Orzeczenie · 2020-01-22

II FSK 229/18Odmowa interpretacji podatkowej unikanie opodatkowania 55

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2020-01-22
NSAPodatkoweWysokansa
interpretacja podatkowaunikanie opodatkowaniaklauzula przeciwko unikaniu opodatkowaniaOrdynacja podatkowapostępowanie interpretacyjneDyrektor KISWSANSAkoszty postępowania

Sprawa dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji podatkowej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (Dyrektor KIS). Organ odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 14b § 5b Ordynacji podatkowej (Op), wskazując na uzasadnione przypuszczenie, że elementy stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawione we wniosku mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a Op (klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania). Dyrektor KIS opierał się na opinii Ministra Rozwoju i Finansów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił postanowienie organu, uznając je za przedwczesne. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ nie przedstawił wystarczającej argumentacji uzasadniającej przypuszczenie zastosowania art. 119a Op i powinien był zbadać przesłanki z art. 119b Op, w tym kwotę korzyści podatkowej, a także wezwać skarżącego do uzupełnienia wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA, oddalając skargę podatnika. NSA podkreślił, że postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej jest odrębne od postępowania dotyczącego unikania opodatkowania. Organ interpretujący nie ma obowiązku badania przesłanek z art. 119b Op, a jedynie art. 119a Op. Opinia ministra właściwego do spraw finansów publicznych, o której mowa w art. 14b § 5c Op, jest wiążąca dla organu interpretującego. NSA uznał, że Dyrektor KIS miał podstawy do odmowy wszczęcia postępowania, a WSA błędnie zinterpretował przepisy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie zakresu badania organu interpretacyjnego w kontekście klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania oraz wiążącego charakteru opinii Ministra.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania interpretacji podatkowej z uwagi na podejrzenie unikania opodatkowania.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ interpretujący ma obowiązek badać przesłanki z art. 119b Ordynacji podatkowej (dotyczące kwoty korzyści podatkowej) w postępowaniu o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie zastosowania art. 119a Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ interpretujący nie ma obowiązku badania przesłanek z art. 119b Ordynacji podatkowej w postępowaniu o wydanie interpretacji indywidualnej, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie zastosowania art. 119a Ordynacji podatkowej. Postępowanie interpretacyjne jest odrębne od postępowania dotyczącego unikania opodatkowania.

Uzasadnienie

Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej jest odrębne od postępowania dotyczącego unikania opodatkowania. Organ interpretujący opiera się na opisie stanu faktycznego przedstawionym przez wnioskodawcę i nie prowadzi postępowania dowodowego. Badanie przesłanek z art. 119b Op wymagałoby postępowania dowodowego, które nie jest prowadzone w ramach interpretacji.

Czy opinia Ministra Rozwoju i Finansów (obecnie Szefa KAS) wydana na podstawie art. 14b § 5c Ordynacji podatkowej jest wiążąca dla organu wydającego indywidualną interpretację podatkową?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, opinia Ministra jest wiążąca dla organu interpretującego. Jeśli opinia potwierdza uzasadnione przypuszczenie zastosowania art. 119a Op, organ interpretujący nie może wydać interpretacji.

Uzasadnienie

Wykładnia systemowa i celowościowa przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 14b § 5b i 5c oraz art. 14na Op, wskazuje na brak konkurencyjności postępowań interpretacyjnych i dotyczących unikania opodatkowania. Ustawodawca stworzył odrębne procedury, a opinia ministra ma zapobiegać nadużywaniu systemu interpretacji indywidualnych.

Czy organ interpretujący ma obowiązek wezwać stronę do uzupełnienia wniosku o dane dotyczące kwoty korzyści podatkowej, aby ocenić możliwość zastosowania art. 119a Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ interpretujący nie ma takiego obowiązku, ponieważ nie jest uprawniony do wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia stanu faktycznego o informacje o korzyściach finansowych w trybie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h Op.

Uzasadnienie

Organ wydający interpretację opiera się wyłącznie na opisie przedstawionym przez składającego wniosek. Nie prowadzi postępowania wyjaśniającego ani dowodowego. Wnioskodawca jest zobowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, a organ nie może przyjmować własnych ustaleń faktycznych odmiennych od przedstawionych przez wnioskodawcę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości i oddalił skargę J. B.

Przepisy (12)

Główne

Op art. 14b § § 5b

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Nie wydaje się interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a.

Op art. 119a § § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Czynność dokonana przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej, nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli sposób działania był sztuczny (unikanie opodatkowania).

Op art. 165a § § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

W przypadku, gdy organ pierwszej instancji wyda postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, na które służy zażalenie, organ odwoławczy, o którym mowa w art. 139 § 3, może utrzymać w mocy postanowienie organu pierwszej instancji albo je uchylić.

ppsa art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej; z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Pomocnicze

Op art. 14b § § 5c

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Organ uprawniony do wydania interpretacji indywidualnej zwraca się do ministra właściwego do spraw finansów publicznych o opinię w zakresie, o którym mowa w § 5b.

Op art. 119b § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Przepisu art. 119a nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa lub suma korzyści podatkowych osiągniętych przez podmiot z tytułu czynności nie przekracza w okresie rozliczeniowym 100.000 zł.

Op art. 169 § § 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej budzi wątpliwości organu podatkowego, organ ten może wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia albo wyjaśnienia treści wniosku w terminie określonym, nie dłuższym niż 14 dni.

Op art. 14h

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Do spraw uregulowanych w niniejszym dziale, nieuregulowanych w przepisach szczególnych, stosuje się odpowiednio przepisy działu IV.

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę.

updof art. 24 § ust. 5 pkt 8

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Za dochody (przychody) z niezrealizowanych opcji na akcje lub udziały uważa się m.in. dochody z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółce przekształcanej na podstawie przepisów Kodeksu spółek handlowych, w przypadku gdy podatnik (wspólnik) posiadał udziały (akcje) w spółce przekształcanej.

k.s.h. art. 529 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych

Przez podział przez wydzielenie rozumie się przeniesienie części majątku spółki przejmowanej na istniejącą spółkę lub spółkę nowo zawiązaną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ interpretujący nie ma obowiązku badania przesłanek z art. 119b Op w postępowaniu interpretacyjnym. • Opinia Ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydana na podstawie art. 14b § 5c Op jest wiążąca dla organu interpretującego. • Postępowanie interpretacyjne jest odrębne od postępowania dotyczącego unikania opodatkowania. • Organ interpretujący nie ma obowiązku wzywania do uzupełnienia wniosku o dane dotyczące kwoty korzyści podatkowej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja WSA, że organ interpretujący powinien zbadać przesłanki z art. 119b Op i wezwać do uzupełnienia wniosku o dane dotyczące kwoty korzyści podatkowej.

Godne uwagi sformułowania

Nie wydaje się interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a. • Uzasadnione przypuszczenie to prawdopodobieństwo zajścia określonej sytuacji oparte na obiektywnych racjach, poparte zbiorem argumentów, motywów, pobudek. • Organ interpretujący nie ma obowiązku prowadzić postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Skład orzekający

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

przewodniczący

Krzysztof Winiarski

sędzia

Artur Kot

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu badania organu interpretacyjnego w kontekście klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania oraz wiążącego charakteru opinii Ministra."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania interpretacji podatkowej z uwagi na podejrzenie unikania opodatkowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – relacji między interpretacją indywidualną a klauzulą przeciwko unikaniu opodatkowania, co jest kluczowe dla praktyków.

Interpretacja podatkowa a unikanie opodatkowania: NSA wyjaśnia granice postępowania organów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst