II FSK 237/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję organu w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. Spór koncentrował się na tym, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego było instrumentalne i miało na celu zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. NSA, opierając się na uchwale I FPS 1/21, uznał, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował art. 70 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Sąd wskazał na znaczną odległość czasową między czynnościami sprawdzającymi a wszczęciem postępowania podatkowego, a następnie postępowania karnego skarbowego, które nastąpiło krótko przed upływem terminu przedawnienia. Kluczowe dla oceny instrumentalności było stwierdzenie, że aktywność organu w postępowaniu karnym skarbowym ograniczała się do pozyskania materiału z postępowania podatkowego, a dochodzenie zostało zawieszone po zaledwie kilku miesiącach, trwając następnie przez ponad cztery lata. NSA uznał, że organ skorzystał z możliwości wszczęcia postępowania karnego skarbowego w sposób instrumentalny, kierując się potrzebą wydłużenia terminu przedawnienia. W konsekwencji, skarga kasacyjna organu została oddalona, a organ został obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych i instrumentalnego wszczynania postępowań karnych skarbowych w celu obejścia tych przepisów.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie karne skarbowe jest faktycznie jedynie narzędziem do przedłużenia terminu przedawnienia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego, mające na celu zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, może być uznane za instrumentalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli postępowanie karne skarbowe jest prowadzone w sposób bierny, a jego celem jest jedynie wydłużenie terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało miejsce, ponieważ aktywność organu była minimalna, a postępowanie zostało zawieszone na ponad cztery lata, co potwierdzało brak rzeczywistego celu innego niż przedłużenie terminu przedawnienia.
Jakie są konsekwencje instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego dla biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie powoduje skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował przepis, a NSA potwierdził, że organ nie wykazał, iż postępowanie karne skarbowe było prowadzone w sposób rzeczywisty, a nie jedynie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Przepisy (8)
Główne
O.p. art. 70 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Wszczęcie postępowania karnego skarbowego może zawiesić bieg terminu przedawnienia, ale tylko jeśli nie jest to działanie instrumentalne mające na celu jedynie wydłużenie terminu.
O.p. art. 70c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący powiadomienia strony o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji przez WSA w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego.
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez WSA.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 204 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania od organu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia. • Brak realnej aktywności organu w postępowaniu karnym skarbowym. • Długotrwałe zawieszenie postępowania karnego skarbowego.
Odrzucone argumenty
Argument organu, że postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte dopiero po uzyskaniu wystarczających dowodów.
Godne uwagi sformułowania
wszczęcie postępowania karnego skarbowego zostało wszczęte instrumentalnie – a co za tym idzie, czy w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia • organ skorzystał z możliwości wszczęcia postępowania karnego skarbowego w sposób instrumentalny, kierując się potrzebą wydłużenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego • aktywność organu prowadzącego dochodzenie sprowadzała się do pozyskania materiału dowodowego zebranego w toku postępowania podatkowego • niewiele ponad dwa miesiące później dochodzenie zostało zawieszone • stan zawieszenia trwał przynajmniej do tej daty, czyli przez ponad cztery lata
Skład orzekający
Tomasz Zborzyński
przewodniczący
Anna Dumas
sprawozdawca
Alicja Polańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych i instrumentalnego wszczynania postępowań karnych skarbowych w celu obejścia tych przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie karne skarbowe jest faktycznie jedynie narzędziem do przedłużenia terminu przedawnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe mogą próbować obejść przepisy o przedawnieniu, a sąd jasno wskazuje na granice dopuszczalnych działań. Jest to istotne dla zrozumienia praktyki podatkowej.
“Czy postępowanie karne skarbowe może być 'desperackim' ruchem organu, by uniknąć przedawnienia podatku?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.