Orzeczenie · 2022-11-23

II CSKP 458/22

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2022-11-23

SNCywilneodpowiedzialność deliktowaWysokanajwyższy

zadośćuczynienierentawypadekprzyczynienieart. 362 k.c.ubezpieczenieodpowiedzialnośćSąd Najwyższy

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła roszczeń U. W. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń S.A. o zapłatę zadośćuczynienia, odszkodowania i renty w związku z wypadkiem komunikacyjnym z 2006 roku, w którym powódka doznała ciężkich obrażeń. Sąd Okręgowy pierwotnie oddalił powództwo, uznając wyłączne przyczynienie się powódki do wypadku. Sąd Apelacyjny uchylił ten wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania i oceniając przyczynienie się powódki na 75%. Następnie Sąd Okręgowy zasądził na rzecz powódki 25% wyliczonych kwot zadośćuczynienia i rent. Sąd Apelacyjny w wyroku z 2019 roku utrzymał w mocy część zasądzonych kwot, ale obniżył je jeszcze bardziej, oddalając apelację powódki w zakresie roszczeń ponad te obniżone kwoty. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej zadośćuczynienia i renty. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny niewłaściwie zastosował art. 362 k.c. poprzez mechaniczne przyjęcie, że skoro przyczynienie się powódki wynosiło 75%, to odszkodowanie powinno być zmniejszone o 75%. Sąd Najwyższy podkreślił, że miarkowanie odszkodowania wymaga uwzględnienia wszystkich okoliczności, w tym stopnia winy obu stron, wieku poszkodowanej oraz obiektywnej naganności jej postępowania, a także zachowania kierującego pojazdem. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie art. 362 k.c. w kontekście miarkowania odszkodowania z powodu przyczynienia się poszkodowanego, zwłaszcza w sprawach o wypadki komunikacyjne z udziałem nieletnich.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, ale stanowi ważny głos w kwestii prawidłowego stosowania art. 362 k.c.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował art. 362 k.c. poprzez mechaniczne zmniejszenie odszkodowania o procent przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody, bez uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Apelacyjny nieprawidłowo zastosował art. 362 k.c. Miarkowanie odszkodowania wymaga uwzględnienia wszystkich okoliczności, w tym stopnia winy obu stron, a nie tylko procentowego ustalenia przyczynienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że ustalenie przyczynienia się poszkodowanego jest jedynie etapem wstępnym zastosowania art. 362 k.c. Drugi etap polega na ocenie 'odpowiedniego zmniejszenia' obowiązku naprawienia szkody, co wymaga rozważenia różnych czynników, w tym stopnia winy obu stron, wieku poszkodowanego i obiektywnej naganności jego postępowania.

Jakie kryteria należy brać pod uwagę przy miarkowaniu odszkodowania na podstawie art. 362 k.c. w przypadku wypadku komunikacyjnego z udziałem nieletniego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Należy brać pod uwagę stopień winy obu stron, wiek poszkodowanego, obiektywną naganność jego postępowania, zachowanie kierującego pojazdem, a także inne okoliczności wpływające na ocenę słuszności i sprawiedliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że miarkowanie odszkodowania na podstawie art. 362 k.c. wymaga indywidualnej oceny, uwzględniającej zarówno czynniki subiektywne (wina), jak i obiektywne (nieprawidłowość postępowania), odnoszące się do obu stron. Należy porównać stopień winy poszkodowanej i sprawcy szkody, a także uwzględnić wiek poszkodowanej i nieodwracalność skutków zdarzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

powódka (w zakresie uchylenia)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
U. W.	osoba_fizyczna	powódka
Towarzystwo Ubezpieczeń spółki akcyjnej w W.	spółka	pozwany

Przepisy (2)

Główne

k.c. art. 362

Kodeks cywilny

Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron.

Pomocnicze

k.c. art. 435 § 1

Kodeks cywilny

Samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez ruch tego pojazdu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą posiadacz nie ponosi odpowiedzialności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 362 k.c. przez Sąd Apelacyjny poprzez mechaniczne zmniejszenie odszkodowania o procent przyczynienia się poszkodowanej, bez uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy. • Konieczność ponownego rozważenia stopnia zmniejszenia odszkodowania z uwzględnieniem stopnia winy obu stron, wieku poszkodowanej i innych czynników.

Godne uwagi sformułowania

miarkowanie odszkodowania wymaga uwzględnienia wszystkich okoliczności, a zwłaszcza stopnia winy obu stron • samo ustalenie przyczynienia się poszkodowanego nie nakłada na sąd obowiązku zmniejszenia odszkodowania ani nie przesądza o stopniu tego zmniejszenia • nie można stawiać znaku równości pomiędzy „stopniem” przyczynienia się a stopniem obniżenia odszkodowania

Skład orzekający

Joanna Misztal-Konecka

przewodniczący, sprawozdawca

Marcin Łochowski

członek

Krzysztof Wesołowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 362 k.c. w kontekście miarkowania odszkodowania z powodu przyczynienia się poszkodowanego, zwłaszcza w sprawach o wypadki komunikacyjne z udziałem nieletnich."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, ale stanowi ważny głos w kwestii prawidłowego stosowania art. 362 k.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z miarkowaniem odszkodowania w przypadku przyczynienia się poszkodowanego, co ma szerokie zastosowanie praktyczne. Dodatkowo, wypadek z udziałem nieletniej i jego tragiczne skutki nadają sprawie wymiar ludzki.

“Czy 75% przyczynienia do wypadku oznacza 75% mniej odszkodowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak stosować art. 362 k.c.”

Dane finansowe

zadośćuczynienie: 170 000 PLN

renta na zwiększone potrzeby: 1162,5 PLN

renta na zwiększone potrzeby: 1825,13 PLN

renta na zwiększone potrzeby: 1849,75 PLN

renta na zwiększone potrzeby: 2073,75 PLN

renta na zwiększone potrzeby: 2070 PLN

renta na zwiększone potrzeby: 1892,5 PLN

Asystent AI dla prawników