II CSKP 873/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez J. L. od postanowienia Sądu Okręgowego w Zielonej Górze, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego o zastosowaniu wobec J. L. obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu w stacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego. Sąd Rejonowy ustalił, że uczestnik, 60-letni kawaler, jest uzależniony od alkoholu, nie dostrzega choroby i jest bezkrytyczny wobec swojego uzależnienia. Jego uzależnienie miało negatywny wpływ na matkę, z którą mieszka, co skutkowało interwencjami policji. Wcześniejsze próby leczenia ambulatoryjnego nie przyniosły rezultatów. Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestnika. Sąd Najwyższy, uchylając zaskarżone postanowienie, podkreślił, że przymusowe leczenie jest wyjątkiem od zasady dobrowolności i wymaga ścisłego przestrzegania przesłanek, w tym społecznych, określonych w ustawie. Sąd wskazał na potrzebę dokładniejszego zbadania okoliczności faktycznych, w szczególności poprzez przesłuchanie świadków, aby ustalić, czy uczestnik swoim postępowaniem powoduje rozkład życia rodzinnego lub zakłóca porządek publiczny. Sąd zwrócił uwagę na brak bezpośredniego przesłuchania świadków przez sądy orzekające oraz na niewystarczający wywiad kuratora i dzielnicowego w kontekście oceny funkcjonowania uczestnika w miejscu zamieszkania i jego stosunku do matki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia przesłanek społecznych i proceduralnych przy orzekaniu o przymusowym leczeniu odwykowym, konieczność wnikliwego postępowania dowodowego.
Dotyczy specyficznej procedury przymusowego leczenia odwykowego, ale zasady dotyczące postępowania dowodowego i oceny przesłanek mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd prawidłowo ustalił przesłanki społeczne uzasadniające zastosowanie obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu w warunkach stacjonarnych, w szczególności poprzez przeprowadzenie wystarczającego postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sądy niższych instancji nie zebrały wystarczających danych wskazujących na spełnienie przesłanki społecznej zastosowania środka przymusu, co wymagało uchylenia postanowienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zastosowanie przymusowego leczenia odwykowego, zwłaszcza stacjonarnego, wymaga ścisłego zbadania przesłanek społecznych, takich jak rozkład życia rodzinnego czy zakłócanie porządku publicznego. W tej sprawie sądy nie poczyniły wystarczających ustaleń faktycznych w tym zakresie, nie przeprowadzając bezpośredniego przesłuchania kluczowych świadków i opierając się na niepełnych dowodach.
Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 382 k.p.c., art. 327 § 1 pkt 1 k.p.c., art. 232 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c., poprzez zaniechanie uzupełniających ustaleń faktycznych, uzasadnia uchylenie postanowienia o zastosowaniu obowiązku leczenia odwykowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie przeprowadzenia istotnych dowodów i poczynienia ustaleń faktycznych uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, nie przeprowadzając wystarczającego postępowania dowodowego, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie przesłanek społecznych do zastosowania przymusowego leczenia odwykowego. Brak bezpośredniego przesłuchania świadków i poleganie na dokumentach bez uzupełnienia materiału dowodowego stanowiło podstawę do uchylenia orzeczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. L. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Prokurator Rejonowy w Zielonej Górze | organ_państwowy | wnioskodawca |
| T. K. | osoba_fizyczna | pełnomocnik uczestnika |
Przepisy (8)
Główne
u.w.t.p.a. art. 26 § 1
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
u.w.t.p.a. art. 24
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 327 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez zaniechanie uzupełniających ustaleń faktycznych. • Niewystarczające zebranie dowodów na potwierdzenie przesłanek społecznych zastosowania przymusowego leczenia odwykowego.
Godne uwagi sformułowania
Każda osoba może swobodnie decydować o swoim zdrowiu i postępowaniu, także jeśli ono wpływa destrukcyjnie na jej stan zdrowia. • Wkroczenie w tę sferę prywatności przez organy publiczne władczymi środkami jest uzasadnione wtedy, gdy stan zdrowia pewnej osoby ma negatywny wpływ na innych ludzi w jej otoczeniu. • Przymusowe leczenie osób uzależnionych od alkoholu leży przede wszystkim w interesie społecznym i ma służyć usunięcia zagrożenia ze strony takich osób w sferze życia rodzinnego i społecznego. • Przesłanki zastosowania przepisu o przymusowym leczeniu muszą być wykładane ściśle i stosowane po wnikliwym zbadaniu okoliczności konkretnego przypadku, czego wymaga ochrona wolności i godności osobistej osób uzależnionych.
Skład orzekający
Marta Romańska
przewodniczący, sprawozdawca
Władysław Pawlak
członek
Monika Koba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przesłanek społecznych i proceduralnych przy orzekaniu o przymusowym leczeniu odwykowym, konieczność wnikliwego postępowania dowodowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przymusowego leczenia odwykowego, ale zasady dotyczące postępowania dowodowego i oceny przesłanek mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu przymusowego leczenia osób uzależnionych, a orzeczenie Sądu Najwyższego podkreśla znaczenie ochrony praw jednostki i rygorystycznego podejścia do stosowania środków przymusu.
“Czy państwo może zmusić do leczenia? Sąd Najwyższy stawia granice w sprawach o przymusowe leczenie odwykowe.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.