II CA 500/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Krakowie rozpoznał apelację od postanowienia Sądu Rejonowego, które ustanowiło służebność drogi koniecznej dla działki nr (...) w Krakowie. Sąd Rejonowy pierwotnie przychylił się do wniosku, uznając brak odpowiedniego dostępu do drogi publicznej dla tej nieruchomości, zwłaszcza w kontekście planowanej zabudowy. Po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez Gminę Miejską K. i Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ul. (...), Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie. Sąd Okręgowy uznał, że nieruchomość objęta wnioskiem (działka nr (...)) posiada odpowiedni dostęp do drogi publicznej, który jest dostępem pieszym przez bramę i sień budynku przy ul. (...). Sąd podkreślił, że dla niezabudowanej działki taki dostęp jest wystarczający, a plany inwestycyjne wnioskodawców, dotyczące budowy budynku mieszkalnego i parkingu, nie uzasadniają ustanowienia drogi koniecznej, zwłaszcza że mogą one być realizowane z wykorzystaniem istniejących możliwości dostępu lub z ulicy publicznej. Sąd oddalił apelację Gminy Miejskiej K. dotyczącą podatku VAT, a apelację Wspólnoty Mieszkaniowej uznał za zasadną w części dotyczącej oddalenia wniosku o ustanowienie służebności. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego nastąpiło na zasadach ogólnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'odpowiedniego dostępu do drogi publicznej' w kontekście nieruchomości niezabudowanych, planów inwestycyjnych oraz dostępu pieszego w zabudowie śródmiejskiej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, jednak jego interpretacja przepisów o drodze koniecznej ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nieruchomość niezabudowana, posiadająca dostęp pieszy do drogi publicznej, spełnia przesłanki do ustanowienia służebności drogi koniecznej w celu zapewnienia dojazdu i parkowania pojazdów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli dostęp pieszy jest wystarczający dla niezabudowanej nieruchomości, a plany inwestycyjne nie są jednoznacznie sprecyzowane lub nie uzasadniają ustanowienia drogi koniecznej.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że dla niezabudowanej działki dostęp pieszy do drogi publicznej jest wystarczający. Brak jednoznacznych planów inwestycyjnych i możliwość korzystania z istniejących dróg lub parkingu publicznego wykluczają potrzebę ustanowienia drogi koniecznej.
Czy sąd jest związany decyzją podziałową, która warunkuje dopuszczalność podziału nieruchomości zapewnieniem dostępu do drogi publicznej?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd ostatecznie decyduje, czy istniejący dostęp jest odpowiedni.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że to sąd decyduje o odpowiedniości dostępu do drogi publicznej, a nie decyzja podziałowa.
Czy ustanowienie służebności drogi koniecznej jest świadczeniem usług podlegającym podatkowi VAT?
Odpowiedź sądu
Nie zostało rozstrzygnięte w tej części, gdyż apelacja Gminy Miejskiej K. została oddalona.
Uzasadnienie
Gmina Miejska K. zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie ustawy o VAT poprzez nieuwzględnienie podatku VAT w zasądzonym wynagrodzeniu. Apelacja ta została ostatecznie oddalona.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| W. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Gmina Miejska K. | organ_państwowy | uczestnik |
| M. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| T. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Uniwersytet J. w K. | instytucja | uczestnik |
| Z. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. W. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| T. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| B. S. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Zgromadzenie (...) w K. | instytucja | uczestnik |
| Zgromadzenie (...) na P. w K. | instytucja | uczestnik |
| M. Z. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. (...) K. | instytucja | uczestnik |
| A. P. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Ł. J. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. P. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. P. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 145 § § 1
Kodeks cywilny
Służebność drogi koniecznej może zostać ustanowiona, gdy nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich. Dostęp musi być odpowiedni do potrzeb nieruchomości.
Pomocnicze
k.c. art. 145 § § 2
Kodeks cywilny
Ustanowienie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno-gospodarczy.
k.c. art. 295
Kodeks cywilny
Służebność gruntowa może być zniesiona, jeżeli stała się ona dla nieruchomości obciążonej z zyskiem, a dla nieruchomości władnącej zbędna.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada ponoszenia kosztów postępowania przez strony związane ze swoim udziałem w sprawie.
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa rzeczowe, z wyjątkiem spraw o prawa do lokalu, (...) sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji orzeknie o kosztach należnych stronie, która przez czynności procesowe uzyskała korzyść.
u.p.z.p. art. 62 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Możliwość zawieszenia postępowania w sprawie wydania warunków zabudowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość posiada odpowiedni dostęp do drogi publicznej (dostęp pieszy). • Plany inwestycyjne wnioskodawców nie uzasadniają ustanowienia drogi koniecznej. • Dostęp pieszy jest wystarczający dla niezabudowanej nieruchomości. • Istnieją alternatywne sposoby dostępu lub parkowania.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość nie posiada odpowiedniego dostępu do drogi publicznej (argument wnioskodawców). • Konieczność zapewnienia dojazdu i parkowania dla planowanej inwestycji (argument wnioskodawców). • Naruszenie ustawy o VAT przez nieuwzględnienie podatku w zasądzonym wynagrodzeniu (argument Gminy Miejskiej K.).
Godne uwagi sformułowania
Potrzeba ustanowienia służebności drogi koniecznej powinna być oceniana z perspektywy uzyskania pozwolenia na budowę i zapewnienia wjazdu na działkę nr (...) dla minimum trzech samochodów. • W strefie śródmiejskiej o zagęszczonej zabudowie powszechną praktyką jest korzystanie z miejsc postojowych wzdłuż ulic lub wynajmowanie miejsc parkingowych na publicznych lub prywatnych parkingach. • Art. 145 k.c. nie jest źródłem roszczeń o ustanowienie służebności drogi zapewniającej łatwiejsze korzystanie z nieruchomości, lecz stanowi podstawę prawną żądania ustanowienia drogi koniecznej (niezbędnej), zapewniającej dostęp do drogi publicznej.
Skład orzekający
Katarzyna Oleksiak
przewodniczący-sprawozdawca
Liliana Kaltenbek
sędzia
Anna Nowak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'odpowiedniego dostępu do drogi publicznej' w kontekście nieruchomości niezabudowanych, planów inwestycyjnych oraz dostępu pieszego w zabudowie śródmiejskiej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, jednak jego interpretacja przepisów o drodze koniecznej ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu dostępu do nieruchomości i jego interpretacji prawnej, z uwzględnieniem planów inwestycyjnych i specyfiki zabudowy miejskiej.
“Czy dostęp pieszy wystarczy? Sąd Okręgowy rozstrzyga o drodze koniecznej w centrum Krakowa.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 320 PLN
zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 120 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.