Orzeczenie · 2024-04-30

II CSKP 2041/22

Sąd

Sąd Najwyższy

Miejsce

Warszawa

Data

2024-04-30

SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy

dotacje oświatoweprzedszkola niepubliczneustawa o systemie oświatyodpowiedzialność odszkodowawczaodpowiedzialność deliktowaSąd Najwyższyfinanse publicznegmina

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powód A. O. domagał się od gminy miejskiej Bolesławiec zapłaty 900 186,17 zł tytułem uzupełnienia dotacji na prowadzenie Niepublicznego Przedszkola N. Sąd Okręgowy zasądził 113 135,89 zł, a Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zmienił wyrok, zasądzając dalsze 121 583,29 zł. Sąd Apelacyjny uznał, że powód miał prawo do dotacji za lata 2015-2016, opierając się na wydatkach bieżących ponoszonych na przedszkola publiczne, nie pomniejszając ich o opłaty rodziców. Gmina wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 90 ust. 2b ustawy o systemie oświaty oraz art. 471 k.c. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, stwierdzając, że roszczenie o zapłatę niewypłaconej dotacji powinno być dochodzone na podstawie art. 417 k.c. (odpowiedzialność deliktowa) jako szkoda wynikła z niezgodnego z prawem działania przy wykonywaniu władzy publicznej, a nie na podstawie art. 471 k.c. (odpowiedzialność kontraktowa). Podkreślono również, że podstawa naliczania dotacji powinna uwzględniać wydatki ujęte w budżecie gminy, a nie wydatki z wyodrębnionych rachunków dochodów własnych jednostek budżetowych. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie właściwej podstawy prawnej dla roszczeń o niewypłacone dotacje oświatowe oraz prawidłowego sposobu obliczania tych dotacji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu prawnego i orzeczniczego dotyczącego dotacji oświatowych.

Zagadnienia prawne (2)

Jaka jest podstawa prawna dochodzenia roszczeń o niewypłaconą dotację oświatową przez podmiot prowadzący niepubliczne przedszkole przeciwko jednostce samorządu terytorialnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Roszczenie o zapłatę kwoty odpowiadającej różnicy między należną a wypłaconą dotacją powinno być dochodzone na podstawie art. 417 § 1 k.c. (odpowiedzialność deliktowa za szkodę wynikłą z niezgodnego z prawem działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej), a nie na podstawie art. 471 k.c. (odpowiedzialność kontraktowa).

Uzasadnienie

Niewypłacenie dotacji w pełnej wysokości przez jednostkę samorządu terytorialnego może stanowić przypadek niezgodnego z prawem działania przy wykonywaniu władzy publicznej, co kwalifikuje się jako odpowiedzialność deliktowa. Dochodząc roszczenia, należy wykazać przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej: winę, szkodę i związek przyczynowy.

Jakie wydatki bieżące stanowią podstawę obliczenia dotacji dla niepublicznych przedszkoli zgodnie z ustawą o systemie oświaty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Podstawę obliczenia dotacji stanowią wydatki bieżące ustalone w budżecie gminy, pomniejszone o opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego oraz za wyżywienie, które stanowią dochody budżetu gminy. Wydatki nieujęte w budżecie gminy, a jedynie w planach finansowych jednostek budżetowych (np. z wyodrębnionych rachunków dochodów własnych), nie wchodzą w zakres podstawy wyliczenia dotacji.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o systemie oświaty oraz ustawy o finansach publicznych wskazują, że podstawą dotacji są wydatki ujęte w budżecie gminy. Opłaty rodziców pomniejszają podstawę dotacji tylko wtedy, gdy stanowią dochód budżetu gminy, a nie dochód jednostki budżetowej gromadzony na wydzielonym rachunku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

gmina miejska Bolesławiec

Strony

Nazwa	Typ	Rola
A. O.	osoba_fizyczna	powód
gmina miejska Bolesławiec	instytucja	pozwana

Przepisy (16)

Główne

u.s.o. art. 90 § ust. 2b

Ustawa o systemie oświaty

Podstawa naliczania dotacji dla przedszkoli niepublicznych. Sąd Najwyższy wskazał na konieczność prawidłowej interpretacji tego przepisu w kontekście ustawy o finansach publicznych oraz odpowiedzialności odszkodowawczej.

k.c. art. 417 § § 1

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Sąd Najwyższy uznał, że jest to właściwa podstawa prawna dla roszczeń o niewypłaconą dotację oświatową.

Pomocnicze

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Sąd Najwyższy uznał, że nie ma zastosowania do roszczeń o niewypłaconą dotację oświatową, gdyż charakter obowiązku jest publicznoprawny.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zarzut nadużycia prawa podmiotowego przez powoda.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu wysokości dotacji i wydatków.

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Niewyjaśnienie wszelkich istotnych okoliczności sprawy przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Ocena dowodów.

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

u.s.o. art. 90 § ust. 1

Ustawa o systemie oświaty

Dotacje dla przedszkoli niepublicznych.

u.s.o. art. 14 § ust. 1

Ustawa o systemie oświaty

Zmiana ustawy o systemie oświaty z 13 czerwca 2013 r. dotycząca podstawy dotacji.

u.f.p. art. 223 § ust. 1