II CZ 39/14Umorzenie postępowania spadkowego termin zawieszenia
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 5 listopada 2013 r., którym umorzono postępowanie apelacyjne w sprawie o zmianę postanowienia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 182 § 1 zd. 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym od 20 marca 2007 r., stwierdzając, że upłynął 5-letni okres od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania (z powodu śmierci uczestniczki C. K. z dnia 17 października 2008 r.), co skutkowało umorzeniem postępowania z uwagi na niewskazanie następców prawnych zmarłej. Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie przepisów przejściowych, w szczególności art. 4 ustawy nowelizującej k.p.c. z dnia 16 listopada 2006 r. oraz art. 182 § 1 zd. 3 k.p.c. w pierwotnym brzmieniu, argumentując, że umorzenie mogłoby nastąpić dopiero po 10 latach. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał je za niezasadne. Kluczowe znaczenie miały przepisy przejściowe, w tym art. 4 ust. 1 ustawy nowelizującej k.p.c., który stanowił, że w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy (przed 20 marca 2007 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Sąd wskazał, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte w 2001 r. Postępowanie pierwszoinstancyjne zakończyło się postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 27 września 2007 r., a zatem po tej dacie, w postępowaniu apelacyjnym, należało już stosować przepisy k.p.c. w brzmieniu znowelizowanym. Zastosowanie przez Sąd Okręgowy art. 182 § 1 zd. 3 k.p.c. w znowelizowanym brzmieniu było zatem prawidłowe, co skutkowało obowiązkiem umorzenia postępowania apelacyjnego. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 398^14 k.p.c. w zw. z art. 394^1 § 3 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów przejściowych dotyczących stosowania zmian w k.p.c. w postępowaniach wszczętych przed nowelizacją, a toczących się w kolejnych instancjach po jej wejściu w życie.
Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania z powodu upływu terminu od zawieszenia, w kontekście zmian w k.p.c. z 2007 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w postępowaniu apelacyjnym, wszczętym przed wejściem w życie nowelizacji k.p.c. z dnia 16 listopada 2006 r., ale zakończonym po tej dacie, należy stosować przepisy dotychczasowe dotyczące umorzenia postępowania z powodu upływu terminu od zawieszenia, czy przepisy w nowym brzmieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy stosować przepisy w nowym brzmieniu, jeśli postępowanie w danej instancji (apelacyjnej) rozpoczęło się po wejściu w życie nowelizacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na przepisach przejściowych (art. 4 i 5 ustawy nowelizującej), zgodnie z którymi przepisy dotychczasowe stosuje się do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Ponieważ postępowanie apelacyjne rozpoczęło się po 20 marca 2007 r., Sąd odwoławczy miał obowiązek stosować znowelizowany art. 182 § 1 k.p.c., który przewiduje 5-letni termin do umorzenia postępowania po zawieszeniu.
Jaki jest termin do umorzenia postępowania na podstawie art. 182 § 1 zd. 3 k.p.c. w przypadku, gdy postępowanie zostało zawieszone przed wejściem w życie nowelizacji k.p.c. z 2006 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Jeśli postępowanie apelacyjne rozpoczęło się po wejściu w życie nowelizacji (20 marca 2007 r.), stosuje się 5-letni termin wynikający z nowego brzmienia przepisu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 4 ustawy nowelizującej k.p.c. nakazywał stosowanie przepisów dotychczasowych tylko do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Skoro postępowanie apelacyjne rozpoczęło się po 20 marca 2007 r., obowiązywały już nowe przepisy, w tym 5-letni termin z art. 182 § 1 zd. 3 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Skarb Państwa - Dyrektor Izby Skarbowej w P. | organ_państwowy | uczestnik |
| Starosta Powiatu P. | organ_państwowy | uczestnik |
| Prezydent Miasta P. | organ_państwowy | uczestnik |
| A. J. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| inne | inne | uczestnik |
| J. C. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| C. K. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 182 § § 1 zd. 3
Kodeks postępowania cywilnego
W brzmieniu obowiązującym od 20 marca 2007 r. przewiduje umorzenie postępowania po upływie 5 lat od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania, jeśli nie wskazano następców prawnych.
Dz. U. nr 235, poz. 1699 art. 4 § ust. 1
Ustawa o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego
W sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy (przed 20 marca 2007 r.) stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, przepisy dotychczasowe, chyba że przepisy tej ustawy stanowiły inaczej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dz. U. nr 235, poz. 1699 art. 5
Ustawa o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego
Ustawa nowelizująca weszła w życie 20 marca 2007 r.
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 182 § 1 zd. 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym od 20 marca 2007 r. do postępowania apelacyjnego, które rozpoczęło się po tej dacie, mimo że postępowanie pierwotnie wszczęto przed tą datą.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 182 § 1 k.p.c. w brzmieniu pierwotnym (10-letni termin) do postępowania apelacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
dla oceny zasadności zażalenia zasadnicze znaczenie ma art. 4 ust. 1 ustawy nowelizującej • po wejściu w życie 20 marca 2007 r. ustawy nowelizującej toczyło się postępowanie w danej instancji, tj. postępowanie pierwszoinstancyjne, które zakończyło się postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 27 września 2007 r. Ta data była więc końcową dla stosowania przepisów dotychczasowych • po rozpoczęciu postępowania w kolejnej instancji, a więc z chwilą złożenia apelacji przez wnioskodawczynię, obowiązkiem Sądu odwoławczego było już stosowanie przepisów k.p.c. w brzmieniu znowelizowanym
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący
Zbigniew Kwaśniewski
sprawozdawca
Barbara Trębska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących stosowania zmian w k.p.c. w postępowaniach wszczętych przed nowelizacją, a toczących się w kolejnych instancjach po jej wejściu w życie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania z powodu upływu terminu od zawieszenia, w kontekście zmian w k.p.c. z 2007 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej ze stosowaniem przepisów przejściowych, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego.
“Kiedy przepisy się zmieniają: jak stosować prawo w toku postępowania?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.