II FSK 2509/18Oddalenie skargi kasacyjnej podatek nieujawnione źródła 14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (dalej: O.p.), w tym art. 68 § 4a O.p. w związku z przedawnieniem prawa do wydania decyzji, art. 233 § 2 O.p. w związku z charakterem decyzji merytoryczno-reformacyjnej oraz art. 120, 121 § 1 i art. 127 O.p. Podniosła również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 25g ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: u.p.d.o.f.) poprzez potwierdzenie zgodności z prawem decyzji w zakresie nieujawnionych źródeł przychodu, mimo że źródło zostało określone przez stronę. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że art. 68 § 4a O.p., wprowadzony w 2015 r., nie miał zastosowania do zobowiązania podatkowego z 2008 r., ustalonego decyzją z 2013 r. Decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 2017 r. jedynie korygowała wysokość istniejącego zobowiązania, a nie kreowała go na nowo, co potwierdza utrwalone orzecznictwo NSA. Sąd uznał również, że postępowanie uzupełniające przeprowadzone przez organ odwoławczy było zgodne z art. 229 O.p. i nie naruszało zasady dwuinstancyjności. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie mógł być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych. Sąd podkreślił, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w prawomocnym wyroku WSA wiążą również NSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w sprawach o nieujawnione źródła przychodów, charakteru decyzji organu odwoławczego korygującego zobowiązanie, a także dopuszczalności i zakresu dodatkowego postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym. Potwierdzenie wiążącego charakteru wskazań sądu dla organów i sądów.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności okresu przedawnienia i daty wejścia w życie przepisów nowelizujących.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja wymiarowa organu podatkowego drugiej instancji za 2008 r., doręczona w 2017 r., została doręczona bez naruszenia przepisów przedawnienia prawa do jej wydania, w kontekście art. 68 § 4a Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 68 § 4a O.p. nie miał zastosowania, ponieważ został wprowadzony w 2015 r., a zobowiązanie podatkowe zostało ustalone decyzją organu pierwszej instancji w 2013 r. Decyzja organu odwoławczego jedynie korygowała istniejące zobowiązanie, a nie kreowała je na nowo.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 68 § 4a O.p. wszedł w życie po dacie wydania decyzji organu pierwszej instancji. Decyzja organu odwoławczego, która obniża wysokość zobowiązania, nie jest ponownym rozstrzygnięciem kreującym zobowiązanie, lecz jedynie koryguje już istniejące.
Czy decyzja organu odwoławczego wydana w trybie art. 233 § 2 O.p. posiada charakter decyzji merytoryczno-reformacyjnej, jeśli organ odwoławczy przeprowadził dodatkowe postępowanie dowodowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów, co jest zgodne z art. 229 O.p. i nie narusza zasady dwuinstancyjności ani art. 233 § 2 O.p., o ile nie zastępuje organu pierwszej instancji w sposób zasadniczy.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe (przesłuchanie, odebranie zeznań, pozyskanie danych z ZUS), co jest zgodne z art. 229 O.p. Nie zlecał tych czynności organowi pierwszej instancji, a jedynie sam je przeprowadził, co nie narusza art. 233 § 2 O.p. ani innych fundamentalnych zasad postępowania.
Czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo potwierdził zgodność z prawem decyzji w zakresie nieujawnionych źródeł przychodu, mimo twierdzeń strony o określeniu źródła przychodu (darowizny, środki od rodziców)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że strona nie uprawdopodobniła w wystarczającym stopniu pochodzenia środków na pokrycie wydatków.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie służy podważaniu ustaleń faktycznych. Wskazał również, że WSA w poprzednim wyroku nakazał przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie darowizn, ale jednocześnie uznał za prawidłową ocenę organu, że strona nie uprawdopodobniła wystarczająco pochodzenia środków. Organ odwoławczy uwzględnił część darowizn, ale to nie podważa prawidłowości oceny sądu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (17)
Główne
O.p. art. 68 § § 4a
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe z tytułu opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Przepis ten zaczął obowiązywać od 1 stycznia 2016 r.
O.p. art. 68 § § 4
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie z tytułu opodatkowania dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin do złożenia zeznania rocznego.
O.p. art. 233 § § 2
Ordynacja podatkowa
Dotyczy charakteru decyzji organu odwoławczego i możliwości prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego.
u.p.d.o.f. art. 25g § ust. 7
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy nieujawnionych źródeł przychodu.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
O.p. art. 21 § § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Określa przekształcenie obowiązku podatkowego w zobowiązanie podatkowe.
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
Zasada praworządności.
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
O.p. art. 127
Ordynacja podatkowa
Dotyczy postępowania odwoławczego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Elementy uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 229
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dodatkowe postępowanie dowodowe w postępowaniu odwoławczym.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wiążący charakter oceny prawnej i wskazań sądu.
p.p.s.a. art. 170
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wiążący charakter orzeczenia prawomocnego.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 68 § 4a O.p. poprzez uznanie, iż decyzja wymiarowa organu podatkowego drugiej instancji za 2008 r., która została doręczona w 2017 r. została doręczona bez naruszenia przepisów przedawnienia prawa do jej wydania. • Naruszenie art. 233 § 2 O.p. w związku z art. 68 § 4a O.p. poprzez uznanie, że decyzja wydana w trybie ww. przepisu prawa posiada charakter decyzji merytoryczno-reformacyjnej pomimo faktu, że faktycznie postępowanie prowadził organ podatkowy w charakterze organu pierwszej instancji. • Naruszenie art. 120 O.p., 121 §1 O.p. oraz art. 127 O.p. poprzez uznanie za zgodną z prawem decyzję wydaną wbrew procedurze postępowania i naruszającą fundamentalne jej zasady. • Naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) tj. przepisów art. 25g ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez potwierdzenie zgodności z prawem wydanej decyzji w zakresie nieujawnionych źródeł przychodu z pominięciem faktu, iż źródło przychodu zostało określone przez Stronę.
Godne uwagi sformułowania
Zobowiązanie podatkowe Skarżącej w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2008 r. wykreowała (ustaliła) bowiem decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Z., kiedy to obowiązywał art. 68 § 4 O.p. • Decyzja organu odwoławczego, o której mowa w art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p. wydana po upływie terminu określonego w art. 68 § 4 O.p., uchylająca decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów i ustalająca zobowiązanie podatkowe w mniejszej wysokości, nie jest powtórnym merytorycznym rozstrzygnięciem kreującym zobowiązanie podatkowe, lecz oznacza jedynie stwierdzenie, że decyzja organu pierwszej instancji, w wyniku której powstało zobowiązanie podatkowe, była zgodna z prawem, ale nieprawidłowa co do wysokości zobowiązania podatkowego. • Na drodze podnoszenia zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego nie można podważać wadliwości w zakresie ustalania stanu faktycznego. • Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
Przewodniczący Sędzia NSA
Jan Grzęda
Sędzia NSA
Marek Olejnik
Sędzia WSA del. (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w sprawach o nieujawnione źródła przychodów, charakteru decyzji organu odwoławczego korygującego zobowiązanie, a także dopuszczalności i zakresu dodatkowego postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym. Potwierdzenie wiążącego charakteru wskazań sądu dla organów i sądów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności okresu przedawnienia i daty wejścia w życie przepisów nowelizujących.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych i materialnych w podatku od nieujawnionych źródeł przychodów, w tym przedawnienia i roli organu odwoławczego. Jest interesująca dla prawników procesowych i doradców podatkowych.
“Czy decyzja podatkowa sprzed lat może być uznana za skuteczną? NSA rozstrzyga o przedawnieniu i korygowaniu zobowiązań.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.