Orzeczenie · 2014-01-09

II CA 405/13Bank przelal za duzo klient wygral spraw o odszkodowanie

Sąd

Sąd Okręgowy w Szczecinie

Miejsce

Szczecin

Data

2014-01-09

SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy

rachunek bankowyprzelewbłąd bankuodpowiedzialność bankuodszkodowanieprawo bankowenienależyte wykonanie umowykoszty postępowania

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła roszczenia klienta banku, M. O., przeciwko Bankowi (...) S.A. o zapłatę kwoty 6000 zł. Powód zlecił bankowi wykonanie pilnego przelewu na kwotę 3000 zł jako zaliczki na zakup samochodu. Pracownik banku, A. M., błędnie wykonała przelew na kwotę 9000 zł. Po stwierdzeniu błędu, powód natychmiast zgłosił nieprawidłowość i domagał się cofnięcia przelewu, jednak pracownicy banku poinformowali go, że jest to niemożliwe. Sąd Rejonowy w Stargardzie Szczecińskim zasądził od banku na rzecz powoda kwotę 6000 zł wraz z odsetkami, uznając, że bank nienależycie wykonał umowę rachunku bankowego. Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na analizie dowodów, w tym kopii polecenia przelewu, zeznań świadków i okoliczności sprawy, uznając, że kwota 3000 zł została pierwotnie wpisana na druku przelewu, a następnie próbowano ją przerobić na 9000 zł. Bank wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1 k.p.c. i art. 232 § 1 k.p.c.) oraz prawa materialnego (art. 63 ust. 1 Prawa bankowego). Pozwana kwestionowała ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji dotyczące przerobienia dokumentu przelewu oraz obciążenie jej obowiązkiem dowodowym. Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił apelację banku. Sąd drugiej instancji uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, a ustalenia faktyczne są trafne. Podkreślono, że bank jako profesjonalista ponosi odpowiedzialność za błędy w wykonaniu poleceń klientów, a ryzyko rozbieżności między oryginałem a kopią dokumentu obciąża bank. Sąd Okręgowy nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego przez sąd pierwszej instancji i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, zasądzając od banku na rzecz powoda koszty postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Potwierdzenie odpowiedzialności banku za błędy w wykonaniu przelewów, znaczenie ustnego zgłoszenia reklamacji, rozkład ciężaru dowodu w sprawach przeciwko bankom.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów prawa bankowego oraz cywilnego w kontekście błędnie wykonanego przelewu.

Zagadnienia prawne (4)

Czy bank ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za nienależyte wykonanie polecenia przelewu, polegające na wykonaniu go na wyższą kwotę niż zlecona przez klienta?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, bank ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 471 k.c. za nienależyte wykonanie umowy rachunku bankowego.

Uzasadnienie

Bank jako profesjonalista ma obowiązek przechowywania środków i przeprowadzania rozliczeń zgodnie ze zleceniem klienta, a także zachowania szczególnej staranności. Błąd w wykonaniu przelewu, skutkujący powstaniem szkody u klienta, stanowi podstawę odpowiedzialności kontraktowej banku.

Czy ustne zgłoszenie przez klienta błędu w wykonanym przelewie i żądanie jego cofnięcia jest skuteczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ustne powiadomienie pracownika banku o nieprawidłowo wykonanym przelewie jest wystarczające do zgłoszenia reklamacji i może prowadzić do zapobieżenia szkodzie, zwłaszcza gdy bank nie ułatwił złożenia reklamacji na piśmie.

Uzasadnienie

W sytuacji, gdy pracownicy banku nie potrafią udzielić rzetelnych informacji o procedurach cofania przelewu, a bank nie zapewnia łatwego dostępu do formularzy reklamacyjnych, ustne zgłoszenie błędu przez klienta jest uznawane za wystarczające, a ryzyko rozbieżności między oryginałem a kopią dokumentu obciąża bank.

Kto ponosi ciężar dowodu w sprawie o odszkodowanie przeciwko bankowi za nienależyte wykonanie umowy rachunku bankowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ciężar dowodu istnienia szkody, jej rozmiaru, faktu powstania z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez dłużnika oraz związku przyczynowego między tymi zdarzeniami spoczywa na powodzie (art. 6 k.c.). Twierdzenia przeciwne musi udowodnić pozwana.

Uzasadnienie

Powód wykazał, że zlecił przelew na 3000 zł, a bank wykonał go na 9000 zł, co spowodowało szkodę. Bank nie udowodnił, że kopia przelewu wydana klientowi nie odzwierciedlała pierwotnego zlecenia, ani że to klient dokonał przeróbek. Odpowiedzialność banku jako profesjonalisty jest oparta na zasadzie ryzyka.

Czy sąd powinien z urzędu dopuścić dowód z opinii biegłego grafologa w sytuacji, gdy strony przedstawiły sprzeczne dokumenty (oryginał i kopię polecenia przelewu)?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie miał obowiązku dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z urzędu, gdyż strony, reprezentowane przez profesjonalnych pełnomocników, nie złożyły takiego wniosku, a działanie sądu z urzędu w tym zakresie mogłoby naruszyć zasadę równości stron.

Uzasadnienie

Dopuszczenie dowodu z urzędu byłoby działaniem na niekorzyść jednej ze stron, naruszając zasadę równości. Obowiązek zgłaszania dowodów spoczywa na stronach, a sąd może skorzystać z tego uprawnienia jedynie w sytuacjach wyjątkowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

M. O.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
M. O.	osoba_fizyczna	powód
Bank (...) Spółka Akcyjna w W.	spółka	pozwana

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Prawo bankowe art. 50 § 1 i 2

Ustawa Prawo bankowe

Art. 50 ust. 1: przez umowę rachunku bankowego bank zobowiązuje się względem posiadacza rachunku do przechowywania jego środków pieniężnych oraz do przeprowadzania rozliczeń pieniężnych. Art. 50 ust. 2: Bank dokłada szczególnej staranności w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa przechowywanych środków pieniężnych.

Pomocnicze

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu istnienia szkody, podstawowych przesłanek roszczenia spoczywa na wierzycielu.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.

k.c. art. 481 § 1 i 2

Kodeks cywilny

Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

k.p.c. art. 232 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strony są obowiązane przedstawiać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wynikają skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód z urzędu.

k.c. art. 385

Kodeks cywilny

Sąd drugiej instancji utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok lub uchyla go albo zmienia.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bank nienależycie wykonał umowę rachunku bankowego, realizując przelew na wyższą kwotę niż zlecona. • Pracownicy banku nie potrafili udzielić rzetelnych informacji o procedurach cofania przelewu. • Kopia polecenia przelewu wydana klientowi potwierdza zlecenie przelewu na kwotę 3000 zł. • Ryzyko rozbieżności między oryginałem a kopią dokumentu obciąża bank jako profesjonalistę.

Odrzucone argumenty

Powód nie wykazał, że oryginał polecenia przelewu nosi ślady przerobienia. • Powód powinien był udowodnić, że to nie on dokonał przeróbki dokumentu. • Ciężar dowodu z opinii biegłego grafologa obciążał pozwaną. • Ustne zgłoszenie reklamacji nie jest skuteczne dla cofnięcia przelewu. • Powód przyczynił się do powstania szkody poprzez niezachowanie ostrożności.

Godne uwagi sformułowania

Bank dokłada szczególnej staranności w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa przechowywanych środków pieniężnych. • Ryzyko rozbieżności treści pomiędzy oryginałem dokumentu, a wydaną kopią obciąża Bank, profesjonalnie trudniący się prowadzeniem rachunków i dokonywaniem przelewów. • Sąd I instancji nie miał obowiązku zastąpienia pozwanej inicjatywą dowodową i przeprowadzać z urzędu dowód z opinii biegłego z zakresu grafologii.

Skład orzekający

Mariola Wojtkiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Marzenna Ernest

sędzia

Joanna Rawska-Szklarz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności banku za błędy w wykonaniu przelewów, znaczenie ustnego zgłoszenia reklamacji, rozkład ciężaru dowodu w sprawach przeciwko bankom."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów prawa bankowego oraz cywilnego w kontekście błędnie wykonanego przelewu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne sprawdzanie dokumentów bankowych i jak banki mogą ponosić odpowiedzialność za błędy swoich pracowników, co jest istotne dla każdego użytkownika usług bankowych.

“Bank pomylił kwotę przelewu? Klient wygrał sprawę o 6000 zł!”

Dane finansowe

WPS: 6000 PLN

odszkodowanie: 6000 PLN

zwrot kosztów procesu: 1517 PLN

koszty postępowania apelacyjnego: 600 PLN

Asystent AI dla prawników