II CSK 62/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi właścicielki lokalu gastronomicznego na uchwałę wspólnoty mieszkaniowej o budowie ogrodzenia wokół nieruchomości. Powódka twierdziła, że ogrodzenie, mimo że miało zapewnić bezpieczeństwo, faktycznie i psychologicznie utrudnia dostęp klientom do jej restauracji, co negatywnie wpływa na jej dochody. Sąd Okręgowy przychylił się do jej argumentów i uchylił uchwałę. Sąd Apelacyjny zmienił jednak wyrok, uznając, że ogrodzenie nie utrudnia znacząco dostępu, a ewentualne niedogodności można zniwelować działaniami marketingowymi. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, uchylił wyrok sądu apelacyjnego. Wskazał na błędy proceduralne sądu drugiej instancji, w szczególności wadliwą ocenę dowodu z opinii biegłego oraz brak uzupełnienia materiału dowodowego w celu prawidłowego ustalenia wpływu ogrodzenia na działalność powódki. Podkreślono, że sąd apelacyjny nie zbadał wystarczająco kolizji interesów stron i możliwości wyważenia ich, w tym poprzez częściowe uchylenie uchwały. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 25 ust. 1 u.w.l. w kontekście kolizji interesów właściciela lokalu i wspólnoty mieszkaniowej, a także zasady postępowania apelacyjnego i oceny dowodu z opinii biegłego.
Dotyczy specyficznej sytuacji budowy ogrodzenia przez wspólnotę mieszkaniową i jego wpływu na lokal usługowy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwała wspólnoty mieszkaniowej o budowie ogrodzenia, która utrudnia dostęp do lokalu usługowego i negatywnie wpływa na jego rentowność, narusza interes właściciela tego lokalu w rozumieniu art. 25 ust. 1 ustawy o własności lokali?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy wskazał, że naruszenie interesu właściciela lokalu jest kategorią obiektywną, a dla uchylenia uchwały musi istnieć co najmniej znaczna dysproporcja między potrzebą ochrony interesu właściciela a ochroną interesu wspólnoty. Sąd Apelacyjny nie zbadał tej kwestii wystarczająco.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd drugiej instancji wadliwie ocenił dowody i nie uzupełnił ustaleń faktycznych, co uniemożliwiło prawidłowe rozstrzygnięcie kolizji interesów. Wskazał na potrzebę wyważenia interesów stron i rozważenia możliwości częściowego uchylenia uchwały.
Jaka jest rola i obowiązki sądu drugiej instancji w postępowaniu apelacyjnym w kontekście oceny dowodów i ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd drugiej instancji ma obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy, ponownego i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego oraz dokonania własnych ustaleń faktycznych, które mogą różnić się od ustaleń sądu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przypomniał zasady postępowania apelacyjnego, zgodnie z którymi sąd drugiej instancji nie jest związany ustaleniami sądu pierwszej instancji i ma obowiązek samodzielnej oceny dowodów oraz poczynienia własnych ustaleń faktycznych, chyba że szczególne okoliczności wymagają uzupełnienia postępowania dowodowego.
Jak ocenić dowód z opinii biegłego sądowego w postępowaniu apelacyjnym, zwłaszcza w przypadku kwestionowania jego wniosków przez sąd drugiej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd drugiej instancji nie może arbitralnie odrzucić opinii biegłego, lecz powinien ją ocenić w ramach art. 233 § 1 k.p.c., a w razie wątpliwości lub sprzeczności, powinien uzupełnić postępowanie dowodowe lub zlecić biegłemu wyjaśnienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że sąd apelacyjny wadliwie zakwestionował wnioski opinii biegłego dotyczące wpływu ogrodzenia na liczbę klientów, nie zlecając biegłemu wyjaśnień ani nie konfrontując danych z innymi dowodami. Podkreślono, że ocena dowodu z opinii biegłego wymaga wiadomości specjalnych i nie może być zastępowana wiedzą sądu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. O. | osoba_fizyczna | powódka |
| Wspólnota Mieszkaniowa […] w P. | instytucja | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
u.w.l. art. 25 § 1
Ustawa o własności lokali
Pozwala właścicielowi lokalu zaskarżyć uchwałę wspólnoty, gdy narusza jego interes. Interes ten może mieć charakter majątkowy lub niemajątkowy, a jego naruszenie jest oceniane obiektywnie, m.in. przez pryzmat zasad współżycia społecznego. Konieczna jest co najmniej znaczna dysproporcja między potrzebą ochrony interesu właściciela a ochroną interesu wspólnoty.
Pomocnicze
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Określa podstawę merytorycznego orzekania przez Sąd drugiej instancji, obejmującą materiał dowodowy zebrany przez sąd pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dowodu z opinii biegłego.
k.p.c. art. 232 § zd. 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 58 § 3
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej, nie ma wprost zastosowania do uchwały wspólnoty, która jest jedynie zaskarżalna.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Apelacyjny przepisów proceduralnych dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych. • Niewłaściwa ocena dowodu z opinii biegłego przez Sąd Apelacyjny. • Brak uzupełnienia materiału dowodowego przez Sąd Apelacyjny w celu prawidłowego ustalenia wpływu ogrodzenia na działalność powódki. • Niewłaściwe wyważenie interesów stron przez Sąd Apelacyjny.
Godne uwagi sformułowania
rola sądu drugiej instancji nie ogranicza się jedynie do samego aktu kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, ale obejmuje także powinność merytorycznego rozpoznania sprawy • Celem postępowania apelacyjnego jest bowiem ponowne i wszechstronne merytoryczne rozpoznanie sprawy • Dowód z opinii biegłego sądowego ma charakter szczególny, gdyż zasadniczo nie służy ustalaniu okoliczności faktycznych, lecz ich ocenie przez pryzmat wiadomości specjalnych. • Sąd nie może oprzeć swego ustalenia wyłącznie na podstawie konkluzji opinii biegłego, lecz powinien sprawdzić poprawność poszczególnych elementów składających się na trafność jej wniosków końcowych. • Naruszenie interesu właściciela lokalu w rozumieniu art. 25 ust. 1 u.w.l. stanowi kategorię obiektywną, ocenianą m.in. przez pryzmat zasad współżycia społecznego • dla przyjęcia, że istnieją przesłanki do uchylenia danej uchwały, musi istnieć co najmniej znaczna dysproporcja między potrzebą ochrony interesu właściciela a ochroną interesu wspólnoty.
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący
Władysław Pawlak
sprawozdawca
Anna Kozłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 25 ust. 1 u.w.l. w kontekście kolizji interesów właściciela lokalu i wspólnoty mieszkaniowej, a także zasady postępowania apelacyjnego i oceny dowodu z opinii biegłego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy ogrodzenia przez wspólnotę mieszkaniową i jego wpływu na lokal usługowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między potrzebami wspólnoty mieszkaniowej a interesem właściciela lokalu usługowego, co jest częstym problemem w praktyce. Wyrok SN podkreśla znaczenie prawidłowego postępowania dowodowego i oceny dowodów przez sądy niższych instancji.
“Ogrodzenie wspólnoty zablokowało klientów restauracji. Sąd Najwyższy wskazuje na błędy sądu apelacyjnego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.