II FSK 1045/08Uchylenie decyzji podatkowej a postępowanie egzekucyjne 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła prawidłowości zawieszenia postępowania egzekucyjnego w administracji. Postępowanie to było prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 26 stycznia 2005 r., obejmującego zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. w kwocie 171 295 zł. Tytuł wykonawczy został wystawiony na podstawie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 31 maja 2004 r. W toku postępowania egzekucyjnego, decyzja ta została ostatecznie uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 listopada 2006 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. W związku z tym, Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiesił postępowanie egzekucyjne na żądanie wierzyciela. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu, argumentując, że uchylenie decyzji nie oznacza niewymagalności zobowiązania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił jednak zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że uchylenie decyzji wymiarowej powoduje, iż zobowiązanie przestaje istnieć w określonej kwocie, a postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), gdyż obowiązek nie jest wymagalny lub wygasł z innego powodu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej, oddalił ją, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne może być prowadzone tylko tak długo, jak długo tytuł wykonawczy zachowuje aktualność, a więc jak długo egzekwowana kwota znajduje podstawę w orzeczeniu. Uchylenie decyzji, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, skutkuje brakiem podstawy prawnej dla egzekwowanego obowiązku, co prowadzi do jego umorzenia, a nie zawieszenia. Sąd wskazał, że należność, której wysokość nie jest dokładnie znana organowi podatkowemu, nie może być przedmiotem egzekucji, a uchylenie decyzji nie może stanowić podstawy faktycznej do zawieszenia postępowania na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. (zawieszenie na żądanie wierzyciela), gdyż w takiej sytuacji wierzyciel staje się byłym wierzycielem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUmorzenie postępowania egzekucyjnego w przypadku uchylenia decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego.
Dotyczy postępowań egzekucyjnych w administracji, gdzie uchylenie decyzji wymiarowej nastąpiło po wystawieniu tytułu wykonawczego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchylenie decyzji podatkowej, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, stanowi podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na żądanie wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchylenie decyzji podatkowej, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, skutkuje tym, że zobowiązanie podatkowe przestaje istnieć w określonej kwocie, a postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone, a nie zawieszone.
Uzasadnienie
Postępowanie egzekucyjne może być prowadzone tylko tak długo, jak długo tytuł wykonawczy zachowuje aktualność, czyli jak długo egzekwowana kwota znajduje podstawę w orzeczeniu. Uchylenie decyzji eliminującej tytuł wykonawczy z obrotu prawnego powoduje, że obowiązek nie istnieje lub nie jest wymagalny, co uzasadnia umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
Czy organ egzekucyjny jest zobowiązany do zbadania, czy egzekwowany obowiązek nadal istnieje, nawet jeśli posiada tytuł wykonawczy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny jest zobowiązany zbadać, czy egzekwowany obowiązek nie wygasł. Jeśli stwierdzi jego nieistnienie, obowiązany jest wydać postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Chociaż organ egzekucyjny zazwyczaj nie bada zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 u.p.e.a.), to w sytuacji, gdy w toku postępowania stwierdzi nieistnienie obowiązku (np. wskutek uchylenia decyzji stanowiącej podstawę tytułu), musi umorzyć postępowanie.
Czy należność, której wysokość nie jest dokładnie znana organowi podatkowemu w toku postępowania egzekucyjnego, może być przedmiotem egzekucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, należność, której wysokość nie jest dokładnie znana organowi podatkowemu, nie może być przedmiotem egzekucji.
Uzasadnienie
Dla możliwości dochodzenia zobowiązania w drodze egzekucji administracyjnej konieczne jest istnienie zobowiązania w konkretnej kwocie, określonej ostateczną decyzją organu podatkowego. Brak takiej decyzji uniemożliwia prowadzenie egzekucji.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (12)
Główne
u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Uchylenie decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego powoduje wygaśnięcie obowiązku w tej formie.
u.p.d.o.p. art. 27 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Podatek wynikający z zeznania jest podatkiem należnym za dany rok dopóty, dopóki organ podatkowy nie wyda decyzji zawierającej inną kwotę zobowiązania podatkowego. Do chwili wydania i skutecznego doręczenia takiej decyzji zobowiązanie podatkowe istnieje nadal w wysokości podatku należnego wynikającego z zeznania.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 56 § § 1 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zawieszenie postępowania na żądanie wierzyciela nie jest możliwe, gdy uchylono decyzję stanowiącą podstawę tytułu wykonawczego, ponieważ wierzyciel staje się byłym wierzycielem.
u.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
u.p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych... art. 14 § pkt 2 lit a
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
o.p. art. 21 § § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchylenie decyzji podatkowej, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, powoduje, że zobowiązanie podatkowe w tej formie przestaje istnieć i nie jest wymagalne, co uzasadnia umorzenie postępowania egzekucyjnego. • Postępowanie egzekucyjne może być prowadzone tylko tak długo, jak długo tytuł wykonawczy zachowuje aktualność, a więc jak długo egzekwowana kwota znajduje podstawę w orzeczeniu. • Należność, której wysokość nie jest dokładnie znana organowi podatkowemu, nie może być przedmiotem egzekucji.
Odrzucone argumenty
Uchylenie decyzji podatkowej nie oznacza niewymagalności zobowiązania i stanowi podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na żądanie wierzyciela.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie egzekucyjne może być prowadzone tylko tak długo, jak długo tytuł wykonawczy zachowa swą aktualność, a więc jak długo egzekwowana na jego podstawie kwota wynikająca z zobowiązania podatkowego znajduje podstawę w orzeczeniu wskazanym w tytule. • Uchylenie decyzji, na podstawie której wystawiony został tytuł wykonawczy, nie może stanowić podstawy faktycznej do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. • Należność, której wysokość nie jest dokładnie znana organowi podatkowemu w toku postępowania egzekucyjnego, nie jest przesłanką zawieszenia postępowania egzekucyjnego w świetle art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż należność taka nie może być przedmiotem egzekucji.
Skład orzekający
Jan Rudowski
Sędzia NSA
Antoni Hanusz
Sędzia NSA (sprawozdawca)
Tomasz Zborzyński
WSA del. Sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania egzekucyjnego w przypadku uchylenia decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego."
Ograniczenia: Dotyczy postępowań egzekucyjnych w administracji, gdzie uchylenie decyzji wymiarowej nastąpiło po wystawieniu tytułu wykonawczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia kluczową kwestię proceduralną w postępowaniu egzekucyjnym, która ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników i organów administracji. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie podstawy prawnej egzekucji.
“Uchylono decyzję podatkową? Egzekucja administracyjna musi zostać umorzona, a nie tylko zawieszona!”
Dane finansowe
WPS: 171 295 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.