Orzeczenie · 2007-01-31

II CSK 417/06

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2007-01-31
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
przedawnieniebezskuteczność egzekucjiodpowiedzialność członka zarząduspółka z o.o.roszczenie odszkodowawczekodeks cywilnykodeks handlowytermin przedawnienia

Sąd Najwyższy w składzie orzekającym rozpoznał skargę kasacyjną pozwanego K. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił apelację pozwanego od wyroku zasądzającego od niego kwotę 168 828,22 zł. Roszczenie wynikało z bezskutecznej egzekucji prowadzonej przeciwko spółce „I. – T.”, w której pozwany pełnił funkcję członka zarządu. Sąd Apelacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych, zgodnie z którymi egzekucja powodowej Spółki przeciw spółce „I. – T.” okazała się bezskuteczna, a spółka znajdowała się w stanie uzasadniającym ogłoszenie upadłości. Powództwo zostało wytoczone po zawiadomieniu o bezskuteczności egzekucji, a sąd przyjął tę datę jako początek biegu terminu przedawnienia. Pozwany w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 117 § 1 k.c. w związku z art. 442 § 1 k.c. oraz art. 298 § 1 k.h., kwestionując przyjęcie jako początku biegu terminu przedawnienia daty zawiadomienia o bezskuteczności egzekucji zamiast dnia, w którym zaistniały podstawy do złożenia wniosku o upadłość. Sąd Najwyższy, analizując kwestię początku biegu terminu przedawnienia roszczenia wierzycieli niewypłacalnej spółki z o.o. wobec członków zarządu, odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, które akceptuje stosowanie art. 442 § 1 k.c. jako podstawy normatywnej regulującej początek i długość terminu przedawnienia roszczenia opartego na art. 298 § 1 k.h. Sąd podkreślił, że szkoda w tym kontekście nie jest stratą wierzyciela, lecz obniżeniem potencjału spółki dłużnej, skutkującym bezskuteczność egzekucji. Zawiadomienie organu egzekucyjnego o bezskuteczności egzekucji jest wystarczającym dowodem stwierdzenia takiej szkody. Sąd Najwyższy uznał, że pozwany nie przedstawił dowodów na wcześniejsze stwierdzenie szkody, co uzasadniało przyjęcie daty doręczenia zawiadomienia o bezskuteczności egzekucji jako początku biegu terminu przedawnienia. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie początku biegu terminu przedawnienia roszczeń wierzycieli wobec członków zarządu spółek z o.o. z tytułu bezskutecznej egzekucji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów k.h. i k.c. w kontekście odpowiedzialności członków zarządu.

Zagadnienia prawne (2)

Od kiedy należy liczyć termin przedawnienia roszczenia wierzyciela wobec członka zarządu spółki z o.o. z tytułu bezskutecznej egzekucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Termin przedawnienia roszczenia wierzyciela wobec członka zarządu spółki z o.o. z tytułu bezskutecznej egzekucji należy liczyć od dnia doręczenia wierzycielowi zawiadomienia o bezskuteczności egzekucji, chyba że pozwany udowodni wcześniejszą datę stwierdzenia szkody.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym roszczenie to ma charakter odszkodowawczy i podlega przepisom art. 442 § 1 k.c. Szkoda w tym kontekście oznacza obniżenie potencjału spółki dłużnej skutkujące bezskuteczność egzekucji. Zawiadomienie o bezskuteczności egzekucji jest wystarczającym dowodem stwierdzenia takiej szkody, a ciężar wykazania wcześniejszej daty spoczywa na pozwanym.

Czy bezskuteczność egzekucji jest tożsama z przesłanką zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości?

Odpowiedź sądu

Nie, bezskuteczność egzekucji nie jest pojęciem tożsamym z przesłanką zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że ustalenie bezskuteczności egzekucji może nastąpić na podstawie każdego dowodu wskazującego na brak majątku spółki, co nie jest tożsame z przesłanką ogłoszenia upadłości.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
powódka "M." - Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P.

Strony

NazwaTypRola
"M." - Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P.spółkapowódka
C. K.osoba_fizycznapozwana
K. K.osoba_fizycznapozwany
Spółka „I. – T.”spółkadłużnik spółki

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 442 § 1

Kodeks cywilny

Określa początek i długość terminu przedawnienia roszczenia opartego na przepisie art. 298 § 1 k.h., przyjmując jako zasadę dzień dowiedzenia się uprawnionego o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia.

k.h. art. 298 § 1

Kodeks handlowy

Podstawa roszczenia wierzycieli wobec członków zarządu spółki z o.o. w przypadku bezskutecznej egzekucji.

Pomocnicze

k.c. art. 120 § 1

Kodeks cywilny

Ogólne zasady liczenia terminu przedawnienia od wymagalności.

k.c. art. 361 § 2

Kodeks cywilny

Definicja szkody w rozumieniu przepisów ogólnych.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania o kosztach procesu.

k.p.c. art. 98 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania o kosztach procesu.

Prawo upadłościowe art. 5 § 1

Przesłanka zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe ustalenie początku biegu terminu przedawnienia od daty doręczenia zawiadomienia o bezskuteczności egzekucji. • Roszczenie wierzyciela wobec członka zarządu ma charakter odszkodowawczy i podlega art. 442 § 1 k.c. • Bezskuteczność egzekucji jako szkoda specyficzna, nie tożsama ze stratą wierzyciela. • Zawiadomienie o bezskuteczności egzekucji jako wystarczający dowód stwierdzenia szkody.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 117 § 1 k.c. w związku z art. 442 § 1 k.c. oraz art. 298 § 1 k.h. poprzez przyjęcie jako początku biegu terminu przedawnienia zawiadomienia o bezskuteczności egzekucji zamiast dnia, w którym zaistniały podstawy do złożenia wniosku o upadłość.

Godne uwagi sformułowania

Szkoda, o której mowa w art. 298 § 1 k.h. nie jest tożsama ze szkodą w znaczeniu przyjętym w art. 361 § 2 k.c., chodzi tu bowiem nie o stratę wierzyciela, lecz o takie obniżenie potencjału spółki dłużnej, w którym egzekucja okazuje się bezskuteczna. • Praktyka sądowa rozstrzygnęła również dylemat, czy w każdym wypadku konieczne jest złożenie wniosku o wszczęcie egzekucji przeciw spółce dłużnej i dopuściła powszechnie akceptowany wyjątek, zwalniając wierzyciela od bezcelowych starań i kosztów, gdy stało się oczywiste, że byłoby to bezcelowe. • Bezskuteczność egzekucji nie jest pojęciem tożsamym z przesłanką zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości wg art. 5 ust. 1 Prawa upadłościowego.

Skład orzekający

Zbigniew Strus

przewodniczący-sprawozdawca

Józef Frąckowiak

członek

Jan Górowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie początku biegu terminu przedawnienia roszczeń wierzycieli wobec członków zarządu spółek z o.o. z tytułu bezskutecznej egzekucji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów k.h. i k.c. w kontekście odpowiedzialności członków zarządu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia roszczeń wobec członków zarządu, co jest częstym problemem w praktyce obrotu gospodarczego. Interpretacja sądu jest kluczowa dla wierzycieli.

Kiedy wierzyciel może dochodzić zapłaty od członka zarządu? Kluczowa data dla przedawnienia roszczenia.

Dane finansowe

WPS: 168 828,22 PLN

zasądzona kwota: 168 828,22 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst