II CA 786/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o wpis hipoteki przymusowej na kwotę 500.000,00 zł. Wnioskodawca dołączył do wniosku akt notarialny z klauzulą wykonalności, jednakże sam dokument stanowiący podstawę wpisu nie został dołączony. Referendarz sądowy oddalił wniosek z powodu braku dokumentu. Sąd Rejonowy, rozpoznając skargę na postanowienie referendarza, również oddalił wniosek, uznając, że brak dołączenia dokumentu stanowiącego podstawę wpisu nie jest brakiem formalnym, lecz merytoryczną przeszkodą do dokonania wpisu. Sąd Rejonowy powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego III CZP 80/09, wskazując, że sąd wieczystoksięgowy jest związany stanem rzeczy wykazanym przez wnioskodawcę dokumentami przedłożonymi wraz z wnioskiem. Apelacja wnioskodawcy zarzucała naruszenie art. 626(9) kpc oraz art. 130(1a) kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc, argumentując, że brak dokumentu powinien być traktowany jako brak formalny, skutkujący zwrotem wniosku, a nie jego oddaleniem. Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił apelację, w pełni podzielając stanowisko Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego, który bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Sąd Okręgowy stwierdził, że niedołączenie do wniosku wieczystoksięgowego dokumentu stanowiącego podstawę wpisu nie jest brakiem formalnym podlegającym usunięciu na podstawie art. 130 kpc, lecz stanowi podstawę do oddalenia wniosku na podstawie art. 626(9) kpc. Sąd odwoławczy powołał się na podobne stanowiska judykatury, w tym postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie I ACz 1196/12 i wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu III AUa 2061/14. Podkreślono, że w postępowaniu wieczystoksięgowym obowiązuje daleko posunięty formalizm, a sąd ocenia wyłącznie dokumenty załączone do wniosku w dacie jego wniesienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących postępowania wieczystoksięgowego, w szczególności rozróżnienie między brakiem formalnym a merytoryczną przeszkodą do wpisu.
Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego i wymogów formalnych wniosków o wpis.
Zagadnienia prawne (1)
Czy niedołączenie do wniosku wieczystoksięgowego dokumentu stanowiącego podstawę wpisu jest brakiem formalnym wniosku, czy też stanowi merytoryczną przeszkodę do dokonania wpisu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Niedołączenie do wniosku wieczystoksięgowego dokumentu stanowiącego podstawę wpisu nie jest brakiem formalnym podlegającym usunięciu na podstawie art. 130 kpc, lecz stanowi merytoryczną przeszkodę do dokonania wpisu, skutkującą oddaleniem wniosku na podstawie art. 626(9) kpc.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego, który bada treść i formę wniosku oraz dołączonych dokumentów. Brak dokumentu stanowiącego podstawę wpisu wymaga merytorycznej oceny sądu i nie podlega procedurze usuwania braków formalnych, która dotyczy braków pisma jako takiego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. | spółka | wnioskodawca |
| (...) spółka akcyjna z siedzibą w L. | spółka | uczestnik |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 626(9)
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala wniosek, jeżeli brak jest podstaw albo istnieją przeszkody do jego dokonania.
k.p.c. art. 626(8) § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wpisy w księdze wieczystej są dokonywane tylko na wniosek i w jego granicach.
k.p.c. art. 626(8) § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej.
k.p.c. art. 626(2) § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Do wniosku wnioskodawca powinien dołączyć dokumenty stanowiące podstawę wpisu w księdze wieczystej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 130(1a)
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zwrotu pisma w przypadku braków formalnych, które nie zostały usunięte.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu zwyczajnym do postępowań wszczętych wnioskiem.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania w sprawach, w których nie ma zastosowania art. 520 § 2 i 3 k.p.c.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedołączenie dokumentu stanowiącego podstawę wpisu do wniosku wieczystoksięgowego nie jest brakiem formalnym, lecz merytoryczną przeszkodą do dokonania wpisu. • Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę wniosku oraz dołączonych dokumentów. • Postępowanie naprawcze (art. 130 kpc) nie ma zastosowania do braków w zakresie przedłożenia dokumentów niezbędnych do dokonania wpisu.
Odrzucone argumenty
Brak dołączenia dokumentu stanowiącego podstawę wpisu jest brakiem formalnym wniosku, który powinien skutkować jego zwrotem na podstawie art. 130(1a) kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc.
Godne uwagi sformułowania
Zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego jest ograniczony. • Decydujące znaczenie dla tej oceny [...] ma stan rzeczy istniejący w chwili złożenia wniosku, którym sąd rozpoznający wniosek o wpis jest związany. • Niedołączenie do wniosku wieczystoksięgowego załącznika wymienionego we wniosku mającego stanowić podstawę wpisu nie jest brakiem formalnym podlegającym usunięcia na podstawie art. 130 kpc. • W postępowaniu wieczystoksięgowym obowiązuje daleko posunięty formalizm, celowo utrzymywany nieustannie przez ustawodawcę.
Skład orzekający
Ryszard Małecki
przewodniczący
Małgorzata Radomska-Stęplewska
sędzia
Ewa Blumczyńska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania wieczystoksięgowego, w szczególności rozróżnienie między brakiem formalnym a merytoryczną przeszkodą do wpisu."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego i wymogów formalnych wniosków o wpis.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia kluczowe rozróżnienie w postępowaniu wieczystoksięgowym, które ma praktyczne znaczenie dla prawników i może być źródłem błędów proceduralnych. Podkreśla formalizm tego postępowania.
“Błąd formalny czy merytoryczny? Jak niedołączenie dokumentu może pogrzebać wniosek wieczystoksięgowy.”
Dane finansowe
WPS: 500 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.