II FSK 1101/19Odpowiedzialność płatnika spółka cywilna podatek dochodowy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez spółkę cywilną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie. Przedmiotem sporu była odpowiedzialność płatnika z tytułu niepobranych i niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za okres od grudnia 2011 r. do października 2013 r. Skarżąca podnosiła szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151, art. 145 § 1 pkt 2 ppsa) oraz prawa materialnego (art. 31 updof, art. 365 § 1 kpc). Kluczowym zagadnieniem było ustalenie, czy spółka cywilna może być uznana za płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych i zakład pracy w rozumieniu przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją jako pozbawioną uzasadnionych podstaw. Sąd uznał, że spółka cywilna, jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, faktycznie wypłacająca wynagrodzenia i pobierająca zaliczki na podatek, może być uznana za płatnika i zakład pracy w rozumieniu art. 31 updof i art. 8 op. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania, w tym zarzutów dotyczących braku odniesienia się do kwestii przedawnienia czy nieważności postępowania. Wskazano, że decyzja kasacyjna Dyrektora IAS wydana na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej była uzasadniona, a WSA prawidłowo oddalił skargę. Sąd odniósł się także do kwestii rozwiązania spółki cywilnej między wspólnikami, uznając, że nie ma to wpływu na ocenę zasadności zarzutów skargi kasacyjnej, ale wpływa na orzeczenie o kosztach postępowania. Ostatecznie skarga kasacyjna została oddalona, a zasądzono koszty postępowania od wspólników spółki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, że spółka cywilna może być uznana za płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych i zakład pracy, a także zasady rozpoznawania skargi kasacyjnej w sprawach podatkowych.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji spółki cywilnej i jej odpowiedzialności jako płatnika. Interpretacja przepisów może być stosowana w podobnych przypadkach, ale wymaga analizy konkretnego stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka cywilna może być uznana za płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych oraz zakład pracy w rozumieniu art. 31 updof?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka cywilna jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, faktycznie wypłacająca wynagrodzenia i pobierająca zaliczki na podatek, może być uznana za płatnika i zakład pracy.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wykładni systemowej przepisów prawa pracy i podatkowego, wskazując, że pojęcie pracodawcy i zakładu pracy obejmuje jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, które zatrudniają pracowników. Spółka cywilna spełnia te kryteria.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności w kontekście braku odniesienia się do zarzutu przedawnienia i nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenia przepisów postępowania nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ wystąpiły przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy, a zarzuty dotyczące przedawnienia i nieważności były nieuzasadnione.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że decyzja kasacyjna organu odwoławczego była uzasadniona, a spółka miała możliwość obrony swoich praw w ponownym postępowaniu. Zarzuty dotyczące przedawnienia i nieważności nie znalazły potwierdzenia w realiach sprawy.
Czy orzeczenie sądu powszechnego dotyczące rozwiązania spółki cywilnej ma moc wiążącą dla sądu administracyjnego w kontekście oceny odpowiedzialności podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie sądu powszechnego nie miało mocy wiążącej dla sądu administracyjnego w tej sprawie, ponieważ zostało wydane po decyzji kasacyjnej, miało charakter procesowy i nie posiadało przymiotu powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 11 ppsa.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepisy Kodeksu postępowania cywilnego mogą być stosowane przez sądy administracyjne tylko na mocy odesłania. Ustalenia sądu powszechnego wiążą sąd administracyjny głównie w przypadkach wskazanych w art. 11 ppsa (wyrok skazujący). Powołane orzeczenie nie spełniało tych kryteriów.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (33)
Główne
op art. 233 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Umożliwia organowi odwoławczemu uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
ppsa art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub istotne naruszenie przepisów postępowania).
updof art. 31
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definiuje pojęcie 'zakładu pracy' jako płatnika zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.
updof art. 31
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definiuje 'zakład pracy' jako płatnika zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.
op art. 8
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Definiuje pojęcie płatnika.
op art. 233 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Umożliwia organowi odwoławczemu uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutek oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
op art. 165b § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Dotyczy przedawnienia prawa do wszczęcia postępowania podatkowego.
op art. 208 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Dotyczy obowiązku umorzenia postępowania.
op art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a)
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Określa przesłanki uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
op art. 233 § § 1 pkt 2 lit. b)
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Określa przesłanki uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
op art. 247 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.
k.p.c. art. 365 § § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Określa moc wiążącą prawomocnych orzeczeń sądowych.
ppsa art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
ppsa art. 193 § zdanie drugie
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zawartość uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
ppsa art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymogi formalne skargi kasacyjnej.
ppsa art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądu administracyjnego.
ppsa art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności aktu.
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa sposób rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny.
ppsa art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.c. art. 874
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy terminu rozwiązania spółki cywilnej.
k.c. art. 869 § § 1-2
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks cywilny
Dotyczy wystąpienia wspólnika ze spółki.
k.c. art. 873
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks cywilny
Dotyczy rozwiązania spółki.
k.c. art. 231
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks cywilny
Dotyczy przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę.
ppsa art. 106 § § 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odesłanie do przepisów k.p.c.
ppsa art. 11
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa związanie sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego.
ppsa art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zasady orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
ppsa art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zasady orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b)
Określa wysokość opłat za czynności radcy prawnego w postępowaniu kasacyjnym.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada legalizmu.
op art. 233 § § 1 pkt 2 lit. b)
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Określa przesłanki uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 145 § 2 ppsa poprzez niezastosowanie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa pomimo naruszenia przez organ administracji art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 165b § 1 oraz art. 208 § 1 op polegające na odmowie umorzenia postępowania podatkowego w części odnoszącej się do zakresu kontroli podatkowej przeprowadzonej w roku 2013. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa (w zbiegu z art. 145 § 2 ppsa) poprzez niezastosowanie tego przepisu oraz naruszenie art. 134 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 174 ppsa poprzez brak odniesienia się do głównego zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez organ administracyjny przepisów art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) op w związku z art. 165b § 1 oraz art. 208 § 1 op. • Naruszenie art. 151 ppsa poprzez jego błędne zastosowanie pomimo istnienia przesłanek do uchylenia zaskarżonej decyzji. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa poprzez niezastosowanie tego przepisu, pomimo zaistnienia przesłanek nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej na podstawie art. 247 § 1 pkt 5 op. • Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 31 updof w zakresie, w jakim uznano spółkę cywilną za "zakład pracy" w rozumieniu tego przepisu, a także niewłaściwe zastosowanie w sprawie (poprzez brak zastosowania) przepisu art. 365 § 1 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. • skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym dla niej wymaganiom szczególnym. • Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych. • Bezsporne bowiem jest, że wystąpiły przesłanki do wydania przez Dyrektora IS decyzji kasacyjnej na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. • spółka cywilna jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, faktycznie będąca pracodawcą wypłacającym wynagrodzenia, od których obliczała i pobierała zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, czyli działająca jako płatnik tego podatku i zakład pracy w rozumieniu art. 31 updof, jest płatnikiem w rozumieniu art. 8 Ordynacji podatkowej. • Przepis ten posługuje się więc pojęciem "zakładu pracy", z którego ustawodawca całkiem świadomie zrezygnował przy okazji nowelizacji Kodeksu pracy w 1996 r. • W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjąć należy, że wypowiedzenie umowy spółki cywilnej, a w konsekwencji jej rozwiązanie, nie ma wpływu na ocenę zasadności zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej, która zostało wniesiona wcześniej.
Skład orzekający
Stefan Babiarz
przewodniczący
Bogdan Lubiński
sędzia
Artur Kot
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że spółka cywilna może być uznana za płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych i zakład pracy, a także zasady rozpoznawania skargi kasacyjnej w sprawach podatkowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji spółki cywilnej i jej odpowiedzialności jako płatnika. Interpretacja przepisów może być stosowana w podobnych przypadkach, ale wymaga analizy konkretnego stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej związanej ze statusem spółki cywilnej jako płatnika. Jest interesująca dla prawników i księgowych zajmujących się prawem podatkowym.
“Spółka cywilna jako płatnik podatku – NSA wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.