II CSKP 652/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpoznając skargę kasacyjną B.R. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 17 lutego 2020 r. w sprawie z powództwa T.D. przeciwko B.R. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 grudnia 2025 r. stwierdził, że skład orzekający w tej sprawie nie jest prawidłowy. Powodem takiej decyzji była niezgodność przepisu art. 35 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, który pozwala na wyznaczenie sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody, z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej (art. 178 ust. 1 w zw. z art. 180 ust. 2 oraz art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a także art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) oraz z Europejską Konwencją Praw Człowieka (art. 6 ust. 1 EKPC). Sąd Najwyższy uznał, że upływ okresu, na który sędzia Bohdan Bieniek został wyznaczony do orzekania w Izbie Cywilnej bez jego zgody, czyni skład nieprawidłowym. W konsekwencji, akta sprawy zostały przedstawione Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracą Izby Cywilnej, z wnioskiem o wystąpienie do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z żądaniem wyznaczenia sędziego Bieńka do rozpoznania tej konkretnej sprawy, ale już za jego zgodą.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie nieprawidłowości składu Sądu Najwyższego z powodu naruszenia konstytucyjnych i konwencyjnych praw sędziego, co może mieć wpływ na inne sprawy rozstrzygane przez nieprawidłowo obsadzone składy.
Dotyczy specyficznej sytuacji wyznaczenia sędziego do innej izby bez jego zgody, ale może być podstawą do szerszej dyskusji o niezależności sądownictwa.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przepis ustawy o Sądzie Najwyższym zezwalający na wyznaczenie sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody jest zgodny z Konstytucją RP i Europejską Konwencją Praw Człowieka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jest niezgodny z Konstytucją RP (art. 178 ust. 1 w zw. z art. 180 ust. 2 oraz art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a także art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) oraz z art. 6 ust. 1 EKPC.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wyznaczenie sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody narusza zasady ustrojowe państwa, niezawisłość sędziowską, prawo do rzetelnego procesu oraz prawo do sądu. Konstytucja gwarantuje niezależność sądów i niezawisłość sędziów, a wyznaczenie bez zgody może naruszać te zasady. Podobnie EKPC chroni prawo do rzetelnego procesu, co obejmuje również prawidłowe obsadzenie składu orzekającego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B.R. | osoba_fizyczna | skarżący |
| T.D. | osoba_fizyczna | powód |
| B.R. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
u.SN art. 35 § § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepis zezwalający na wyznaczenie sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody jest niezgodny z Konstytucją RP i EKPC.
Pomocnicze
Konst. RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 180 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność art. 35 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym z Konstytucją RP i EKPC w zakresie wyznaczenia sędziego do innej izby bez jego zgody.
Godne uwagi sformułowania
skład Sądu Najwyższego wyznaczony do rozpoznania niniejszej sprawy nie jest prawidłowy z uwagi na niezgodność art. 35 § 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (...) – w zakresie wyznaczenia sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody – z art. 178 ust. 1 w związku z art. 180 ust. 2 oraz art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a także art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Skład orzekający
Paweł Grzegorczyk
przewodniczący
Bohdan Bieniek
sprawozdawca
Marta Romańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie nieprawidłowości składu Sądu Najwyższego z powodu naruszenia konstytucyjnych i konwencyjnych praw sędziego, co może mieć wpływ na inne sprawy rozstrzygane przez nieprawidłowo obsadzone składy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyznaczenia sędziego do innej izby bez jego zgody, ale może być podstawą do szerszej dyskusji o niezależności sądownictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych i praworządności, podważając prawidłowość działania Sądu Najwyższego w oparciu o przepisy konstytucyjne i międzynarodowe. Jest to temat o dużym znaczeniu dla prawników i opinii publicznej.
“Sąd Najwyższy sam siebie uznał za nieprawidłowo obsadzony – czy to początek kryzysu praworządności?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.