II CZ 158/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony pozwanej S. S.A. w W. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 9 lutego 2016 r., które odrzuciło apelację tej strony od wyroku częściowego Sądu Okręgowego w Z. z dnia 5 listopada 2015 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo T.C. w stosunku do pozwanych Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. w W. oraz H. sp. z o.o. K., wskazując na wyłączenie odpowiedzialności ubezpieczyciela z uwagi na zły stan techniczny urządzenia oraz brak przesłanek solidarnej odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację S. S.A., uznając, że nie przysługuje jej legitymacja do zaskarżenia wyroku częściowego, który nie rozstrzygał roszczeń wobec niej, a jedynie wobec współpozwanego. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu swojego postanowienia podkreślił, że prawomocność materialna orzeczenia nie działa w relacjach między współuczestnikami sporu występującymi po tej samej stronie procesowej. Wskazał, że wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko między przeciwstawnymi stronami procesowymi. W konsekwencji, wyrok częściowy oddalający powództwo wobec jednych pozwanych nie ma powagi rzeczy osądzonej w stosunkach między innymi współpozwanymi, jeśli powództwo wobec nich zostałoby uwzględnione. Sąd Najwyższy powołał się na orzecznictwo, zgodnie z którym współuczestnik nie jest legitymowany do zaskarżenia orzeczenia przeciwko współuczestnikowi występującemu po tej samej stronie procesowej, nawet jeśli orzeczenie to oddziałuje na jego prawa. Z tych względów, zażalenie strony pozwanej S. S.A. zostało oddalone jako niedopuszczalne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie braku legitymacji procesowej do zaskarżenia orzeczenia wydanego przeciwko współuczestnikowi po tej samej stronie procesowej, a także interpretacja pojęcia powagi rzeczy osądzonej w kontekście współuczestnictwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie wyrok częściowy nie rozstrzygał roszczeń wobec skarżącego, ale wobec współpozwanego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy strona pozwana, która nie była bezpośrednio objęta wyrokiem częściowym oddalającym powództwo wobec współpozwanego, posiada legitymację procesową do zaskarżenia tego wyroku, zwłaszcza w kontekście potencjalnych roszczeń regresowych i związanych z tym ograniczeń wynikających z art. 365 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, strona pozwana nie posiada legitymacji procesowej do zaskarżenia wyroku częściowego, który nie rozstrzygał roszczeń wobec niej, a jedynie wobec współpozwanego występującego po tej samej stronie procesowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że prawomocność materialna nie działa między współuczestnikami po tej samej stronie procesowej. Wyrok ma powagę rzeczy osądzonej tylko między przeciwstawnymi stronami. Współuczestnik nie jest legitymowany do zaskarżenia orzeczenia przeciwko współuczestnikowi po tej samej stronie, nawet jeśli orzeczenie to oddziałuje na jego prawa. Pokrzywdzenie orzeczeniem jest przesłanką dopuszczalności środka zaskarżenia, a w tym przypadku strona pozwana nie wykazała takiego pokrzywdzenia.
Jakie są zasady dotyczące powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w relacjach między współuczestnikami sporu występującymi po tej samej stronie procesowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawomocność materialna orzeczenia nie występuje w relacjach między współuczestnikami sporu występującymi po tej samej stronie procesowej. Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko między tymi samymi stronami, przez co należy rozumieć przeciwstawne strony procesowe.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do art. 365 § 1 k.p.c. i art. 366 k.p.c., wskazując, że wyrok nie ma powagi rzeczy osądzonej między osobami występującymi po jednej stronie. Strony takie mogą powoływać wszystkie twierdzenia i zarzuty, nawet te niepodniesione względem wierzyciela w prawomocnie rozstrzygniętym procesie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T.C. | osoba_fizyczna | powód |
| Powszechny Zakład Ubezpieczeń Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
| H. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością K. | spółka | pozwany |
| S. Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocność materialna orzeczenia nie występuje w relacjach między współuczestnikami sporu występującymi po tej samej stronie procesowej.
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko między tymi samymi stronami, przez co należy rozumieć przeciwstawne strony procesowe.
Pomocnicze
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 55 § 4
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocność materialna nie działa między współuczestnikami po tej samej stronie procesowej. • Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko między przeciwstawnymi stronami. • Współuczestnik nie jest legitymowany do zaskarżenia orzeczenia przeciwko współuczestnikowi po tej samej stronie. • Brak pokrzywdzenia orzeczeniem jako przesłanka dopuszczalności środka zaskarżenia.
Odrzucone argumenty
Strona pozwana S. S.A. posiada legitymację do zaskarżenia wyroku częściowego, ponieważ narusza on jej prawa i będzie wiążący w sprawie regresowej (art. 365 § 1 k.p.c.). • Odrzucenie apelacji narusza art. 78 i 176 ust. 1 Konstytucji RP, pozbawiając stronę prawa do sądu.
Godne uwagi sformułowania
prawomocność materialna nie występuje w relacjach między współuczestnikami sporu występującymi po tej samej stronie procesowej • wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko między tymi samymi stronami, przez co należy rozumieć przeciwstawne strony procesowe • współuczestnik nie jest nigdy legitymowany do zaskarżenia orzeczenia przeciwko współuczestnikowi występującemu po tej samej stronie procesowej • pokrzywdzenie orzeczeniem (gravamen) zachodzi wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie jest obiektywnie w sensie prawnym niekorzystne dla skarżącego
Skład orzekający
Anna Kozłowska
przewodniczący
Anna Owczarek
członek
Władysław Pawlak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie braku legitymacji procesowej do zaskarżenia orzeczenia wydanego przeciwko współuczestnikowi po tej samej stronie procesowej, a także interpretacja pojęcia powagi rzeczy osądzonej w kontekście współuczestnictwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie wyrok częściowy nie rozstrzygał roszczeń wobec skarżącego, ale wobec współpozwanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego dotyczącego legitymacji do zaskarżania orzeczeń, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej, choć nie zawiera nietypowych faktów.
“Czy możesz zaskarżyć wyrok, który nie dotyczy bezpośrednio Ciebie? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice legitymacji procesowej.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.