Orzeczenie · 2025-08-07

II FSK 1507/22Oddalenie skargi kasacyjnej podatek dochodowy

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-08-07
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychodówfakturypostępowanie podatkoweskarżącyorgan podatkowysąd administracyjnyprawo materialnepostępowanie dowodowewyrok karny

Skarga kasacyjna została wniesiona przez J. W. od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. Podatnik zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym niewłaściwe zastosowanie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi, zarzucając organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (m.in. art. 120, 121, 180, 187, 188, 191) i ustawy o PIT (art. 22 ust. 1). Kwestionowano sposób oceny dowodów, w szczególności wykorzystanie wyjaśnień z postępowania karnego zamiast przesłuchania świadków, brak zebrania pełnego materiału dowodowego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Podatnik zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 74 O.p. nie został uzasadniony. Podkreślono, że wyjaśnienia z postępowania karnego mogą być wykorzystane jako dowód, a w tym przypadku potwierdzały one ustalenia faktyczne, które znalazły odzwierciedlenie w prawomocnym wyroku skazującym J. W. i K. B. za wystawianie nierzetelnych faktur. Sąd uznał, że organy podatkowe i sąd pierwszej instancji prawidłowo oceniły materiał dowodowy, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego są nieuzasadnione. Wartość przedmiotu sporu nie została podana, ale rozstrzygnięcie dotyczyło kosztów postępowania w kwocie 900 zł.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wykorzystania dowodów z postępowania karnego w postępowaniu podatkowym, związania sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego oraz kwalifikacji przychodów jako podlegających opodatkowaniu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której ustalenia faktyczne są potwierdzone prawomocnym wyrokiem skazującym.

Zagadnienia prawne (4)

Czy wyjaśnienia podejrzanego/oskarżonego złożone w postępowaniu karnym mogą stanowić samodzielny dowód w postępowaniu podatkowym, nawet jeśli nie zostały złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wyjaśnienia podejrzanego/oskarżonego złożone w postępowaniu karnym mogą być wykorzystane jako dowód w postępowaniu podatkowym, zgodnie z art. 180 § 1 i art. 181 O.p., nawet jeśli nie zostały złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak pouczenia o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania nie dyskwalifikuje wyjaśnień podejrzanego/oskarżonego jako dowodu. Kluczowe jest, czy wyjaśnienia te przyczyniają się do wyjaśnienia sprawy, a ich wiarygodność ocenia się w kontekście całokształtu materiału dowodowego.

Czy sąd administracyjny jest związany ustaleniami faktycznymi prawomocnego wyroku skazującego sądu karnego co do popełnienia przestępstwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny jest związany ustaleniami faktycznymi prawomocnego wyroku skazującego sądu karnego, które odnoszą się do popełnienia przestępstwa, jego sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej oraz miejsca i czasu popełnienia.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 11 P.p.s.a., ustalenia prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Oznacza to, że sąd administracyjny nie może ocenić tych samych faktów inaczej niż sąd karny.

Czy przychody z czynności, które mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy cywilnoprawnej, podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przychody z czynności, które mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy cywilnoprawnej, podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. dotyczy czynności, które w ogóle nie mogą być przedmiotem stosunku cywilnoprawnego. Czynności dozwolone przez prawo, nawet jeśli są pozorowane, podlegają opodatkowaniu, jeśli mogą być hipotetycznie przedmiotem umowy.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, odmawiając przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę, które powinny być w posiadaniu tej strony?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji działał zgodnie z prawem, odmawiając przeprowadzenia dowodów, które powinny być w posiadaniu strony skarżącej, a których brak potwierdzał pozorny charakter czynności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że strona nie może oczekiwać od organu podatkowego poszukiwania dowodów, które powinna posiadać sama, a których brak potwierdza wątpliwości co do rzeczywistego charakteru transakcji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Białymstoku.

Przepisy (24)

Główne

u.p.d.o.f. art. 2 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy kwalifikacji przychodów.

P.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 176 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi formalne skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez NSA.

P.p.s.a. art. 11

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

O.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § 1

Ordynacja podatkowa

Dowodem może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

O.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 188 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 22 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 11 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ogólna definicja przychodu.

u.p.d.o.f. art. 20 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Katalog przychodów z innych źródeł.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

P.p.s.a. art. 106 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających przez sąd.

P.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających przez sąd.

k.k.s. art. 62 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 9 § 3

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 8 § 1

Kodeks karny skarbowy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyjaśnienia podejrzanych/oskarżonych z postępowania karnego mogą być dowodem w postępowaniu podatkowym. • Sąd administracyjny jest związany ustaleniami faktycznymi prawomocnego wyroku skazującego sądu karnego. • Przychody z czynności, które mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy, podlegają opodatkowaniu. • Brak obowiązku poszukiwania przez organ dowodów, które powinny być w posiadaniu strony.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez wadliwe wykorzystanie dowodów z postępowania karnego. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. • Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jako wysoce sformalizowany środek zaskarżenia musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. • Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej. • Wyjaśnienia podejrzanego/oskarżonego w toku postępowania karnego są przesłuchiwane bez pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, brak tego pouczenia nie powoduje jednak, że zawsze wyjaśnienia podejrzanego/oskarżonego są niezgodne z prawdą. • Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny.

Skład orzekający

Małgorzata Wolf-Kalamala

przewodniczący

Maciej Jaśniewicz

członek

Paweł Kowalski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykorzystania dowodów z postępowania karnego w postępowaniu podatkowym, związania sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego oraz kwalifikacji przychodów jako podlegających opodatkowaniu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której ustalenia faktyczne są potwierdzone prawomocnym wyrokiem skazującym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak prawomocny wyrok karny może wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, co jest istotne dla zrozumienia wzajemnych relacji między różnymi gałęziami prawa.

Wyrok karny kluczem do rozstrzygnięcia sprawy podatkowej: NSA wyjaśnia, jak sądy się wiążą.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst