II Cz 40/14

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2014-01-20
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
klauzula wykonalnościprzelew wierzytelnościpoświadczenie podpisunotariuszdokument prywatnyart. 788 k.p.c.Prawo o notariacie

Podsumowanie

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego odmawiające nadania klauzuli wykonalności z powodu nieprawidłowego poświadczenia podpisów na umowie przelewu wierzytelności.

Wierzyciel złożył wniosek o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela, dołączając kserokopie umowy przelewu wierzytelności i aneksu, poświadczone przez pełnomocnika. Sąd Rejonowy odmówił, uznając, że podpisy na dokumentach prywatnych nie zostały prawidłowo poświadczone przez notariusza zgodnie z art. 788 § 1 k.p.c. Wierzyciel złożył zażalenie, zarzucając błędną wykładnię przepisu. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podkreślając, że poświadczenie notarialne musi być zgodne z przepisami Prawa o notariacie, a ponowne podpisywanie dokumentów przed notariuszem, które były wcześniej podpisane, nie spełnia wymogów.

Sprawa dotyczyła wniosku o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela. Wnioskodawca, (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S., załączył do wniosku kserokopie umowy przelewu wierzytelności oraz aneksu, które miały wykazać przejście uprawnień. Dokumenty te zostały poświadczone przez fachowego pełnomocnika. Sąd Rejonowy w Kaliszu odmówił nadania klauzuli wykonalności, wskazując, że zgodnie z art. 788 § 1 k.p.c., przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Sąd Rejonowy uznał, że przedłożone kserokopie dokumentów nie są dokumentami urzędowymi, a podpisy na dokumentach prywatnych nie zostały prawidłowo poświadczone przez notariusza. W szczególności, Sąd Rejonowy zauważył, że notariusz poświadczył podpisy na dokumentach, które zostały podpisane wcześniej, a nie w jego obecności, co narusza przepisy Prawa o notariacie. Wierzyciel złożył zażalenie, zarzucając naruszenie art. 788 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił zażalenie. Sąd Okręgowy podkreślił, że zgodnie z art. 88 Prawa o notariacie, podpisy na dokumentach są składane w obecności notariusza, lub jeśli dokument został podpisany wcześniej, osoba podpisująca powinna uznać podpis za własnoręczny przed notariuszem, co notariusz powinien zaznaczyć. Sąd Okręgowy uznał, że ponowne podpisywanie umów przed notariuszem, które były już wcześniej podpisane, nie jest zgodne z prawem i nie spełnia wymogów art. 788 § 1 k.p.c. Tym samym, Sąd Okręgowy potwierdził, że nie wykazano przejścia uprawnień w sposób wymagany przez prawo, co skutkowało oddaleniem zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli dokument został podpisany wcześniej, a następnie ponownie uznany za własnoręczny przed notariuszem bez zaznaczenia tej okoliczności zgodnie z art. 88 Prawa o notariacie, lub jeśli notariusz poświadczył podpisy jako złożone w jego obecności, mimo że zostały złożone wcześniej.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że ponowne podpisywanie dokumentów przed notariuszem, które były już wcześniej podpisane, nie jest zgodne z przepisami Prawa o notariacie. Przepis art. 88 Prawa o notariacie przewiduje dwie sytuacje: podpis złożony w obecności notariusza lub podpis złożony wcześniej, który osoba podpisująca uznaje za własnoręczny przed notariuszem, co notariusz musi zaznaczyć. W przypadku, gdy dokumenty zostały podpisane wcześniej, a następnie uznane za własnoręczne przed notariuszem, notariusz powinien to zaznaczyć. Poświadczenie podpisów jako złożonych w obecności notariusza, gdy faktycznie zostały złożone wcześniej, jest niezgodne z prawem i nie spełnia wymogów art. 788 § 1 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w Kaliszu

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka z o.o. z siedzibą w S.spółkawierzyciel
M. D.osoba_fizycznauczestnik
(...) Kasą (...) im. Z. C. z siedzibą w L.instytucjapierwotny wierzyciel
(...) S.a. r.l. z siedzibą w L.spółkacesjonariusz

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 788 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Podpis na dokumencie prywatnym musi zostać urzędowo poświadczony przez powołane do tego podmioty.

Prawo o notariacie art. 88

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie

Podpisy na aktach notarialnych i poświadczonych dokumentach są składane w obecności notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba, która podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznacza w sporządzonym dokumencie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 244

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, co jest dokumentem urzędowym.

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

Dokumenty prywatne stanowią dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie.

Prawo o notariacie art. 79 § pkt 1

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie

Jedna z czynności wykonywanych przez notariusza to sporządzanie poświadczeń.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący utrzymania w mocy zaskarżonego orzeczenia w przypadku oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący postępowania w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący stosowania przepisów o procesie do innych postępowań.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe poświadczenie podpisów na dokumentach prywatnych przez notariusza, niezgodne z przepisami Prawa o notariacie. Brak wykazania przejścia uprawnień w sposób wymagany przez art. 788 § 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 788 § 1 k.p.c. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Twierdzenie, że ponowne podpisanie umów przed notariuszem i poświadczenie własnoręczności podpisów spełnia wymogi prawa.

Godne uwagi sformułowania

podpisy na aktach notarialnych i poświadczonych dokumentach są składane w obecności notariusza Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba, która podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznacza w sporządzonym dokumencie. nie ma żadnych podstaw dla przyjęcia, iż zdanie pierwsze art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie ma zastosowanie do umów już wcześniej podpisanych bez obecności notariusza.

Skład orzekający

Henryk Haak

przewodniczący

Paweł Szwedowski

sędzia

Marian Raszewski

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych dotyczących poświadczania podpisów na dokumentach prywatnych w celu nadania klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela, zgodnie z art. 788 § 1 k.p.c. i przepisami Prawa o notariacie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewłaściwego poświadczenia podpisów przez notariusza. Nie dotyczy sytuacji, gdy dokumenty są prawidłowo poświadczone.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę wymogów formalnych dotyczących poświadczania podpisów w kontekście nadania klauzuli wykonalności, co jest częstym problemem praktycznym.

Uwaga na poświadczanie podpisów! Jak błąd notariusza może zablokować klauzulę wykonalności?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II Cz 40/14 POSTANOWIENIE K. , dnia 20 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: S.S.O. Henryk Haak Sędziowie : S.S.O. Paweł Szwedowski S.S.O. Marian Raszewski – spr. po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2014 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. z udziałem M. D. o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela w przedmiocie zażalenia wierzyciela (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt I Co 4111/13 postanawia: oddalić zażalenie Sygn. akt II Cz 40/14 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu nie znalazł podstaw do nadania klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty wydanemu przez Sąd Rejonowy w Lublinie w dniu 11 stycznia 2011 r. w sprawie sygn. akt VI Nc-e 685868/11 oddalając wniosek (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. . W uzasadnieniu ustalił, że do wniosku wnioskodawca załączył kserokopię umowy przelewu wierzytelności z dnia 4 czerwca 2012 r. zawartą pomiędzy pierwotnym wierzycielem (...) Kasą (...) im. Z. C. z siedzibą w L. a (...) S.a. r.l. z siedzibą w L. wraz z kserokopią aneksu nr (...) z dnia 25 stycznia 2013 r. Dołączono także kserokopię umowy z dnia 4 czerwca 2012 r. dotyczącą obsługi wierzytelności 21B wraz z kserokopią aneksu nr (...) z dnia 25 stycznia 2013 r. zawartymi pomiędzy (...) S.a. r.l. w L. a (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. . Ponadto w aktach sprawy znajdują się dołączone do każdego z wymienionych dokumentów kserokopie notarialnych poświadczeń podpisów osób działających w imieniu zawierających poszczególne umowy podmiotów oraz kserokopie notarialnych poświadczeń zgodności z oryginałem poszczególnych kserokopii dokumentów. Wszystkie przedłożone kserokopie dokumentów zostały poświadczone za zgodność z oryginałem przez fachowego pełnomocnika działającego w sprawie. Rozstrzygając w przedmiocie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności Sąd Rejonowy powołał przepis art. 788 § 1 k.p.c. zauważając, że przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Co jest dokumentem urzędowym określa art. 244 k.p.c. a przedłożone w sprawie dokumenty mające potwierdzić przejście uprawnień na nowego wierzyciela nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu tego przepisu. Sąd Rejonowy wskazał nadto, że dokumenty prywatne stanowią dowód tego, że osoba która go podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie ( art. 245 k.p.c. ). Podpis pod dokumentem prywatnym, aby mógł rodzić skutki wynikające z art. 788 k.p.c. musi zostać urzędowo poświadczony przez powołane do tego podmioty. Przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty nie mogą stanowić podstawy nadania klauzuli wykonalności zgodnie z żądaniem wniosku. Umowy przelewu wierzytelności, których kserokopie przedłożył wnioskodawca zawierane były w dniu 4 czerwca 2012 r., aneksy do nich podpisano w dniu 25 stycznia 2013 r., natomiast notarialne poświadczenia podpisów pod powyższymi dokumentami miało miejsce 31 stycznia 2013 r. i 25 lutego 2013r. i 18 marca 2013 r. Zatem podpisy stron pod powyższymi dokumentami nie były faktycznie składane w obecności notariusza. W myśl art. 79 pkt 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. z 2008r., Nr 189, poz. 1158 ze zm.), jedną z czynności wykonywanych przez notariusza jest sporządzanie poświadczeń. Podpisy na poświadczonych dokumentach składane są w obecności notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba która podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznacza w sporządzonym dokumencie (art. 88 ustawy). Tymczasem w przedmiotowej sprawie notariusz poświadczył, że podpisy pod tymi dokumentami zostały złożone w jego obecności, co w żaden sposób nie znajduje odzwierciedlenia w samych dokumentach, skoro zostały one podpisane przed poświadczeniem podpisów przez notariusza. Z tych też względów należało stwierdzić brak podstaw do uwzględnienia wniosku. Zażalenie od tego rozstrzygnięcia złożył wierzyciel zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 788 § 1 k.p.c. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji odmowę nadania klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień mimo spełnienia przesłanek opisanych w tym przepisie. W oparciu o ten zarzut wniósł o zmianę postanowienia przez uwzględnienie wniosku o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień i zasądzenie kosztów. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie Zgodnie z art. 96 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1158 ze. zm.) notariusz poświadcza między innymi własnoręczność podpisu. Zgodnie natomiast z art. 88 cytowanej ustawy podpisy na aktach notarialnych i poświadczonych dokumentach są składane w obecności notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba, która podpisała powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznaczy w sporządzonym dokumencie. Wnioskodawca w zażaleniu wskazuje, że w niniejszej sprawie stawający u notariusza ponownie podpisali podpisane przez nich wcześniej umowy przelewu wierzytelności i dotyczące obsługi wierzytelności a także aneksy do tych umów, a notariusz potwierdził własnoręczność tych podpisów. Twierdzi więc, że w niniejszej sprawie notariusz poświadczył własnoręczność złożonych w jego obecności podpisów. Z tej przyczyny w ocenie skarżącego w niniejszej sprawie wykazano przejście uprawnień w rozumieniu art. 788 § 1 k.p.c. dokumentem prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Powyższe twierdzenia nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Wskazać trzeba, że przepis art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie nie przewiduje możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza. Wbrew twierdzeniom skarżącego również żaden inny przepis prawa nie przewiduje możliwości dwukrotnego podpisywania tej samej umowy a z braku takiej regulacji z całą pewnością nie można wysnuć wniosku, iż postępowanie takie korzysta z ochrony prawnej. W art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie wskazano jasno dwie i tylko dwie sytuacje. Pierwszą, gdy podpis pod umową składany jest w obecności notariusza, a drugi gdy umowa została podpisana wcześniej. Wówczas osoba, która ją podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz winien zaznaczyć w sporządzonym dokumencie. W ocenie Sądu Okręgowego nie ma żadnych podstaw dla przyjęcia, iż zdanie pierwsze art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie ma zastosowanie do umów już wcześniej podpisanych bez obecności notariusza. Skoro z twierdzeń wnioskodawcy i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że umowy i aneksy zostały podpisane wcześniej obowiązkiem stawających przed notariuszem było uznanie znajdujących się na umowie podpisów za własnoręczne, co notariusz winien zaznaczyć w sporządzonym dokumencie. Przepisy nie przewidują żadnej innej możliwości poświadczenia podpisów, a uznanie za słuszne twierdzeń skarżącego prowadziłoby w istocie do ominięcia przepisów i stworzenia nowych zasad poświadczania podpisów, nie znajdujących oparcia w przepisach prawa. Trafnie więc Sąd Rejonowy uznał, że przedłożony dokument prywatny nie zawiera podpisów urzędowo poświadczonych. Twierdzenia skarżącego są bowiem zupełnie dowolne i sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Sąd Rejonowy trafnie więc przyjął, że nie ma podstaw do nadania klauzuli wykonalności wobec nie spełnienia przesłanek wymaganych przez art. 788 § 1 k.p.c. Faktu tego nie zmienia szereg przeciwnych orzeczeń cytowanych przez skarżącego w zażaleniu, albowiem nie wiążą one Sądu w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zgodnie z art. 385 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI