II Ca 463/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Legnicy rozpoznał apelację uczestnika (...) S.A. w K. od postanowienia Sądu Rejonowego w Lubinie, które ustanowiło służebność przesyłu na nieruchomościach wnioskodawczyni M. Ś. i zasądziło wynagrodzenie w kwocie 9.889 zł za jedną działkę i 10.265 zł za drugą. Sąd Rejonowy ustalił również obszar służebności na podstawie opinii biegłej, uwzględniając szerokość strefy dla linii 110 kV na 12,31 m od osi linii, opierając się na miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Uczestnik w apelacji zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym dotyczące zasiedzenia służebności, nieprawidłowe ustalenie strefy służebności i zasądzenie zbyt wygórowanego wynagrodzenia, a także niezastosowanie art. 288 kc i pominięcie wniosków dowodowych. Sąd Okręgowy uznał zarzut zasiedzenia za bezzasadny, wskazując na brak możliwości nabycia przez zasiedzenie nieruchomości państwowych przed odpowiednimi nowelami prawa. Również zarzut dotyczący ustalenia strefy służebności uznał za niezasadny, podkreślając, że pas służebności musi uwzględniać przyszłe zdarzenia, takie jak remonty czy modernizacje, a ustalona szerokość była zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd Okręgowy uznał jednak za uzasadniony zarzut nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności dotyczących wysokości wynagrodzenia, stwierdzając, że zasądzone przez Sąd Rejonowy kwoty były zawyżone. Obniżono wynagrodzenie, uwzględniając fakt, że wnioskodawczyni nabyła nieruchomość już z istniejącymi liniami energetycznymi i że zasądzone odszkodowanie kilkakrotnie przewyższało wartość rynkową części nieruchomości zajętej przez służebność. Ostatecznie Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, zasądzając na rzecz wnioskodawczyni kwoty 919,77 zł i 2.689 zł tytułem wynagrodzenia. Oddalono dalej idącą apelację i orzeczono o kosztach postępowania apelacyjnego, zgodnie z zasadą, że każdy ponosi koszty związane ze swoim udziałem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie wysokości wynagrodzenia za służebność przesyłu, uwzględnianie stanu nieruchomości w momencie nabycia przez właściciela, szerokość pasa służebności.
Dotyczy specyficznej sytuacji linii energetycznych i planu zagospodarowania przestrzennego.
Zagadnienia prawne (3)
Jaka jest prawidłowa szerokość pasa służebności przesyłu dla linii wysokiego napięcia, uwzględniając zapisy planu zagospodarowania przestrzennego i potrzeby eksploatacyjne przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Szerokość pasa służebności powinna uwzględniać ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego oraz potencjalne przyszłe potrzeby remontowe i modernizacyjne, nawet jeśli są one szersze niż rzut poziomy przewodów.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że pas służebności musi uwzględniać wszelkie zdarzenia faktyczne, które mogą nastąpić w przyszłości, w tym potrzebę remontów, modernizacji i konserwacji sieci, a także ewentualną zabudowę działki. Szerokość pasa ustalona przez Sąd Rejonowy, oparta na planie zagospodarowania przestrzennego, była zgodna z potrzebami przedsiębiorcy i uwzględniała obszary ograniczonego użytkowania.
Jakie kryteria należy uwzględnić przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, w szczególności w kontekście wartości nieruchomości i momentu jej nabycia przez właściciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie powinno być odpowiednie, ekwiwalentne i uwzględniać wszystkie okoliczności, w tym zakres, charakter i trwałość obciążenia, uciążliwość, wpływ na korzystanie z nieruchomości, utratę wartości nieruchomości oraz fakt, że właściciel nabył nieruchomość już obciążoną.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że wynagrodzenie zasądzone przez Sąd Rejonowy było zawyżone. Podkreślił, że wynagrodzenie powinno być ekwiwalentem korzyści utraconych przez właściciela i rekompensatą uszczerbku, ale nie może przewyższać wartości rynkowej części nieruchomości zajętej przez służebność. Istotne jest uwzględnienie, że wnioskodawczyni nabyła nieruchomość już z istniejącymi liniami energetycznymi, co wpływa na ocenę utraty wartości.
Czy przedsiębiorca przesyłowy, będący poprzednikiem prawnym uczestnika, mógł nabyć służebność gruntową przez zasiedzenie w okresie, gdy nieruchomości stanowiły własność Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedsiębiorca przesyłowy nie mógł nabyć służebności przez zasiedzenie w okresie, gdy nieruchomości stanowiły własność Skarbu Państwa, a możliwość nabycia nieruchomości państwowych przez zasiedzenie została wprowadzona dopiero nowelą do kodeksu cywilnego obowiązującą od 1 października 1990 r.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że zarzut zasiedzenia jest bezzasadny. Wskazał, że przed 1989 r. zarówno grunt, jak i sieci dystrybucyjne były własnością Skarbu Państwa, a przedsiębiorstwo państwowe nie mogło nabywać praw na swoją rzecz. Ponadto, możliwość zasiedzenia nieruchomości państwowych została wprowadzona później, a posiadanie poprzednika nie mogło być doliczone, gdyż termin zasiedzenia w ogóle nie biegł.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Ś. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| (...) S.A. | spółka | uczestnik postępowania |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 305(1)
Kodeks cywilny
Dotyczy ustanowienia służebności przesyłu.
k.c. art. 305(2) § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy ustalenia wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu.
k.p.c. art. 520 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania w sprawach, w których interesy uczestników są sprzeczne.
Pomocnicze
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Dotyczy zasiedzenia służebności gruntowej.
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Dotyczy zasiedzenia nieruchomości.
k.c. art. 288
Kodeks cywilny
Dotyczy ograniczenia służebności do niezbędnego zakresu.
k.c. art. 305(4)
Kodeks cywilny
Dotyczy wykonywania służebności przesyłu.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odpowiedniego stosowania przepisów w postępowaniu nieprocesowym.
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy kosztów sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zawyżone wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu. • Konieczność uwzględnienia faktu nabycia nieruchomości przez wnioskodawczynię już obciążonej urządzeniami przesyłowymi przy ustalaniu wynagrodzenia. • Niezasadność zasądzenia całości kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego od uczestnika.
Odrzucone argumenty
Zarzut zasiedzenia służebności przesyłu. • Nieprawidłowe ustalenie strefy służebności przesyłu. • Niezastosowanie art. 288 kc w zw. z art. 305(4) kc. • Pominięcie zgłoszonych wniosków dowodowych (częściowo).
Godne uwagi sformułowania
Pas służebności przesyłu to obszar ujemnego oddziaływania na zakres prawa własności do nieruchomości urządzeń czyli ograniczenie w korzystaniu z tego pasa. • Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu ma być odpowiednie, a przy braku ustawowych kryteriów jego ustalania, decyzja należy do sądu. • Wynagrodzenie takie ma uwzględniać wszelkie okoliczności, związane zakresem, charakterem i trwałością obciążenia, wynikającego ze służebności dla właściciela gruntu, nadto z uciążliwością tego obciążenia i wpływem na sposób korzystania z nieruchomości przez jej właściciela. • Kupiła ona bowiem wraz z mężem przedmiotową nieruchomość jako rolną – w stanie, w którym znajdowały się na niej słupy i dwie linie elektroenergetyczne. Zatem już od momentu nabycia tych działek za atrakcyjną cenę około 2.680 zł za 1 ha, wnioskodawczyni miała świadomość jej obciążenia w postaci istniejących urządzeń, toteż mogła i powinna była liczyć się z przyszłymi ewentualnymi konsekwencjami zakupu tak obciążonego gruntu, np. co do niemożliwości posadowienia na niej turbin wiatrowych.
Skład orzekający
Elżbieta Hallada
przewodniczący
Jolanta Pratkowiecka
sędzia
Sabina Ziser
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości wynagrodzenia za służebność przesyłu, uwzględnianie stanu nieruchomości w momencie nabycia przez właściciela, szerokość pasa służebności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji linii energetycznych i planu zagospodarowania przestrzennego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu służebności przesyłu i ustalania wynagrodzenia, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości obciążonych infrastrukturą. Pokazuje, jak sąd koryguje pierwotne rozstrzygnięcie w oparciu o analizę wartości nieruchomości i momentu jej nabycia.
“Jak sąd obniżył wynagrodzenie za służebność przesyłu, biorąc pod uwagę cenę zakupu nieruchomości?”
Dane finansowe
wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu: 919,77 PLN
wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu: 2689 PLN
zwrot kosztów postępowania: 1500 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.