II CSKP 1384/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia podwykonawcy robót budowlanych (B. W.) wobec inwestora (L. S.A.) o zapłatę części zatrzymanego wynagrodzenia. Powódka wykonała instalacje elektryczne na podstawie umowy podwykonawczej z generalnym wykonawcą (D. S.A.). Umowa przewidywała zatrzymanie do 90% wynagrodzenia jako zabezpieczenie, z możliwością potrącenia przez zamawiającego (generalnego wykonawcę) lub inwestora (pozwanego) w określonych sytuacjach. W związku z problemami finansowymi generalnego wykonawcy, inwestor zapewnił podwykonawców o regulowaniu zobowiązań. Sąd Okręgowy zasądził część dochodzonej kwoty, a Sąd Apelacyjny, po rozpoznaniu apelacji obu stron, zmienił wyrok, zasądzając dalszą kwotę i koszty. Sąd Apelacyjny uznał, że zatrzymana kwota stanowiła część wynagrodzenia, za którą pozwana jako inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność na podstawie art. 647¹ § 3 k.c., a nie kaucję gwarancyjną. Pozwana spółka L. S.A. wniosła skargę kasacyjną, kwestionując m.in. błędne zastosowanie przepisów o potrąceniu i kaucji gwarancyjnej. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko Sądu Apelacyjnego. Podkreślono, że kluczowe jest ustalenie woli stron umowy i rzeczywistego charakteru prawnego zatrzymanej kwoty. Sąd Najwyższy wskazał, że zatrzymanie części wynagrodzenia, nawet nazwane w umowie kaucją gwarancyjną, nie jest tożsame z kaucją w rozumieniu prawnym, która wymaga przeniesienia własności środków pieniężnych. W sytuacji, gdy nie doszło do ustanowienia kaucji gwarancyjnej zgodnie z przepisami, zatrzymana kwota pozostaje częścią wynagrodzenia, za którą inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że zatrzymana część wynagrodzenia podwykonawcy, nawet nazwana w umowie kaucją gwarancyjną, pozostaje jego należnością, za którą inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność, jeśli nie spełnia cech kaucji w rozumieniu prawnym.
Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy postanowień umowy dotyczących zabezpieczeń.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zatrzymana przez inwestora część wynagrodzenia podwykonawcy, nazwana w umowie kaucją gwarancyjną, stanowi faktycznie kaucję gwarancyjną, czy też pozostaje częścią wynagrodzenia, za którą inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zatrzymana część wynagrodzenia, nawet nazwana w umowie kaucją gwarancyjną, nie jest kaucją w rozumieniu prawnym, jeśli nie doszło do przeniesienia własności środków pieniężnych. Pozostaje ona częścią wynagrodzenia, za którą inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że o charakterze prawnym zabezpieczenia decyduje rzeczywista wola stron i konstrukcja prawna umowy, a nie tylko użyta terminologia. Kaucja gwarancyjna wymaga przeniesienia własności środków pieniężnych, podczas gdy zatrzymanie części wynagrodzenia jest jedynie przesunięciem terminu płatności i nie powoduje wygaśnięcia obowiązku zapłaty.
Czy potrącenie umowne, które miało doprowadzić do ustanowienia kaucji gwarancyjnej, zostało skutecznie dokonane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sprawie nie doszło do skutecznego ustanowienia kaucji gwarancyjnej w drodze potrącenia, ani ustawowego, ani umownego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zapłata wynagrodzenia w niższej kwocie nie świadczy o złożeniu oświadczenia o potrąceniu, a zatrzymanie części wynagrodzenia nie jest równoznaczne z potrąceniem należności z tytułu kaucji, lecz stanowi jedynie czynność faktyczną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. W. | osoba_fizyczna | powódka |
| L. spółka akcyjna w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 647 § 1
Kodeks cywilny
Inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia należnego podwykonawcy.
Pomocnicze
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
k.c. art. 499
Kodeks cywilny
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 65 § 2
Kodeks cywilny
Wykładnia postanowień umowy wymaga ustalenia rzeczywistej woli stron.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zatrzymana kwota stanowi wynagrodzenie, a nie kaucję gwarancyjną. • Inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy.
Odrzucone argumenty
Skuteczne ustanowienie kaucji gwarancyjnej poprzez potrącenie umowne. • Naruszenie przepisów o potrąceniu i kaucji gwarancyjnej przez Sąd Apelacyjny.
Godne uwagi sformułowania
charakter prawny zabezpieczenia nazywanego w umowie kaucją gwarancyjną zawsze musi być oceniany przez pryzmat konkretnych postanowień umownych • spełnianie przez oba zabezpieczenia takich samych funkcji nie oznacza, że tożsamy jest ich charakter prawny • Używanie przez strony terminologii potocznej o potrąconej kaucji nie nadaje zatrzymanemu wynagrodzeniu cech kaucji. • cechą konstrukcyjną kaucji gwarancyjnej jest przeniesienie własności środków pieniężnych z majątku podmiotu ustanawiającego kaucję (podwykonawcy) do majątku wierzyciela (generalnego wykonawcy).
Skład orzekający
Joanna Misztal-Konecka
przewodniczący
Adam Doliwa
sprawozdawca
Mariusz Załucki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że zatrzymana część wynagrodzenia podwykonawcy, nawet nazwana w umowie kaucją gwarancyjną, pozostaje jego należnością, za którą inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność, jeśli nie spełnia cech kaucji w rozumieniu prawnym."
Ograniczenia: Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy postanowień umowy dotyczących zabezpieczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia istotną kwestię prawną dotyczącą rozróżnienia między kaucją gwarancyjną a zatrzymanym wynagrodzeniem w umowach budowlanych, co ma praktyczne znaczenie dla inwestorów, wykonawców i podwykonawców.
“Czy zatrzymana kwota na budowie to kaucja czy wynagrodzenie? Sąd Najwyższy rozstrzyga!”
Dane finansowe
WPS: 194 340 PLN
wynagrodzenie: 101 200 PLN
wynagrodzenie: 93 140 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.