II CSK 749/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną ubezpieczyciela, który kwestionował wyrok Sądu Apelacyjnego zasądzający zadośćuczynienie i rentę na rzecz powoda poszkodowanego w wypadku. Powód doznał ciężkich obrażeń w wyniku awarii podnośnika zamontowanego na samochodzie ciężarowym, który był używany do prac montażowych. Ubezpieczyciel argumentował, że szkoda nie powstała w związku z ruchem pojazdu, ponieważ pojazd stał, a jego silnik służył jedynie do napędzania urządzenia dźwignicowego, a nie do transportu. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając szerokie rozumienie pojęcia 'ruchu pojazdu' w kontekście odpowiedzialności cywilnej. Sąd podkreślił, że włączenie silnika pojazdu mechanicznego, nawet gdy nie służy on do przemieszczania się, lecz do napędzania zamontowanego na nim narzędzia specjalistycznego, stanowi 'ruch pojazdu' w rozumieniu art. 435 i 436 k.c. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz wykładni prawa unijnego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wskazując, że celem dyrektyw jest zapewnienie ochrony ubezpieczeniowej poszkodowanym. W tym kontekście, Sąd uznał, że nawet jeśli pojazd nie pełnił funkcji komunikacyjnej, ale był używany jako narzędzie pracy z włączonym silnikiem, szkoda powstała w związku z jego ruchem. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się również naruszenia art. 361 § 1 k.c. w zakresie adekwatnego związku przyczynowego, uznając, że ruch pojazdu zwiększał prawdopodobieństwo wystąpienia szkody.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie szerokiego zakresu pojęcia 'ruchu pojazdu' w kontekście odpowiedzialności cywilnej i ubezpieczeń, zwłaszcza w przypadku pojazdów specjalistycznych używanych jako narzędzia pracy.
Orzeczenie opiera się na specyficznej interpretacji prawa unijnego i polskiego orzecznictwa, a jego zastosowanie może zależeć od konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy szkoda powstała w związku z ruchem pojazdu mechanicznego w rozumieniu art. 436 k.c. i art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, gdy pojazd był unieruchomiony, a jego silnik służył jedynie do napędzania zamontowanego na nim urządzenia specjalistycznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, włączenie silnika pojazdu mechanicznego, nawet gdy nie służy on do przemieszczania się, lecz do napędzania zamontowanego na nim narzędzia specjalistycznego, stanowi 'ruch pojazdu' w rozumieniu przepisów o odpowiedzialności cywilnej i ubezpieczeniach.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo i wykładnię prawa unijnego, uznał, że pojęcie 'ruchu pojazdu' obejmuje każde użytkowanie pojazdu zgodne z jego normalną funkcją, a włączenie silnika przesądza o ruchu, nawet jeśli pojazd nie jest używany jako środek transportu, ale jako narzędzie pracy.
Czy istnieje adekwatny związek przyczynowy pomiędzy ruchem pojazdu mechanicznego a powstałą szkodą, gdy przyczyną szkody był zły stan techniczny urządzenia dźwignicowego zamontowanego na pojeździe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ruch pojazdu zwiększał prawdopodobieństwo wystąpienia szkody, co uzasadnia istnienie adekwatnego związku przyczynowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zastosował dwuetapowy test ustalania normalnego związku przyczynowego, stwierdzając, że ruch pojazdu był zdarzeniem, bez którego szkoda by nie wystąpiła, a także zwiększał prawdopodobieństwo jej wystąpienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. G. | osoba_fizyczna | powód |
| (…) Towarzystwo Ubezpieczeń E. Spółka Akcyjna z siedzibą w S. | spółka | pozwana |
| A. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
u.u.o. art. 34 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
k.c. art. 436 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 435 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 444 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 444 § § 2
Kodeks cywilny
u.u.o. art. 35
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Pomocnicze
k.c. art. 822
Kodeks cywilny
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Szerokie rozumienie pojęcia 'ruchu pojazdu' obejmujące także sytuacje, gdy silnik jest włączony, a pojazd nie przemieszcza się, ale służy do napędzania narzędzi specjalistycznych. • Cel dyrektyw unijnych dotyczących ubezpieczeń komunikacyjnych, jakim jest zapewnienie ochrony ubezpieczeniowej poszkodowanym. • Istnienie adekwatnego związku przyczynowego między ruchem pojazdu a szkodą, nawet jeśli przyczyną bezpośrednią była awaria urządzenia.
Odrzucone argumenty
Argumentacja ubezpieczyciela, że szkoda nie powstała w związku z ruchem pojazdu, ponieważ pojazd stał, a jego silnik służył jedynie do napędzania urządzenia dźwignicowego. • Argumentacja o braku związku przyczynowego między ruchem pojazdu a szkodą, wskazująca na zły stan techniczny urządzenia dźwignicowego jako wyłączną przyczynę.
Godne uwagi sformułowania
o ruchu pojazdu mechanicznego w rozumieniu art. 435 § 1 w związku z art. 436 § 1 k.c. decyduje włączenie silnika również wtedy, gdy w chwili wypadku pojazd nie spełniał funkcji komunikacyjnej, ale wykonywał pracę z wykorzystaniem zamontowanego na nim narzędzia specjalistycznego. • praca silnika zawsze przesądza o tym, że pojazd znajduje się w ruchu i to on stwarza niebezpieczeństwo, nawet gdy ma to miejsce na terenie warsztatu naprawczego • nie jest objęta zakresem pojęcia „ruchu pojazdów”, o którym mowa w tym artykule, sytuacja, w której ciągnik rolniczy uczestniczył w wypadku, jeżeli w chwili nastąpienia wypadku główna funkcja tego ciągnika nie polegała na wykorzystaniu go w charakterze środka transportu, ale na generowaniu, jako narzędzie pracy, siły napędowej koniecznej do utrzymania w ruchu pompy opryskiwacza herbicydowego. • dokonana przez TSUE wykładnia dyrektywy nie może być skutecznie powoływana przeciwko objęciu ochroną ubezpieczeniową osób poszkodowanych, jeżeli taką ochronę zapewnia im dotychczasowe orzecznictwo sądów polskich.
Skład orzekający
Agnieszka Piotrowska
przewodniczący
Krzysztof Pietrzykowski
sprawozdawca
Paweł Grzegorczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie szerokiego zakresu pojęcia 'ruchu pojazdu' w kontekście odpowiedzialności cywilnej i ubezpieczeń, zwłaszcza w przypadku pojazdów specjalistycznych używanych jako narzędzia pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznej interpretacji prawa unijnego i polskiego orzecznictwa, a jego zastosowanie może zależeć od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji pojęcia 'ruchu pojazdu' w kontekście ubezpieczeń, co ma praktyczne znaczenie dla wielu branż wykorzystujących pojazdy specjalistyczne.
“Czy włączony silnik wystarczy, by uznać pojazd za 'w ruchu'? Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową kwestię dla ubezpieczeń.”
Dane finansowe
WPS: 300 000 PLN
zadośćuczynienie: 300 000 PLN
skapitalizowana renta: 15 000 PLN
miesięczna renta: 2500 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.