Orzeczenie · 2021-02-26

II CA 786/20

Sąd
Sąd Okręgowy w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2021-02-26
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteWysokaokręgowy
hipoteka przymusowaksięgi wieczystewpisakt notarialnyklauzula wykonalnościbrak formalnybrak merytorycznypostępowanie wieczystoksięgoweapelacja

Sprawa dotyczyła wniosku o wpis hipoteki przymusowej na kwotę 500.000,00 zł. Wnioskodawca dołączył do wniosku akt notarialny z klauzulą wykonalności, jednakże sam dokument stanowiący podstawę wpisu nie został dołączony. Referendarz sądowy oddalił wniosek z powodu braku dokumentu. Sąd Rejonowy, rozpoznając skargę na postanowienie referendarza, również oddalił wniosek, uznając, że brak dołączenia dokumentu stanowiącego podstawę wpisu nie jest brakiem formalnym, lecz merytoryczną przeszkodą do dokonania wpisu. Sąd Rejonowy powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego III CZP 80/09, wskazując, że sąd wieczystoksięgowy jest związany stanem rzeczy wykazanym przez wnioskodawcę dokumentami przedłożonymi wraz z wnioskiem. Apelacja wnioskodawcy zarzucała naruszenie art. 626(9) kpc oraz art. 130(1a) kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc, argumentując, że brak dokumentu powinien być traktowany jako brak formalny, skutkujący zwrotem wniosku, a nie jego oddaleniem. Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił apelację, w pełni podzielając stanowisko Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego, który bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Sąd Okręgowy stwierdził, że niedołączenie do wniosku wieczystoksięgowego dokumentu stanowiącego podstawę wpisu nie jest brakiem formalnym podlegającym usunięciu na podstawie art. 130 kpc, lecz stanowi podstawę do oddalenia wniosku na podstawie art. 626(9) kpc. Sąd odwoławczy powołał się na podobne stanowiska judykatury, w tym postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie I ACz 1196/12 i wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu III AUa 2061/14. Podkreślono, że w postępowaniu wieczystoksięgowym obowiązuje daleko posunięty formalizm, a sąd ocenia wyłącznie dokumenty załączone do wniosku w dacie jego wniesienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących postępowania wieczystoksięgowego, w szczególności rozróżnienie między brakiem formalnym a merytoryczną przeszkodą do wpisu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego i wymogów formalnych wniosków o wpis.

Zagadnienia prawne (1)

Czy niedołączenie do wniosku wieczystoksięgowego dokumentu stanowiącego podstawę wpisu jest brakiem formalnym wniosku, czy też stanowi merytoryczną przeszkodę do dokonania wpisu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Niedołączenie do wniosku wieczystoksięgowego dokumentu stanowiącego podstawę wpisu nie jest brakiem formalnym podlegającym usunięciu na podstawie art. 130 kpc, lecz stanowi merytoryczną przeszkodę do dokonania wpisu, skutkującą oddaleniem wniosku na podstawie art. 626(9) kpc.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego, który bada treść i formę wniosku oraz dołączonych dokumentów. Brak dokumentu stanowiącego podstawę wpisu wymaga merytorycznej oceny sądu i nie podlega procedurze usuwania braków formalnych, która dotyczy braków pisma jako takiego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalić apelację
Strona wygrywająca
uczestnik

Strony

NazwaTypRola
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P.spółkawnioskodawca
(...) spółka akcyjna z siedzibą w L.spółkauczestnik

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 626(9)

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd oddala wniosek, jeżeli brak jest podstaw albo istnieją przeszkody do jego dokonania.

k.p.c. art. 626(8) § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wpisy w księdze wieczystej są dokonywane tylko na wniosek i w jego granicach.

k.p.c. art. 626(8) § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej.

k.p.c. art. 626(2) § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Do wniosku wnioskodawca powinien dołączyć dokumenty stanowiące podstawę wpisu w księdze wieczystej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 130(1a)

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zwrotu pisma w przypadku braków formalnych, które nie zostały usunięte.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu zwyczajnym do postępowań wszczętych wnioskiem.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 520 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania w sprawach, w których nie ma zastosowania art. 520 § 2 i 3 k.p.c.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedołączenie dokumentu stanowiącego podstawę wpisu do wniosku wieczystoksięgowego nie jest brakiem formalnym, lecz merytoryczną przeszkodą do dokonania wpisu. • Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę wniosku oraz dołączonych dokumentów. • Postępowanie naprawcze (art. 130 kpc) nie ma zastosowania do braków w zakresie przedłożenia dokumentów niezbędnych do dokonania wpisu.

Odrzucone argumenty

Brak dołączenia dokumentu stanowiącego podstawę wpisu jest brakiem formalnym wniosku, który powinien skutkować jego zwrotem na podstawie art. 130(1a) kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc.

Godne uwagi sformułowania

Zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego jest ograniczony. • Decydujące znaczenie dla tej oceny [...] ma stan rzeczy istniejący w chwili złożenia wniosku, którym sąd rozpoznający wniosek o wpis jest związany. • Niedołączenie do wniosku wieczystoksięgowego załącznika wymienionego we wniosku mającego stanowić podstawę wpisu nie jest brakiem formalnym podlegającym usunięcia na podstawie art. 130 kpc. • W postępowaniu wieczystoksięgowym obowiązuje daleko posunięty formalizm, celowo utrzymywany nieustannie przez ustawodawcę.

Skład orzekający

Ryszard Małecki

przewodniczący

Małgorzata Radomska-Stęplewska

sędzia

Ewa Blumczyńska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania wieczystoksięgowego, w szczególności rozróżnienie między brakiem formalnym a merytoryczną przeszkodą do wpisu."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego i wymogów formalnych wniosków o wpis.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia kluczowe rozróżnienie w postępowaniu wieczystoksięgowym, które ma praktyczne znaczenie dla prawników i może być źródłem błędów proceduralnych. Podkreśla formalizm tego postępowania.

Błąd formalny czy merytoryczny? Jak niedołączenie dokumentu może pogrzebać wniosek wieczystoksięgowy.

Dane finansowe

WPS: 500 000 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst