II DK 28/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła notariusz K. P., która została obwiniona o nieprzesłanie w ustawowym terminie wypisu aktu notarialnego Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. Sąd Dyscyplinarny Izby Notarialnej w P. umorzył postępowanie, uznając czyn za mający znikomą społeczną szkodliwość, biorąc pod uwagę incydentalność, nieumyślność, brak negatywnych skutków oraz trudną sytuację rodzinną obwinionej. Minister Sprawiedliwości wniósł odwołanie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę prawa materialnego. Wyższy Sąd Dyscyplinarny utrzymał w mocy orzeczenie sądu pierwszej instancji, uznając zarzuty odwołania za niezasadne. Minister Sprawiedliwości wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, w tym wadliwe zastosowanie art. 115 § 2 kk poprzez uwzględnienie okoliczności spoza zamkniętego katalogu przy ocenie społecznej szkodliwości czynu. Sąd Najwyższy uwzględnił kasację, uchylił orzeczenia obu sądów dyscyplinarnych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy wskazał na rażące naruszenie art. 433 § 2 kpk i art. 457 § 3 kpk przez sąd odwoławczy, który nie rozpoznał należycie zarzutów odwołania, a także na wadliwe zastosowanie art. 115 § 2 kk przez sąd pierwszej instancji, co zostało niezasadnie zaaprobowane przez sąd odwoławczy. Podkreślono, że incydentalność zachowania nie może stanowić podstawy do ustalenia znikomej społecznej szkodliwości, a sąd odwoławczy nie odniósł się wystarczająco do argumentacji skarżącego dotyczącej rozmiaru negatywnych następstw i okresu zwłoki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej notariuszy, oceny społecznej szkodliwości czynu oraz wymogów formalnych uzasadnienia orzeczeń sądów odwoławczych.
Dotyczy specyficznego przewinienia dyscyplinarnego notariusza związanego z terminowym przesyłaniem dokumentów, ale zawiera ogólne zasady dotyczące oceny społecznej szkodliwości i kontroli instancyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy opóźnienie w przesłaniu wypisu aktu notarialnego Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, nawet jednorazowe i spowodowane trudną sytuacją rodzinną, może być uznane za czyn o znikomym stopniu społecznej szkodliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opóźnienie w przesłaniu wypisu aktu notarialnego Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, zwłaszcza trwające ponad sześć miesięcy, nie może być uznane za czyn o znikomym stopniu społecznej szkodliwości, a sądy dyscyplinarne wadliwie oceniły ten aspekt, biorąc pod uwagę okoliczności spoza zamkniętego katalogu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji wadliwie oceniły stopień społecznej szkodliwości czynu, uwzględniając incydentalność zachowania i sytuację rodzinną obwinionej, które nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania. Podkreślono, że ponad sześciomiesięczne opóźnienie i waga naruszonego obowiązku przemawiają przeciwko uznaniu czynu za mający znikomą społeczną szkodliwość.
Czy sąd odwoławczy należycie rozpoznał zarzuty apelacji Ministra Sprawiedliwości dotyczące wadliwej oceny społecznej szkodliwości czynu i naruszenia prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy rażąco naruszył przepisy postępowania karnego (art. 433 § 2 kpk, art. 457 § 3 kpk) poprzez nienależyte rozważenie i nieprawidłowe ustosunkowanie się do zarzutów apelacji, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy nie rozpoznał w sposób merytoryczny zarzutów apelacji, w szczególności dotyczących oceny społecznej szkodliwości czynu i wadliwego zastosowania art. 115 § 2 kk. Sąd odwoławczy nie odniósł się wystarczająco do argumentacji skarżącego i ograniczył się do ogólnikowych stwierdzeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. P. | osoba_fizyczna | obwiniona notariusz |
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | skarżący (wnoszący kasację) |
| Rzecznik Dyscyplinarny Krajowej Rady Notarialnej | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Przedstawiciel Ministra Sprawiedliwości | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (11)
Główne
pon art. 50
Ustawa Prawo o notariacie
Naruszenie art. 8a ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców stanowi wyczerpanie znamion przewinienia dyscyplinarnego.
Ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców art. 8a § 1
Nakłada na notariusza obowiązek przesłania wypisu aktu notarialnego Ministrowi właściwemu do Spraw Wewnętrznych w terminie siedmiu dni.
Pomocnicze
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu.
k.k. art. 115 § 2
Kodeks karny
Określa katalog okoliczności branych pod uwagę przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu.
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego do rozważenia zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego do ustosunkowania się do zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 424 § 2
Kodeks postępowania karnego
Wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia.
k.p.k. art. 458
Kodeks postępowania karnego
Stosowanie przepisów k.p.k. do postępowania dyscyplinarnego.
k.p.k. art. 537 § 1
Kodeks postępowania karnego
Rozstrzygnięcie w przedmiocie kasacji.
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
Stosowanie przepisów k.p.k. do postępowania przed Sądem Najwyższym.
k.p.k. art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawy uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sądy niższych instancji wadliwie oceniły stopień społecznej szkodliwości czynu, uwzględniając okoliczności spoza katalogu z art. 115 § 2 kk (incydentalność, sytuacja rodzinna). • Sąd odwoławczy nie rozpoznał należycie zarzutów apelacji Ministra Sprawiedliwości. • Ponad sześciomiesięczne opóźnienie w przesłaniu wypisu aktu notarialnego nie może być uznane za czyn o znikomym stopniu społecznej szkodliwości.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Rzecznika Dyscyplinarnego Krajowej Rady Notarialnej o bezzasadności kasacji. • Argumentacja sądu odwoławczego o wadliwym sformułowaniu zarzutu odwoławczego z pkt 2.
Godne uwagi sformułowania
kasacja wniesiona przez Ministra Sprawiedliwości od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego przy Krajowej Radzie Notarialnej w W. • uchyla w całości orzeczenie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego (...) oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego (...) i sprawę przekazuje Sądowi Dyscyplinarnemu (...) do ponownego rozpoznania. • nie dopełniła ustawowego obowiązku wynikającego z art. 8a ust. 1 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców i przesłała Ministrowi właściwemu do Spraw Wewnętrznych wypis aktu notarialnego z dnia 11 maja 2018 roku Rep. A nr (...) z uchybieniem siedmiodniowemu terminowi • przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu nie można brać pod uwagę okoliczności spoza zamkniętego katalogu z art. 115 § 2 kk. • rażące naruszenie prawa procesowego mającego istotny wpływ na treść orzeczenia • doszło do tzw. efektu przeniesienia uchybień sądu I instancji do zaskarżonego orzeczenia • każdy zarzut powinien być odczytywany w całości – kompleksowo • nie sposób było przyjąć znikomej społecznej szkodliwości czynu
Skład orzekający
Tomasz Przesławski
przewodniczący
Jan Majchrowski
sprawozdawca
Piotr Sławomir Niedzielak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej notariuszy, oceny społecznej szkodliwości czynu oraz wymogów formalnych uzasadnienia orzeczeń sądów odwoławczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przewinienia dyscyplinarnego notariusza związanego z terminowym przesyłaniem dokumentów, ale zawiera ogólne zasady dotyczące oceny społecznej szkodliwości i kontroli instancyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności zawodowej notariusza i pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje błędy sądów niższych instancji w ocenie wagi przewinienia, co jest istotne dla praktyków prawa i samych notariuszy.
“Notariusz obwiniony o opóźnienie. Sąd Najwyższy: znikoma szkodliwość to nie zawsze umorzenie.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.