Orzeczenie · 1998-04-01

II CKN 667/97Zapłaty za roboty dodatkowe konkludentna umowa budowlana

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

1998-04-01

SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy

roboty dodatkoweumowa o roboty budowlaneforma umowyczynności konkludentnewynagrodzenieinspektor nadzorukoszty postępowaniakasacja

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powództwo dotyczyło zapłaty wynagrodzenia za roboty dodatkowe, które wykonawca zrealizował podczas adaptacji hotelu na mieszkanie komunalne na zlecenie pozwanej Gminy Miasta T. Sąd Wojewódzki w T. zasądził na rzecz Masy Upadłości powoda kwotę 18 210,50 zł z odsetkami oraz 32 116,97 zł z odsetkami, uznając, że roboty te (wymiana podłoży pod posadzki i wykonanie sufitu podwieszanego) nie były objęte pierwotną umową, ale ich konieczność ujawniła się w trakcie budowy i zostały zlecone przez inspektora nadzoru. Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację pozwanej, podzielając ustalenia faktyczne i prawne Sądu Wojewódzkiego, podkreślając, że niezachowanie pisemnej formy umowy o roboty budowlane nie wyłącza możliwości jej zawarcia przez czynności konkludentne (art. 60 kc), co miało miejsce w tej sprawie. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 1 kwietnia 1998 r. oddalił kasację pozwanej Gminy, uznając, że Sąd Apelacyjny prawidłowo zinterpretował art. 60 kc i art. 648 § 1 kc, dopuszczając ustalenie zawarcia umowy o roboty budowlane poprzez czynności konkludentne. Sąd Najwyższy podkreślił, że pisemna forma umowy o roboty budowlane jest zastrzeżona jedynie dla celów dowodowych (ad probationem), a wykonanie i odbiór robót dodatkowych przez inwestora, w tym decyzje inspektora nadzoru, potwierdzają wolę stron co do ich wykonania i zapłaty.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie możliwości zawarcia umowy o roboty budowlane w sposób konkludentny oraz prawa do wynagrodzenia za roboty dodatkowe zlecone w trakcie realizacji inwestycji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie konieczność robót dodatkowych ujawniła się w trakcie budowy, a zlecenie nastąpiło poprzez działania inspektora nadzoru.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowa o roboty budowlane, dla której wymagana jest forma pisemna (ad probationem), może być zawarta w sposób konkludentny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa o roboty budowlane może być zawarta w sposób konkludentny, nawet jeśli forma pisemna jest zastrzeżona dla celów dowodowych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że pisemna forma umowy o roboty budowlane (art. 648 § 1 kc) jest zastrzeżona jedynie dla celów dowodowych (ad probationem). W związku z tym, treść umowy może być ustalona również na podstawie innych dowodów, a dopuszczalne jest stwierdzenie zawarcia umowy poprzez czynności konkludentne (art. 60 kc), co potwierdzają wykonanie i odbiór robót dodatkowych.

Czy wykonawcy przysługuje wynagrodzenie za roboty dodatkowe, które nie były objęte pierwotną umową, ale zostały zlecone w trakcie realizacji inwestycji przez inspektora nadzoru?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli roboty te były konieczne, zostały wykonane bezusterkowo i przyjęte przez inwestora, a ich zlecenie nastąpiło w sposób konkludentny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy potwierdził, że w sytuacji, gdy konieczność wykonania robót dodatkowych ujawniła się w trakcie budowy, a decyzję o ich wykonaniu podjął inspektor nadzoru inwestorskiego, który reprezentuje inwestora, można uznać umowę dotyczącą tych robót za zawartą konkludentnie. Stronie powodowej przysługuje wówczas zasądzone wynagrodzenie na podstawie art. 647 kc.

Czy zarzut naruszenia przepisów postępowania w kasacji jest skuteczny, jeśli skarżący nie wskazuje konkretnych przepisów, które miały zostać naruszone?

Odpowiedź sądu

Nie, taki zarzut nie jest skuteczny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że powołanie drugiej podstawy kasacyjnej (art. 393^1 pkt 2 kpc) wymaga wskazania konkretnych przepisów procesowych, które zostały naruszone, oraz wykazania istotnego wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Brak takiego wskazania wyłącza możliwość kontroli kasacyjnej w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddala kasację

Strona wygrywająca

powód

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Masa Upadłości [...] „T.” S.A. w T.	spółka	powód
Gmina Miasta T.	organ_państwowy	pozwana

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

Dopuszczalność zawarcia umowy o roboty budowlane poprzez czynności konkludentne.

k.c. art. 648 § § 1

Kodeks cywilny

Pisemna forma umowy o roboty budowlane jest zastrzeżona dla celów dowodowych (ad probationem).

k.c. art. 647

Kodeks cywilny

Obowiązek zapłaty wynagrodzenia za wykonane roboty budowlane.

Pomocnicze

k.p.c. art. 393^1 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania.

k.p.c. art. 393^12

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie kasacji.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasądzenie kosztów postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasądzenie kosztów postępowania.

Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm. art. 33 § ust. 3-7

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane

Obowiązek inspektora nadzoru inwestorskiego podjęcia decyzji o zapobieżeniu szkodzie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roboty dodatkowe zostały wykonane i przyjęte przez inwestora. • Konieczność wykonania robót dodatkowych została stwierdzona przez inspektora nadzoru. • Umowa o roboty budowlane mogła zostać zawarta w sposób konkludentny. • Pisemna forma umowy o roboty budowlane jest zastrzeżona dla celów dowodowych.

Odrzucone argumenty

Brak zlecenia przez inwestora wykonania robót dodatkowych na piśmie. • Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 60 kc i art. 648 kc. • Naruszenie przepisów postępowania przez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

nie można także podzielić zarzutów strony skarżącej odnoszących się do zastosowanej przez Sąd Apelacyjny wykładni prawa materialnego • przewidziana w art. 648 § 1 kc pisemna forma umowy o roboty budowlane została zastrzeżona tylko dla celów dowodowych (ad probationem) • Dopuszczalne jest zatem ustalenie, że umowa o roboty budowlane (art. 247 kc) została zawarta poprzez czynności konkludentne (art. 60 kc) • W przedstawionej sytuacji możliwy jest do zaaprobowania pogląd Sądu Apelacyjnego o konkludentnym charakterze umowy stron odnoszącej się do sygnalizowanych robót dodatkowych (art. 60 kc)

Skład orzekający

L. Walentynowicz

przewodniczący-sprawozdawca

B. Czech

sędzia

B. Myszka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie możliwości zawarcia umowy o roboty budowlane w sposób konkludentny oraz prawa do wynagrodzenia za roboty dodatkowe zlecone w trakcie realizacji inwestycji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie konieczność robót dodatkowych ujawniła się w trakcie budowy, a zlecenie nastąpiło poprzez działania inspektora nadzoru.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla branży budowlanej – jak rozliczać roboty dodatkowe i czy można je zlecić w sposób inny niż pisemny. Interpretacja przepisów o formie umowy jest kluczowa.

“Roboty dodatkowe na budowie? Umowa może być zawarta bez pisma!”

Dane finansowe

WPS: 50 327,47 PLN

wynagrodzenie za roboty dodatkowe: 18 210,5 PLN

wynagrodzenie za roboty dodatkowe: 32 116,97 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników