II CNP 9/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący K.O. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt II C […]/11. W sprawie tej powód K.O. dochodził od pozwanych, w tym od skarżącego, zapłaty łącznej kwoty 24 000 zł. Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2015 r. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanych (w tym od skarżącego K.O. solidarnie z innymi) odpowiednie kwoty, umorzył postępowanie w części dotyczącej 6000 zł i oddalił powództwo w pozostałym zakresie. Skarżący zarzucił wyrokowi sprzeczność z art. 224, 225 w zw. z art. 230 k.p.c. oraz art. 18 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów. Podkreślił, że nie było możliwe wzruszenie wyroku innym środkiem prawnym, a w szczególności skargą kasacyjną, gdyż nie złożył on wcześniej apelacji od wyroku Sądu Rejonowego. Pełnomocnik skarżącego z urzędu wskazał na szczególne okoliczności dotyczące skarżącego i jego sytuacji życiowej, która uległa pogorszeniu na skutek wyroku pozbawiającego go prawa do lokalu własnościowego. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę, przypomniał, że jest ona szczególnym środkiem zaskarżenia, wymagającym spełnienia przesłanek z art. 424¹ i n. k.p.c. Zgodnie z art. 424¹ § 1 k.p.c., skarga może dotyczyć wyroku sądu drugiej instancji, a jedynie w wyjątkowych wypadkach wyroku sądu pierwszej instancji, gdy niezgodność z prawem narusza podstawowe zasady porządku prawnego lub konstytucyjne wolności, a strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych. Sąd Najwyższy ustalił, że skarżący miał możliwość złożenia apelacji, a wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku został uwzględniony. Jednakże apelacja nie została ostatecznie wniesiona z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Sąd uznał, że przedstawione okoliczności nie kwalifikują się jako "wyjątkowa sytuacja" w rozumieniu art. 424¹ § 2 k.p.c., ponieważ skarżący miał obiektywną możliwość kontynuowania czynności procesowych. W związku z tym, na podstawie art. 424⁸ § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odrzucił skargę. Orzeczono również o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, w szczególności w kontekście wyjątkowych okoliczności uniemożliwiających skorzystanie ze środków odwoławczych.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i wymaga wykazania obiektywnych, a nie subiektywnych, przeszkód w skorzystaniu ze środków prawnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy okoliczności życiowe strony, które uniemożliwiły jej wniesienie apelacji od wyroku sądu pierwszej instancji, mogą stanowić podstawę do uwzględnienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedstawione okoliczności nie mogą być kwalifikowane jako "wyjątkowa sytuacja" w rozumieniu art. 424¹ § 2 k.p.c., ponieważ strona miała obiektywną możliwość kontynuowania czynności procesowych po przywróceniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest środkiem nadzwyczajnym. Przepis art. 424¹ § 2 k.p.c. dotyczy sytuacji, w których nieskorzystanie ze środka zaskarżenia było obiektywnie uniemożliwione przez wyjątkowe okoliczności (np. choroba, klęska żywiołowa), a nie tylko subiektywne trudności strony.
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem może dotyczyć wyroku sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W zasadzie skarga taka może dotyczyć wyroku sądu drugiej instancji i kończącego postępowanie. Jedynie w wyjątkowych wypadkach może obejmować wyrok sądu pierwszej instancji, gdy niezgodność z prawem narusza podstawowe zasady porządku prawnego lub konstytucyjne wolności, a strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 424¹ § 1 k.p.c., wskazując na ogólną zasadę, że skarga dotyczy wyroków sądu drugiej instancji. Wyjątki są ściśle określone i wymagają spełnienia dodatkowych przesłanek.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.O. | osoba_fizyczna | skarżący |
| K.O. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K.O. | osoba_fizyczna | powód |
| M.O. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M.O. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A.O. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 424¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku w zasadzie sądu drugiej instancji i kończącego postępowanie w sprawie. Jedynie w wyjątkowych wypadkach taka skarga mogłaby obejmować wyrok Sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 424¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wyjątkowe wypadki, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka albo praw człowieka i obywatela, a strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych.
k.p.c. art. 424⁸ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia skargi.
Pomocnicze
u.o.p.l. art. 18 § pkt 1 i 3
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego
k.p.c. art. 224
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 225
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przez skarżącego przesłanek z art. 424¹ § 2 k.p.c. dotyczących wyjątkowych okoliczności uniemożliwiających wniesienie apelacji. • Możliwość obiektywnego kontynuowania czynności procesowych przez stronę po przywróceniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku.
Odrzucone argumenty
Wyrok Sądu Rejonowego jest sprzeczny z przepisami prawa (art. 224, 225 w zw. z art. 230 k.p.c. i art. 18 ustawy z 2001 r. o ochronie praw lokatorów). • Brak możliwości wzruszenia wyroku innymi środkami prawnymi, w tym skargą kasacyjną. • Szczególne okoliczności życiowe skarżącego uniemożliwiły mu wniesienie apelacji.
Godne uwagi sformułowania
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest szczególnym środkiem zaskarżenia i wymaga spełnienia przesłanek przewidzianych w art. 424¹ i n. k.p.c. • Dyspozycją art. 424¹ § 2 k.p.c. objęte są tylko takie sytuacje, w których nieskorzystanie z przysługującego stronie ustawowego środka zaskarżenia spowodowane było wyjątkowymi okolicznościami, obiektywnie, a nie tylko subiektywnie uniemożliwiającymi jego wniesienie.
Skład orzekający
Mirosław Bączyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, w szczególności w kontekście wyjątkowych okoliczności uniemożliwiających skorzystanie ze środków odwoławczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i wymaga wykazania obiektywnych, a nie subiektywnych, przeszkód w skorzystaniu ze środków prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące nadzwyczajnych środków zaskarżenia, co jest cenne dla prawników praktyków, ale nie zawiera elementów zaskoczenia czy szerokiego zainteresowania.
“Kiedy można podważyć prawomocny wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.”
Dane finansowe
WPS: 24 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.