II CA 1365/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości przez E. I. i innych wnioskodawców, którzy powoływali się na długoletnie posiadanie. Sąd Rejonowy w Trzebnicy uwzględnił wnioski, stwierdzając nabycie własności przez zasiedzenie przez E. I. i J. S. (1) (który zmarł w trakcie postępowania). Sąd Rejonowy uznał, że wnioskodawcy byli samoistnymi posiadaczami nieruchomości, a ugoda z 1983 r., na którą powoływał się uczestnik postępowania (Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w B.), była nieważna, ponieważ nie wszyscy współwłaściciele brali w niej udział. Sąd Okręgowy we Wrocławiu, rozpoznając apelację uczestnika i wnioskodawczyni, zmienił zaskarżone postanowienie i oddalił oba wnioski. Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawcy, jako następcy prawni pierwotnych współwłaścicieli (J. K. (1) i A. S. (1)), nadal posiadają tytuł prawny do nieruchomości w udziałach po 1/12. W związku z tym, że posiadają tytuł prawny, nie mogli nabyć własności przez zasiedzenie, które jest pierwotnym sposobem nabycia własności przez posiadacza niebędącego właścicielem. Sąd Okręgowy stwierdził nieważność ugody z 1983 r., która miała rzekomo przenieść własność na rzecz spółdzielni, ponieważ nie wszyscy współwłaściciele byli jej stronami, a sama ugoda była sprzeczna z prawem. W konsekwencji, wnioskodawcy nadal byli współwłaścicielami, co wykluczało zasiedzenie. Sąd Okręgowy, ze względu na skomplikowany stan faktyczny i prawny, odstąpił od obciążania wnioskodawców kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykluczenie możliwości zasiedzenia nieruchomości przez współwłaściciela, nawet jeśli posiada on błędne przekonanie o braku tytułu prawnego. Nieważność ugody sądowej z powodu braku udziału wszystkich stron.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z aktami nadania z okresu powojennego i skomplikowanymi stosunkami własnościowymi.
Zagadnienia prawne (3)
Czy posiadacz nieruchomości, który posiada tytuł prawny do nieruchomości (jest jej współwłaścicielem), może nabyć jej własność przez zasiedzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, posiadacz nieruchomości, który posiada do niej tytuł prawny (jest jej właścicielem lub współwłaścicielem), nie może nabyć własności przez zasiedzenie, nawet jeśli jest w błędnym przekonaniu, że nie posiada tytułu prawnego.
Uzasadnienie
Zasiedzenie jest pierwotnym sposobem nabycia własności przez posiadacza niebędącego właścicielem. Posiadanie tytułu prawnego wyklucza możliwość zasiedzenia.
Czy ugoda sądowa, w której nie uczestniczyli wszyscy współwłaściciele nieruchomości, jest ważna i może stanowić podstawę nabycia własności przez jednego z uczestników?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ugoda sądowa, która nie spełnia wymogów formalnych i w której nie uczestniczyli wszyscy współwłaściciele, jest bezwzględnie nieważna i nie może stanowić podstawy nabycia własności przez uczestnika.
Uzasadnienie
Ugoda sądowa jest czynnością prawną, która podlega ogólnym przepisom o czynnościach prawnych, w tym przepisom o nieważności. Jeśli ugoda narusza prawo lub dotyczy osób, które nie były jej stronami, jest nieważna.
Czy fizycznie wydzielona część budynku może być przedmiotem zasiedzenia?
Odpowiedź sądu
Tak, przedmiotem nabycia własności przez zasiedzenie może być fizycznie wydzielona część nieruchomości, w tym budynku, pod warunkiem spełnienia pozostałych przesłanek zasiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy dopuścił możliwość zasiedzenia fizycznie wydzielonej części nieruchomości, jeśli można ją wydzielić i spełnione są pozostałe przesłanki zasiedzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| E. I. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| S. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| E. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| H. R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| W. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| B. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. S. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| P. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| S. S. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| (...) | inne | uczestnik postępowania |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 172 § 1
Kodeks cywilny
Posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu, jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Nieważna jest czynność prawna, która jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
Pomocnicze
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja posiadacza samoistnego i zależnego.
k.c. art. 337
Kodeks cywilny
Posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje rzecz w posiadanie zależne.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej wyższą kwotę należną tytułem zwrotu kosztów procesu, na rzecz przeciwnika procesowego lub innej osoby prowadzącej w imieniu strony-przegrywającej zastępstwo prawne lub adwokackie. Sąd może w tych samych granicach odstąpić od obciążenia strony zwrotem kosztów procesu.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowań w sprawach cywilnych stosuje się odpowiednio do innych postępowań.
k.c. art. 917
Kodeks cywilny
Ugoda jest umową, przez którą strony (w celu uchylenia niepewności co do roszczeń lub stosunków prawnych, albo w celu zapobieżenia sporowi przyszłemu) zobowiązują się, w celu uchylenia niepewności co do roszczeń lub stosunków prawnych, albo w celu zapobieżenia sporowi przyszłemu, czyniąc sobie wzajemne ustępstwa.
Dz.U. z 1961 r., nr 12, poz.61 art. 100 § 1
Ustawa o spółdzielniach i ich związkach
Spółdzielnia nabyła z chwilą przejęcia wniesionych przez członka gruntów jedynie prawo ich użytkowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioskodawcy posiadają tytuł prawny do nieruchomości jako współwłaściciele, co wyklucza możliwość zasiedzenia. • Ugoda sądowa z 1983 r. jest nieważna, ponieważ nie wszyscy współwłaściciele brali w niej udział i była sprzeczna z prawem.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawcy byli samoistnymi posiadaczami nieruchomości przez wymagany okres. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny.
Godne uwagi sformułowania
zasiedzenie jest pierwotnym sposobem nabycia prawa własności nieruchomości w drodze długotrwałego nieprzerwanego samoistnego jej posiadania przez osobę niemającą do niej żadnego tytułu prawnego • Osoba, która posiada do nieruchomości tytuł prawny, a więc jest jej właścicielem (lub współwłaścicielem), nie może nabyć własności nieruchomości w drodze zasiedzenia • ugoda sądowa jest bezwzględnie nieważna i nie przyniosła skutku w postaci nabycia przez uczestnika postępowania udziałów w gospodarstwie rolnym przysługujących następcom J. K. (4) i J. S. (1)
Skład orzekający
Beata Stachowiak
przewodniczący-sprawozdawca
Krzysztof Kremis
członek
Małgorzata Dasiewicz-Kowalczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykluczenie możliwości zasiedzenia nieruchomości przez współwłaściciela, nawet jeśli posiada on błędne przekonanie o braku tytułu prawnego. Nieważność ugody sądowej z powodu braku udziału wszystkich stron."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z aktami nadania z okresu powojennego i skomplikowanymi stosunkami własnościowymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak skomplikowane mogą być stosunki własnościowe wynikające z powojennych aktów nadania i jak ważne jest posiadanie tytułu prawnego, nawet jeśli strony przez lata traktują się jak właściciele. Pokazuje też pułapki związane z ugodami sądowymi.
“Współwłaściciel nie zasiedzi nieruchomości – nawet po latach sporów i ugód sądowych!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.