Orzeczenie · 2025-10-30

II FSK 236/23Oddalenie skargi kasacyjnej rygor wykonalności

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-30
NSAPodatkoweWysokansa
podatek dochodowyrygor natychmiastowej wykonalnościnieostateczna decyzjaprzedawnieniepostępowanie podatkoweskarga kasacyjnaOrdynacja podatkowaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. Skarżąca zarzuciła WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 ppsa (wadliwe uzasadnienie) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z przepisami Ordynacji podatkowej (Op), w szczególności art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 Op. Kwestionowała sposób zastosowania instytucji nadania rygoru, argumentując m.in. instrumentalne potraktowanie przepisów i brak uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że nadanie rygoru wymaga spełnienia przesłanek z art. 239b § 1 i § 2 Op, a sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował te przepisy. Wskazał, że przesłanka z art. 239b § 1 pkt 4 Op (krótki okres do przedawnienia) może stanowić podstawę do uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania, a ocena ta jest dokonywana na moment wydania postanowienia. NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej, w tym dotyczące naruszenia art. 239b Op, okazały się nieusprawiedliwione, a wyrok WSA odpowiada prawu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, w szczególności w kontekście przesłanki krótkiego terminu do przedawnienia i obowiązku uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji konkretnych przepisów, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach. Nacisk na indywidualną ocenę okoliczności faktycznych przez organ.

Zagadnienia prawne (3)

Czy nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej (okres do przedawnienia krótszy niż 3 miesiące) wymaga odrębnego uprawdopodobnienia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, zgodnie z art. 239b § 2 Op?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nadanie rygoru wymaga spełnienia przesłanek z art. 239b § 1 i § 2 Op. Przesłanka z art. 239b § 1 pkt 4 Op może stanowić podstawę do uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania, ale wymaga wykazania okoliczności faktycznych potwierdzających to ryzyko.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że nadanie rygoru jest odstępstwem od reguły i wymaga spełnienia obu przesłanek. Choć krótki termin do przedawnienia jest istotną okolicznością, organ musi wykazać, że z tego powodu zobowiązanie może nie zostać wykonane. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował te przepisy.

Czy ocena przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej powinna uwzględniać zdarzenia, które nastąpiły po wydaniu postanowienia o nadaniu rygoru, w tym zawieszenie biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ocena istnienia przesłanek nadania rygoru dokonywana jest na moment wydania postanowienia. Zdjęcia następcze nie wpływają na legalność tego postanowienia.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że organ podatkowy nie miał obowiązku antycypować zdarzeń następczych, takich jak skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia, które nastąpiły po wydaniu postanowienia o nadaniu rygoru. Ocena legalności postanowienia jest dokonywana na dzień jego wydania.

Czy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania zostały należycie uzasadnione i czy uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty skargi kasacyjnej nie zostały należycie uzasadnione, a ich wpływ na wynik sprawy nie został wykazany.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że skarżąca nie przedstawiła stosownej argumentacji dotyczącej 'istotności' zarzucanych WSA naruszeń procesowych, a także nie odniosła się do argumentacji sądu pierwszej instancji. W konsekwencji, pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej również okazały się nieusprawiedliwione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną H. K.

Przepisy (14)

Główne

Op art. 239b § § 1

Ordynacja podatkowa

Określa przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, w tym gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.

Op art. 239b § § 2

Ordynacja podatkowa

Stanowi, że przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Wymaga wskazania okoliczności faktycznych potwierdzających to ryzyko.

Pomocnicze

ppsa art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

ppsa art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wymogów dotyczących uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy podstaw uchylenia wyroku z powodu naruszenia przepisów postępowania.

Op art. 239a

Ordynacja podatkowa

Reguła, że decyzja nieostateczna nie podlega wykonaniu.

Op art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego.

Op art. 120

Ordynacja podatkowa

Zasada działania organów na podstawie przepisów prawa.

Op art. 121

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

Op art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej (wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego).

Op art. 124

Ordynacja podatkowa

Zasada przekonywania.

Op art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

Dotyczy wymogów uzasadnienia decyzji.

Op art. 2a

Ordynacja podatkowa

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.

Op art. 240 § § 1 pkt 7

Ordynacja podatkowa

Dotyczy wznowienia postępowania w przypadku uchylenia decyzji nadającej rygor.

Argumenty

Skuteczne argumenty

NSA uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. • NSA stwierdził, że przesłanka z art. 239b § 1 pkt 4 Op (krótki okres do przedawnienia) może stanowić podstawę do uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania, ale wymaga wykazania konkretnych okoliczności faktycznych. • NSA uznał, że ocena przesłanek nadania rygoru jest dokonywana na moment wydania postanowienia i nie uwzględnia zdarzeń późniejszych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 ppsa i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 Op poprzez ich niewłaściwe zastosowanie lub pominięcie. • Zarzuty dotyczące naruszenia innych przepisów Ordynacji podatkowej (art. 187, 120, 121, 122, 124, 210, 2a Op). • Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa w zw. z art. 240 § 1 pkt 7 Op.

Godne uwagi sformułowania

nadanie nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności stanowi odstępstwo od reguły • nie można wykładać rozszerzająco w kierunku dopuszczalności stosowania rygoru natychmiastowej wykonalności • wydane w tym zakresie rozstrzygnięcie musi zawierać przekonujące uzasadnienie • przesłanka 'uprawdopodobnienia', o której mowa w art. 239b § 2 Op może bowiem wynikać w sposób oczywisty, tak jak w niniejszej sprawie, z faktu wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji i związanego z tym ryzyka przedawnienia zobowiązania podatkowego przed rozpatrzeniem sprawy przez organ odwolawczy oraz uzyskaniem waloru ostateczności decyzji • ocena istnienia przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej dokonywana jest bowiem na moment wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności

Skład orzekający

Małgorzata Wolf-Kalamala

przewodniczący

Artur Kot

sprawozdawca

Tomasz Kolanowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, w szczególności w kontekście przesłanki krótkiego terminu do przedawnienia i obowiązku uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji konkretnych przepisów, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach. Nacisk na indywidualną ocenę okoliczności faktycznych przez organ.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej instytucji proceduralnej w prawie podatkowym – nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, co ma istotne implikacje praktyczne dla podatników. Interpretacja NSA wyjaśnia granice stosowania tej instytucji.

“Kiedy organ podatkowy może nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst