II CSK 163/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuReferendarz sądowy dokonał wpisu własności na rzecz wnioskodawców oraz wykreślenia hipoteki przymusowej łącznej w kwocie 173.849 zł na rzecz wierzyciela hipotecznego G. P. i J. P. Sąd Rejonowy w K. utrzymał wpis w mocy, argumentując, że wygaśnięcie hipoteki obciążającej udział upadłej spółki w nieruchomości macierzystej pociągnęło za sobą wygaśnięcie hipoteki łącznej na nieruchomościach lokalowych wyodrębnionych przed sprzedażą przedsiębiorstwa. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację wierzyciela hipotecznego, podtrzymując stanowisko o wygaśnięciu hipoteki łącznej na skutek sprzedaży przedsiębiorstwa w postępowaniu upadłościowym. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną G. P., uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd Najwyższy nie podzielił stanowiska sądów niższych instancji, wskazując, że sprzedaż przedsiębiorstwa w postępowaniu upadłościowym nie powoduje automatycznego wygaśnięcia hipotek obciążających lokale, które nie weszły w skład masy upadłości. Podkreślono, że skutki wygaśnięcia obciążeń dotyczą tylko składników sprzedanego przedsiębiorstwa i nie można ich rozciągać na rzeczy należące do innych podmiotów. W związku z tym, zarzuty skargi kasacyjnej okazały się usprawiedliwione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków sprzedaży przedsiębiorstwa w postępowaniu upadłościowym dla hipotek obciążających wyodrębnione lokale, a także natura prawna hipoteki łącznej.
Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży przedsiębiorstwa w upadłości, które obejmuje nieruchomości, a z których wcześniej wyodrębniono lokale obciążone hipoteką.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sprzedaż przedsiębiorstwa w postępowaniu upadłościowym powoduje wygaśnięcie hipoteki łącznej obciążającej lokale wyodrębnione z nieruchomości macierzystej przed sprzedażą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sprzedaż przedsiębiorstwa w postępowaniu upadłościowym nie powoduje automatycznego wygaśnięcia hipoteki łącznej obciążającej lokale, które nie weszły w skład masy upadłości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że skutki wygaśnięcia obciążeń dotyczą tylko składników sprzedanego przedsiębiorstwa i nie można ich rozciągać na rzeczy należące do innych podmiotów. Hipoteka obciążająca lokal, który nie wszedł do masy upadłości, nie wygasa z mocy prawa na skutek sprzedaży przedsiębiorstwa.
Czy hipoteka łączna stanowi jedno prawo rzeczowe, czy też wiele praw rzeczowych połączonych więzią prawną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Konstrukcja hipoteki łącznej nie wyklucza samodzielności poszczególnych hipotek. Nie ma automatyzmu w uznawaniu wygaśnięcia wszystkich hipotek składających się na hipotekę łączną z powodu wygaśnięcia jednej z nich, poza przypadkiem wygaśnięcia zabezpieczanej wierzytelności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do wcześniejszych orzeczeń, zgodnie z którymi hipoteka łączna nie jest traktowana jako jedno prawo, a wygaśnięcie jednej z hipotek nie pociąga za sobą automatycznie wygaśnięcia pozostałych.
Czy przepis § 11 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. może stanowić samodzielną podstawę wykreślenia hipoteki?
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten ma charakter procesowy i techniczno-wykonawczy, nie mając znaczenia materialnego jako samodzielna podstawa wykreślenia hipoteki.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że przepisy wykonawcze nie mogą stanowić samodzielnej podstawy materialnoprawnej do wykreślenia hipoteki.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. [...] Spółka Jawna | spółka | wnioskodawca |
| G. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | wnioskodawca |
| A. B. - jako Syndyk Masy Upadłości H. [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | inne | uczestnik postępowania |
| G. P. | osoba_fizyczna | wierzyciel hipoteczny |
| J. P. | osoba_fizyczna | wierzyciel hipoteczny |
| P. D. | osoba_fizyczna | wierzyciel hipoteczny |
| A. B. | osoba_fizyczna | wierzyciel hipoteczny |
| R. D. | osoba_fizyczna | wierzyciel hipoteczny |
| Z. R. | osoba_fizyczna | wierzyciel hipoteczny |
Przepisy (18)
Główne
k.p.c. art. 398 § 3
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
p.u.n. art. 313 § 2
Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze
p.u.n. art. 317 § 2
Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § 2
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § 2
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 55 § 1
Ustawa - Kodeks cywilny
k.c. art. 313 § 3
Ustawa - Kodeks cywilny
k.c. art. 313 § 4
Ustawa - Kodeks cywilny
k.c. art. 317 § 1
Ustawa - Kodeks cywilny
k.c. art. 317 § 2
Ustawa - Kodeks cywilny
k.c. art. 345 § 1
Ustawa - Kodeks cywilny
k.c. art. 346
Ustawa - Kodeks cywilny
k.c. art. 348
Ustawa - Kodeks cywilny
k.c. art. 76 § 1
Ustawa - Kodeks cywilny
k.c. art. 76 § 2
Ustawa - Kodeks cywilny
k.c. art. 76 § 3
Ustawa - Kodeks cywilny
k.c. art. 76 § 4
Ustawa - Kodeks cywilny
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów art. 11 § 4
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzedaż przedsiębiorstwa w postępowaniu upadłościowym nie powoduje automatycznego wygaśnięcia hipoteki łącznej obciążającej lokale, które nie weszły w skład masy upadłości. • Skutki wygaśnięcia obciążeń dotyczą tylko składników sprzedanego przedsiębiorstwa i nie można ich rozciągać na rzeczy należące do innych podmiotów. • Konstrukcja hipoteki łącznej nie wyklucza samodzielności poszczególnych hipotek.
Odrzucone argumenty
Sprzedaż przedsiębiorstwa w postępowaniu upadłościowym powoduje wygaśnięcie hipoteki łącznej obciążającej lokale wyodrębnione z nieruchomości macierzystej. • Hipoteka łączna stanowi jedno prawo, którego wygaśnięcie obciążającej nieruchomość na skutek sprzedaży egzekucyjnej pociąga za sobą wygaśnięcie hipotek obciążających wydzielone wcześniej lokale. • Przepis § 11 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. stanowi samodzielną podstawę wykreślenia hipoteki.
Godne uwagi sformułowania
konsekwencje związane z wygaśnięciem obciążeń dotyczą tylko składników sprzedanego przedsiębiorstwa i nie można rozciągać ich na rzeczy, których własność należy do innych podmiotów. • nie ma tu więc żadnego automatyzmu - poza przypadkiem wygaśnięcia zabezpieczanej wierzytelności - w uznawaniu wygaśnięcia wszystkich hipotek składających się na hipotekę łączną z powodu wygaśnięcia jednej z nich. • kwestia zarządu nieruchomością lokalową sprawowanego przez upadłego, nie może mieć [...] wpływu na zwolnienie tej nieruchomości od obciążenia hipotecznego. • przepis [...] jest to przepis procesowy o charakterze techniczno wykonawczym, nie mający znaczenia materialnego.
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący-sprawozdawca
Bogumiła Ustjanicz
członek
Hubert Wrzeszcz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków sprzedaży przedsiębiorstwa w postępowaniu upadłościowym dla hipotek obciążających wyodrębnione lokale, a także natura prawna hipoteki łącznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży przedsiębiorstwa w upadłości, które obejmuje nieruchomości, a z których wcześniej wyodrębniono lokale obciążone hipoteką.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii wygaśnięcia hipoteki łącznej w kontekście upadłości, co jest istotne dla rynku nieruchomości i wierzycieli. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego wyjaśnia ważne wątpliwości prawne.
“Sprzedaż firmy w upadłości nie zawsze zwalnia z długów: Sąd Najwyższy wyjaśnia losy hipoteki na wyodrębnionych lokalach.”
Dane finansowe
WPS: 173 849 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.