II CA 578/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód E. K. (1) wniósł apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy, który oddalił jego powództwo o zapłatę 65 000 zł przeciwko byłej żonie E. K. (2). Sąd Rejonowy uznał, że nakłady z majątku wspólnego na majątek osoby trzeciej (działka należąca do Spółdzielni Mieszkaniowej, na której spółka cywilna pozwanej wybudowała pawilon) nie mieszczą się w dyspozycji art. 45 § 1 k.r.o., a właściwą podstawą prawną jest art. 405 k.c. (bezpodstawne wzbogacenie). Sąd Rejonowy uznał również, że roszczenie o zwrot nakładów było przedawnione, licząc bieg terminu od daty uzyskania pozwolenia na użytkowanie pawilonu (1996 r.). Sąd Okręgowy w Świdnicy, rozpoznając apelację, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy błędnie zastosował art. 405 k.c. i nieprawidłowo ustalił przedawnienie. Podkreślono, że zgodnie z art. 121 pkt 3 k.c., bieg przedawnienia roszczeń między małżonkami nie rozpoczyna się przez czas trwania małżeństwa. Ponieważ sprawa została wniesiona po rozwodzie stron (który nastąpił w 2017 r.), roszczenie nie mogło być przedawnione. Sąd Okręgowy wskazał, że rozliczenia z tytułu wydatków z majątku wspólnego na majątek odrębny pozwanej (wierzytelność spółki cywilnej wobec spółdzielni) powinny być rozpatrywane na podstawie art. 45 k.r.o., a nie art. 405 k.c. Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, uchylając wyrok na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. i nakazując ponowne rozpoznanie sprawy, w tym ustalenie wartości nakładów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 121 pkt 3 k.c. w kontekście roszczeń między małżonkami po rozwodzie oraz właściwa podstawa prawna rozliczeń nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny (art. 45 k.r.o. zamiast art. 405 k.c.).
Dotyczy specyficznej sytuacji nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny jednego z małżonków, który został poczyniony przez spółkę cywilną, w której uczestniczy ten małżonek.
Zagadnienia prawne (2)
Czy roszczenie o zwrot nakładów z majątku wspólnego małżonków na majątek odrębny jednego z małżonków (w postaci wierzytelności spółki cywilnej) przedawnia się w terminie 10 lat od daty poczynienia nakładów, czy też bieg przedawnienia nie rozpoczyna się przez czas trwania małżeństwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bieg przedawnienia roszczeń między małżonkami nie rozpoczyna się przez czas trwania małżeństwa (art. 121 pkt 3 k.c.). Roszczenie to nie było przedawnione w dacie wniesienia pozwu po ustaniu małżeństwa.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy błędnie zastosował art. 405 k.c. i liczył bieg przedawnienia od daty poczynienia nakładów. Zgodnie z art. 121 pkt 3 k.c., roszczenia między małżonkami nie przedawniają się przez czas trwania małżeństwa, a sprawa została wniesiona po rozwodzie, co oznacza, że roszczenie nie było przedawnione.
Jaka jest właściwa podstawa prawna do rozliczenia nakładów z majątku wspólnego małżonków na majątek odrębny jednego z małżonków, w sytuacji gdy nakłady te zostały poczynione przez spółkę cywilną, w której uczestniczy jeden z małżonków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Rozliczenia z tytułu wydatków z majątku wspólnego na majątek odrębny pozwanej (wierzytelność spółki cywilnej z tytułu wybudowania pawilonu) powinny być rozpatrywane na podstawie art. 45 k.r.o., a nie art. 405 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy niewłaściwie zastosował art. 405 k.c. (bezpodstawne wzbogacenie), podczas gdy właściwym przepisem do rozliczeń między byłymi małżonkami w zakresie nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny jest art. 45 k.r.o.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. K. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| E. K. (2) | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 121 § 3
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia nie rozpoczyna się co do roszczeń, które przysługują jednemu małżonkowi przeciwko drugiemu - przez czas trwania małżeństwa.
k.r.o. art. 45 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przepis dotyczący rozliczeń z tytułu wydatków, nakładów i spłaconych długów przy podziale majątku wspólnego, wskazany przez Sąd Okręgowy jako właściwy do rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny.
Pomocnicze
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Sąd Rejonowy uznał za właściwy przepis o bezpodstawnym wzbogaceniu, jednak Sąd Okręgowy uznał tę interpretację za błędną w kontekście rozliczeń między małżonkami.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Dotyczy terminu przedawnienia roszczeń, który Sąd Rejonowy uznał za podstawę oddalenia powództwa.
k.r.o. art. 33 § 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Wspomniany w kontekście tego, że prawo majątkowe wynikające z uczestnictwa małżonka w spółce cywilnej wchodzi do jego majątku osobistego.
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, gdy sąd nie rozpoznał istoty sprawy.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zasądzenia kosztów postępowania przez Sąd Rejonowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o zwrot nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny nie jest przedawnione, ponieważ bieg przedawnienia nie rozpoczyna się przez czas trwania małżeństwa (art. 121 pkt 3 k.c.), a sprawa została wniesiona po rozwodzie. • Właściwą podstawą prawną rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny jednego z małżonków jest art. 45 k.r.o., a nie art. 405 k.c.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o zwrot nakładów z majątku wspólnego na majątek osoby trzeciej (działka Spółdzielni) jest przedawnione, licząc bieg terminu od daty uzyskania pozwolenia na użytkowanie pawilonu (1996 r.). • Właściwą podstawą prawną roszczenia jest art. 405 k.c. (bezpodstawne wzbogacenie).
Godne uwagi sformułowania
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zasadniczo podzielił pogląd Sądu Okręgowego w Ś. wyrażony w uzasadnieniu postanowienia z dnia 20 listopada 2017 roku, sygn. akt (...) , zgodnie z którym bezspornym w sprawie było, że przedmiot rozliczenia stanowi nakład z majątku wspólnego na cudzą nieruchomość, tj. działkę gruntu o numerze (...) , której właścicielem w czasie dokonania tego nakładu była G. W. , a użytkownikiem wieczystym Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w W. i który to nakład był jedynym składnikiem majątku wspólnego. • Sąd podkreślił, iż w ocenie Sądu Okręgowego nakłady z majątku wspólnego na majątek osoby trzeciej nie mieszczą się w dyspozycji art. 45 § 1 kro. • Sąd wskazał również, iż już po zmianie trybu postępowania z nieprocesowego na procesowy powód, choć reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wskazał podstawy odpowiedzialności pozwanej E. K. (2). • W procesie cywilnym nałożony jest bowiem na powoda jedynie obowiązek przytoczenia okoliczności faktycznych, natomiast prawidłowe zastosowanie prawa materialnego należy w zasadzie z urzędu do sądu i to bez względu na to, czy powód przytoczył podstawę prawną powództwa, bądź wskazał ją błędnie (wyrok Sądu Najwyższego dnia 26 czerwca 1997 roku, sygn. akt I CKN 130/97). • Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że żądanie zwrotu nakładów na nieruchomość było już przedawnione w dacie wniesienia pozwu w niniejszej sprawie. • Jak wynika bowiem z art. […]
Skład orzekający
Piotr Rajczakowski
przewodniczący
Aleksandra Żurawska
sprawozdawca
Jerzy Dydo
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 121 pkt 3 k.c. w kontekście roszczeń między małżonkami po rozwodzie oraz właściwa podstawa prawna rozliczeń nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny (art. 45 k.r.o. zamiast art. 405 k.c.)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny jednego z małżonków, który został poczyniony przez spółkę cywilną, w której uczestniczy ten małżonek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy rozliczeń majątkowych między byłymi małżonkami po rozwodzie, co jest tematem powszechnie interesującym. Kluczowe jest tu zastosowanie przepisów o przedawnieniu i właściwej podstawie prawnej, co stanowi istotną wartość praktyczną dla prawników.
“Rozwód, spółka i nakłady na pawilon: Czy roszczenie o zwrot majątku wspólnego jest przedawnione?”
Dane finansowe
WPS: 65 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.