ponadto, dla tych przepisów przewidziano alternatywny tryb ochrony w postaci opinii zabezpieczających.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (15)
Główne
Op art. 165a § § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis ten ma zastosowanie w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnych na zasadzie odesłania w art. 14h Op. Wskazuje na możliwość odmowy wszczęcia postępowania, gdy z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
Op art. 14h
Ordynacja podatkowa
Przepis ten stanowi o odpowiednim zastosowaniu przepisów dotyczących odmowy wszczęcia postępowania (art. 165a) w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnych.
Op art. 14b § § 2a
Ordynacja podatkowa
Przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną nie mogą być przepisy prawa podatkowego regulujące właściwość oraz uprawnienia i obowiązki organów podatkowych, w tym przepisy regulujące inny tryb orzekania.
Op art. 14b § § 1
Ordynacja podatkowa
Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego.
Op art. 119a
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.
Op art. 119b § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący wyłączenia z opodatkowania korzyści podatkowej do określonej kwoty.
Op art. 119e
Ordynacja podatkowa
Definicja korzyści podatkowej.
Op art. 119f § § 1 i § 2
Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące zespołu powiązanych czynności.
Op art. 119y § § 1 – 3
Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące trybu wydawania opinii zabezpieczających.
Op art. 14na § pkt 1
Ordynacja podatkowa
Wyłączenie stosowania przepisów art. 14k-14n w sytuacji, gdy stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a.
Pomocnicze
ustawa zmieniająca art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw
Przepisy art. 14na Op mają zastosowanie w niniejszej sprawie.
Ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oddalenia skargi.
Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący uchylenia decyzji lub postanowienia.
Ppsa art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ interpretacyjny zasadnie odmówił wszczęcia postępowania, ponieważ wniosek spółki dotyczył kwestii podlegających rozstrzygnięciu w trybie opinii zabezpieczających, a nie interpretacji indywidualnej. • Przepis art. 14b § 2a Ordynacji podatkowej wyłącza możliwość interpretacji przepisów regulujących uprawnienia organów podatkowych i inne tryby orzekania. • Interpretacja indywidualna nie może zastępować opinii zabezpieczającej, która zapewnia ochronę w zakresie stosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.
Odrzucone argumenty
Organ podatkowy naruszył przepisy proceduralne i materialne, odmawiając merytorycznego rozpatrzenia wniosku o interpretację przepisów dotyczących klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. • Przepisy dotyczące klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania mogły być przedmiotem interpretacji indywidualnej. • Nowelizacja Ordynacji podatkowej wprowadzająca klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania narusza art. 2 Konstytucji RP z uwagi na brak odpowiedniego vacatio legis dla przepisów materialnoprawnych.
Godne uwagi sformułowania
organ interpretacyjny nie może prowadzić postępowania ani podejmować rozstrzygnięć zastrzeżonych dla innego trybu orzekania • przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną nie mogą być przepisy prawa podatkowego regulujące właściwość oraz uprawnienia i obowiązki organów podatkowych • wątpliwości skarżącej mogą zostać rozstrzygnięte, ale w innym trybie, przewidzianym dla opinii zabezpieczających
Skład orzekający
Tomasz Kolanowski
przewodniczący
Jolanta Sokołowska
sędzia
Artur Kot
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie rozróżnienia między trybem interpretacji indywidualnej a trybem opinii zabezpieczających w kontekście klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o interpretację przepisów dotyczących klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania w okresie przejściowym po nowelizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – rozróżnienia między interpretacją indywidualną a opinią zabezpieczającą w kontekście klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Interpretacja czy opinia zabezpieczająca? NSA wyjaśnia, gdzie szukać ochrony w sprawie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.