II CSKP 2262/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną J. R. i K. R. od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z 7 października 2020 r., który oddalił apelację pozwanych w sprawie z powództwa M. L. o zapłatę. Sąd Rejonowy w Siemianowicach Śląskich pierwotnie zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwotę 56 000 zł z odsetkami. Spór dotyczył przelewu tej kwoty z rachunku bankowego powódki, do którego pozwany posiadał pełnomocnictwo, na rachunek pozwanej bez uprzedzenia powódki. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanych, podzielając ustalenia Sądu pierwszej instancji. Pozwani w skardze kasacyjnej zarzucili m.in. naruszenie art. 374 k.p.c. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez rozpoznanie apelacji na posiedzeniu niejawnym, mimo wniosku o rozprawę, co miało skutkować nieważnością postępowania. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za zasadną w tym zakresie. Stwierdzono, że zgodnie z art. 374 § 2 k.p.c., sąd odwoławczy jest związany wnioskiem strony o przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej. Ignorowanie takiego wniosku i rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym stanowi naruszenie prowadzące do nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie przed Sądem Okręgowym w zakresie posiedzenia z 7 października 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie prawa procesowego przez rozpoznanie apelacji na posiedzeniu niejawnym wbrew wnioskowi strony, skutkujące nieważnością postępowania.
Dotyczy sytuacji, gdy strona wyraźnie wniosła o przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej.
Zagadnienia prawne (1)
Czy rozpoznanie apelacji na posiedzeniu niejawnym przez sąd drugiej instancji, pomimo złożenia przez stronę wniosku o przeprowadzenie rozprawy, stanowi naruszenie prawa procesowego skutkujące nieważnością postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym wbrew wnioskowi strony o przeprowadzenie rozprawy stanowi naruszenie art. 374 k.p.c. i prowadzi do nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c. z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 374 § 2 k.p.c. wiąże sąd odwoławczy wnioskiem strony o przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w takiej sytuacji jest niedopuszczalne i skutkuje nieważnością postępowania, gdyż pozbawia stronę możności obrony jej praw.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. R. | osoba_fizyczna | skarżący |
| K. R. | osoba_fizyczna | skarżący |
| M. L. | osoba_fizyczna | powódka |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 374 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest niedopuszczalne, jeżeli strona w apelacji lub odpowiedzi na apelację złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy, chyba że cofnięto pozew lub apelację albo zachodzi nieważność postępowania.
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi m.in. w przypadku pozbawienia strony możności obrony jej praw.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu, w tym prawo do obrony.
k.p.c. art. 398¹⁵ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia zaskarżonego orzeczenia przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania apelacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 374 k.p.c. poprzez rozpoznanie apelacji na posiedzeniu niejawnym pomimo wniosku strony o przeprowadzenie rozprawy, co skutkowało nieważnością postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
sąd drugiej instancji jest związany zawartym w apelacji lub odpowiedzi na apelację wnioskiem o przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej • rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest niedopuszczalne, jeżeli strona w apelacji lub odpowiedzi na apelację złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy • uchybienie art. 374 zd. 2 k.p.c. i w konsekwencji rozpoznanie sprawy oraz wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym należy kwalifikować jako nieważność postępowania wskutek pozbawienia strony możności obrony swych praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.)
Skład orzekający
Kamil Zaradkiewicz
przewodniczący
Krzysztof Grzesiowski
członek
Mariusz Załucki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie prawa procesowego przez rozpoznanie apelacji na posiedzeniu niejawnym wbrew wnioskowi strony, skutkujące nieważnością postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy strona wyraźnie wniosła o przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa procesowego do obrony i rzetelnego procesu, a jej rozstrzygnięcie pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie formalnych wymogów przez sądy, nawet w sprawach o niższej wartości przedmiotu sporu.
“Sąd Najwyższy: Rozprawa apelacyjna jest obowiązkowa, jeśli o nią wnioskujesz!”
Dane finansowe
WPS: 56 000 PLN
zapłata: 56 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.