II FSK 1426/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła podatnika, który twierdził, że omyłkowo wybrał opodatkowanie na zasadach ogólnych zamiast podatku liniowego, zaznaczając niewłaściwy kwadrat we wniosku do CEIDG. Domagał się uchylenia skutków tego oświadczenia woli na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego o błędzie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił jego skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. NSA uznał, że przepisy art. 9a ust. 2 ustawy o PIT dotyczące wyboru formy opodatkowania są kompletne i mają charakter materialnoprawny, z terminem, którego nie można przywrócić. Sąd podkreślił, że prawo podatkowe jest autonomiczne wobec prawa cywilnego i nie można stosować przepisów Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli do oświadczeń składanych na gruncie prawa podatkowego, chyba że ustawa wprost to przewiduje. Wskazano, że możliwość korekty deklaracji podatkowej nie oznacza możliwości analogicznego stosowania przepisów cywilnych do oświadczeń o wyborze formy opodatkowania. Sąd oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od podatnika częściowy zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie autonomii prawa podatkowego i braku możliwości stosowania przepisów Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli do oświadczeń o wyborze formy opodatkowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji wyboru formy opodatkowania i błędnego zaznaczenia opcji we wniosku CEIDG. Nie wyklucza możliwości stosowania przepisów cywilnych w innych, wyraźnie wskazanych przez ustawę podatkową sytuacjach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy oświadczenie o wyborze formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, złożone w CEIDG, może być uznane za oświadczenie woli w rozumieniu Kodeksu cywilnego i czy podatnik może uchylić się od jego skutków z powodu błędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oświadczenie o wyborze formy opodatkowania nie jest oświadczeniem woli w rozumieniu Kodeksu cywilnego i nie można od niego uchylić się z powodu błędu na podstawie przepisów cywilnych.
Uzasadnienie
Prawo podatkowe jest autonomiczne wobec prawa cywilnego. Przepisy dotyczące wyboru formy opodatkowania są kompletne i nie przewidują stosowania przepisów cywilnych o wadach oświadczenia woli. Oświadczenie to ma charakter materialnoprawny i jest związane z terminem, którego nie można przywrócić.
Czy naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 122, 187 § 1, 191 o.p. oraz art. 121 § 1 o.p.) miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności w zakresie niepełnego ustalenia stanu faktycznego i naruszenia zasady zaufania?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie są zasadne.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił postępowanie organów podatkowych. W odniesieniu do zarzutu naruszenia zasady zaufania, wskazano na odmienne ustalenia faktyczne w innej, podobnej sprawie oraz na pouczenie zawarte we wniosku CEIDG.
Przepisy (24)
Główne
u.p.d.o.f. art. 9a § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 9a § ust. 4a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 6 § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 6 § ust. 3a pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 6 § ust. 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 27f § ust. 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
k.c. art. 84 § § 1
Kodeks cywilny
Sąd uznał, że przepis ten dotyczy czynności cywilnoprawnych i nie ma zastosowania do oświadczeń składanych na gruncie prawa podatkowego.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Sąd uznał, że przepis ten dotyczy czynności cywilnoprawnych i nie ma zastosowania do oświadczeń składanych na gruncie prawa podatkowego.
p.p.s.a. art. 173 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 175 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 122
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 6 i § 14 ust. 1 pkt 2 lit.a
o.p. art. 11
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 81
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 81b
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 21 § § 1 pkt 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 84 § 1 k.c. w zw. z art. 9a ust. 2 u.p.d.o.f.) poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie przepisów o wadach oświadczenia woli (błąd) do oświadczenia o wyborze formy opodatkowania. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 122, 187 § 1, 191 o.p.) poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego i nieprzeprowadzenie dowodów (przesłuchanie strony, osoby sporządzającej wniosek). • Naruszenie zasady zaufania podatnika do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.) poprzez formalizm organów i akceptację przez sąd pierwszej instancji nieprawidłowo prowadzonego postępowania.
Godne uwagi sformułowania
oświadczenie o wyborze formy opodatkowania nie stanowi oświadczenia woli • prawo podatkowe jest autonomiczne wobec prawa cywilnego • nie sposób uznać, że takie odesłanie przewiduje, uznając za dopuszczalne stosowanie tych norm z uwagi na zasadę spójności systemu prawa • nie jest dopuszczalne wykorzystywanie cywilnoprawnych przepisów regulujących problematykę wad oświadczenia woli w odniesieniu do wyborów podatkowych jako oświadczeń woli formułowanych na gruncie prawa podatkowego • regulacja ta należy zatem uznać za zupełną i odpowiadającą celowi ustawodawcy
Skład orzekający
Beata Cieloch
przewodniczący
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
sprawozdawca
Artur Kot
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie autonomii prawa podatkowego i braku możliwości stosowania przepisów Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli do oświadczeń o wyborze formy opodatkowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyboru formy opodatkowania i błędnego zaznaczenia opcji we wniosku CEIDG. Nie wyklucza możliwości stosowania przepisów cywilnych w innych, wyraźnie wskazanych przez ustawę podatkową sytuacjach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wyboru formy opodatkowania i potencjalnych błędów, a rozstrzygnięcie NSA jasno określa granice stosowania prawa cywilnego w prawie podatkowym, co jest istotne dla wielu podatników i ich doradców.
“Błąd w CEIDG kosztował podatnika fortunę? NSA wyjaśnia, czy można się wycofać z wyboru formy opodatkowania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.